ଏହି ଅଷ୍ଟମ ସର୍ଗର କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ। ରାମ ଓ ସଉମିତ୍ରି, ମହାର୍ଷି ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଥାଯଥ ଆଦର ପାଇଁ, ସେଉଁଠି ରାତି ଅତିବାହିତ କଲେ ଓ ପ୍ରଭାତରେ ଜାଗିଲେ। ରାଘବ, ସୀତାଙ୍କ ସହିତ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଉଠି, ଶୀତଳ ଓ ପଦ୍ମଗନ୍ଧି ଜଳରେ ଶୁଧ୍ଧି କରିଲେ। ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ତପସ୍ବୀ ଅଛନ୍ତି, ସୀତା, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପ୍ରଭାତେ ଅଗ୍ନି ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପୂଜା କରିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ଦେଖି, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାପ ଦୂର ହେଲା। ସେମାନେ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ସାନ୍ତ୍ୱନାଦାୟକ କଥା କହିଲେ—“ମୁଁ ଓ ମୋ ସହଯାତ୍ରୀମାନେ ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ରହିଲୁ, ଆପଣଙ୍କ ଆଦର ଓ ଆତିଥ୍ୟ ପାଇଲୁ। ଏବେ ଆମେ ଅନ୍ୟ ତପୋବନ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଚାଲିଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, କାରଣ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଆମକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଦେଉଛନ୍ତି। ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ଯେଉଁ ତପସ୍ବୀମାନେ ନିର୍ମଳ ଚରିତ୍ର ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିବାକୁ ଆମେ ଅତି ଉତ୍ସୁକ। ଆପଣଙ୍କ ଅନୁମତି ଓ ସେଇ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ସହ ଆମେ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।” ଏପରି କହି, “ଆମେ ବିଦାୟ ନେଉଛୁ,” ବୋଲି ରାମ, ସଉମିତ୍ରି ଓ ସୀତା ଋଷିଙ୍କ ପାଦେ ଶିର ଝୁକେଇଲେ। ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପାଦ ଛୁଇଁଲେ, ସେ ମହାର୍ଷି ସେମାନେଂକୁ ଉଠେଇ, ହୃଦୟରୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ସ୍ନେହ ଭରା କଥା କହିଲେ—“ରାମ, ସଉମିତ୍ରି ଓ ଛାୟା ଭଳି ସାଥି ହୋଇଥିବା ସୀତା ସହିତ ତୁମେ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଯାଉ। ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ମନୋହର ଆଶ୍ରମ ଦେଖିବ। ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ଓ କନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅରଣ୍ୟ, ଫୁଲେଇଥିବା ଗଛ, ମୃଗ ଓ ଶାନ୍ତ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଝୁଣ୍ଡ ଦେଖିବ। ତୁମେ ଦେଖିବ ଝିଲିମିଲି ପଦ୍ମ ଫୁଟିଥିବା ପୋଖରୀ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଳ ଓ ଜଳପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଦଳ, ମନୋହର ପାହାଡ଼ିଆ ଝରଣା, ମୟୂରର ଡାକରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିବା ଅରଣ୍ୟ। ଯାଅ, ବାଳକ; ସଉମିତ୍ରି, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଯାଅ। ଏହି ସବୁ ଦେଖି, ପୁନି ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଆସିବାକୁ ହେବ।” ଏପରି ଶୁଣି, କକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହ କହିଲେ, “ଯଥା ଆଜ୍ଞା,” ଏବଂ ମୁନିଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି ବିଦାୟ ନେଲେ। ସୀତା, ତାଙ୍କ ବିଶାଳ ନୟନ ଦ୍ୱାରା, ଦୁଇଭାଇଙ୍କୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତୁଣୀ, ଧନୁଷ ଓ ଚମକୁଥିବା ଖଡ଼ଗ ଦେଲେ। ଦୁଇଭାଇ ତୁଣୀ ବାନ୍ଧି, ଧନୁଷ ଧରି ଗଞ୍ଜନ ଶବ୍ଦ କରି, ଆଶ୍ରମ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ। ଦୁଇଁଜଣେ ଶୂରବୀର, ମହାମୁନିଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ଧନୁଷ ଓ ଖଡ଼ଗ ଧରି ସୀତା ସହ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲେ। ଏଠାରେ ନବମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କ ଅନୁମତି ମିଳିବା ପରେ, ରଘୁବଂଶୀ ରାମ ଚାଲିଗଲେ। ସୀତା ହୃଦୟରୁ ସ୍ନେହ ଭରା କଥାରେ ପତିଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଏହି ସଂସାରରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଉପାୟରେ ଅଧର୍ମ ପ୍ରବେଶ କରେ, ଏବଂ ଇଚ୍ଛା ଓ ଏହାଦି ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ଦୁଃଖରୁ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ନିବୃତି ଆବଶ୍ୟକ। ଇଚ୍ଛା ଦ୍ୱାରା ତିନି ପ୍ରକାର ଦୁଃଖ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ମିଥ୍ୟାବାଦୀ ହେବା ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର, ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅଧିକ ଭାରି ହୁଏ। ଅନ୍ୟର ନାରୀଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟରେ ଚାହିବା, ମିଥ୍ୟା କଥା କହିବା, ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟତା କରିବା—ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କେବେ ତୁମେ କରିନାହାଁ, ରାଘବ, ଏବଂ କେବେ କରିବେ ନାହିଁ। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାରୀ ପ୍ରତି ଇଚ୍ଛା, ଯାହା ଧର୍ମକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ତୁମେ କେବେ ଧରିନାହାଁ, ଏହି ଚିନ୍ତା ତୁମ ମନରେ କେବେ ଆସେନାହିଁ। ତୁମେ ସଦା ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ପିତୃବାଚ୍ୟାନୁସାରୀ। ଧର୍ମ ଓ ସତ୍ୟ ତୁମରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବିରାଜିତ। ଏହି ସବୁ କେବଳ ସେମାନେ ହିଁ ସହିପାରନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କରିଛନ୍ତି। ତୁମ ଆତ୍ମସଂୟମକୁ ମୁଁ ଜାଣିଛି, ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଥିବା ବୀର। ତୁମେ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଉପରେ ବିଜୟ ପାଇଁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଛ; ଏହିପାଇଁ ତୁମ ବନଯାତ୍ରା ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ତୁମେ ଧନୁଷ ବାଣ ନେଇ ଭାଇ ସହ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ଯାଉଛ। ତୁମେ ଯିବାକୁ ଦେଖି ମୋର ମନ ଚିନ୍ତାରେ ଭରିଯାଏ, ତୁମ ବିଚ୍ଛେଦ ଭାବି ମୁଁ କ’ଣ କଲେ ଭଲ ହେବ ଭାବୁଛି। ମୁଁ ତୁମର ବନଯାତ୍ରାରେ ସନ୍ତୋଷ ନାହିଁ, କାହିଁକି ତାହା କହିଅଛି, ଶୁଣ। ତୁମେ ଧନୁଷ ବାଣ ଧରି ଭାଇ ସହ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଉଛ; ସେଠାରେ ଅନ୍ୟ ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନେ ଅଛନ୍ତି, ତୁମେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ତୁମ ବାଣ ବ୍ୟବହାର କରିନପାର। କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଧନୁଷ ଅଗ୍ନିର ଜଳାଣି ଭଳି, ହାତରେ ଥିଲେ ସେମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହ ବଢ଼ିଯାଏ। ପୂର୍ବେ ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ପବିତ୍ର ତପସ୍ବୀ ଥିଲେ, ଯିଏ ଏକ ପବିତ୍ର ଅରଣ୍ୟରେ ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ସହ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିଲେ। ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାକୁ ବିଘ୍ନ କରିବାକୁ ଇନ୍ଦ୍ର, ଶଚୀପତି, ଏକ କ୍ଷତ୍ରିୟ ରୂପ ଧାରଣ କରି ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ, ହାତରେ ଖଡ଼ଗ ନେଇ। ସେଠାରେ ଆଶ୍ରମରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଖଡ଼ଗ ରଖାଯାଇଥିଲା, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଜମା ଦେଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ତପସ୍ୟାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ। ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ସେ ତାହା ରକ୍ଷା କରିବାରେ ମନୋନିବେଶ କଲେ; ଅରଣ୍ୟରେ ଘୁଞ୍ଚି ଘୁଞ୍ଚି ଫଳ ଓ କନ୍ଦ ଆଣିବାକୁ ଯିବାବେଳେ ସେ କେବେ ଏହି ଖଡ଼ଗ ବିନା ଯାଉନଥିଲେ, ସେ ତାହା ରକ୍ଷା କରିବାରେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଥିଲେ।