ବିଶାଳ ତପସ୍ବୀ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରାମ ନମ୍ରତାର ସହିତ କହିଲେ, “ମୁଁ ନିଜେ ସମସ୍ତ ଜଗତ୍କୁ ଜୟ କରିପାରିବି; କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଯେପରି ଉପଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି, ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ରହିବାକୁ ମୋର ଇଚ୍ଛା।” ରାମ ଆଉ କହିଲେ, “ଆପଣ ସମସ୍ତ ବିଷୟରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳକୁ ନିରନ୍ତର ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି; ଏହି ଉପରେ ମୋତେ ମହାନ ଶରଭଙ୍ଗ ଓ ଗୌତମ ମୁନି ଅଗ୍ରେ ଅନେକ କଥା କହିଛନ୍ତି।” ଏପରି ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣ ମୁନି ଖୁସିରେ ଭରିଯାଇ ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, “ହେ ରାମ, ଏହି ଆଶ୍ରମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୂଣ୍ୟମୟ ଓ ଆନନ୍ଦମୟ; ସଦା ମୁନିମାନେ ଏଠାରେ ଆସନ୍ତି, ଏଠି ଅନେକ ମୂଳ ଓ ଫଳ ମିଳେ। ଏଠାକୁ ବହୁ ମୃଗ ଦଳ ଆସନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ କେବେ କାହାକୁ କଷ୍ଟ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଭୟ ବିନା ଏଠାରୁ ଚାଲିଯାନ୍ତି। ଏଠାରେ ମୃଗ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ।” ମୁନିଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଭ୍ରାତା ରାମ ଧୃଢ଼ତାରେ ଧନୁଷ ଧରି କହିଲେ, “ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଏହି ଏକତ୍ରିତ ମୃଗ ଦଳକୁ ମୁଁ ବଧ କରିଦେବି। ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ, କିନ୍ତୁ ଯଦି ଆପଣ ସେମାନେଠାରେ ଉପଚାର କରିବେ, ତେବେ ଏଠାରେ ରହିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟଦାୟକ। ଏହି ଆଶ୍ରମରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିବା ମୋତେ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।” ଏପରି କହି ରାମ ସାନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନ କଲେ। ସାନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନ ପରେ ରାମ, ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ସୁନ୍ଦର ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣ ଆଶ୍ରମରେ ବସିଲେ। ଏବେ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣ ମୁନି, ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ରାତି ହେବା ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ପବିତ୍ର ଓ ମୁନିଯୋଗ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଦେଲେ। ସେଠାରେ ରାମ ଓ ସୌମିତ୍ରି ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଥାଯଥ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ରାତି ଅତିବାହିତ କଲେ ଓ ପ୍ରଭାତେ ଜାଗିଲେ। ରାମ, ସୀତା ସହ ଉଠି, ଶୀତଳ ପଦ୍ମଗନ୍ଧି ଜଳରେ ଶୂଚିତା ପାଳନ କଲେ। ଏହି ତପୋବନରେ ସକାଳେ ସୀତା, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଯଥାବିଧି ଅଗ୍ନି ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା କଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଦେଖି ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରି, ସେମାନେ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ମୃଦୁ କଥା ରେ କହିଲେ, “ମୁନିବର, ଆପଣଙ୍କ ଅତିଥିସେବାରେ ଆମେ ବଡ଼ ସୁଖ ଅନୁଭବ କଲୁ। ଏବେ ଆମେ ଅନ୍ୟ ମୁନିମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଯାଉଛୁ, କାରଣ ସେମାନେ ଆମକୁ ଡାକୁଛନ୍ତି। ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟର ଶୁଦ୍ଧାଚାରୀ ମୁନିମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ରହନ୍ତି, ସେଠାର ଆମେ ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଆପଣଙ୍କ ଅନୁମତି ଚାହୁଁଛୁ।” ଏପରି କହି ରାମ, ସୀତା ଓ ସୌମିତ୍ରି ମୁନିଙ୍କ ପାଦସ୍ପର୍ଶ କଲେ। ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣ ମୁନି ସେମାନେଠାରୁ ଉଠାଇ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ସ୍ନେହରେ କହିଲେ, “ରାମ, ସୌମିତ୍ରି ଓ ସୀତା ସହ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଯାଅ। ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ତପସ୍ବୀମାନେ ଯେଉଁ ଆଶ୍ରମରେ ରହନ୍ତି, ସେଠାର ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖ। ତୁମେ ମୂଳ ଫଳ ଭରିତ ଅରଣ୍ୟ, ଫୁଲ ଲଗା ଗଛ, ମୃଗ ଦଳ ଓ ଶାନ୍ତ ପକ୍ଷୀମାନେ ଦେଖିବ। ତାଳପୋଖରୀ, ପଦ୍ମ ଫୁଲ ଭରିତ ଝିଲିକା ଜଳ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ଦେଖିବ। ସୁନ୍ଦର ପାହାଡ଼ ଝରଣା, ମୟୂର ରବ ଭରିତ ଅରଣ୍ୟ ଦେଖିବ। ଯାଅ, ପୁନି ଏଠିକୁ ଫେରିଅ।" ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କ ଏହି ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ‘ଯଥାସ୍ତୁ’ ବୋଲି ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ଯିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସୀତା ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ, ତୁଣୀର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ଦେଇଲେ। ଦୁଇଁଜଣ ଧନୁଷ ଧରି ତୁଣୀର ବାନ୍ଧି, ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦରେ ଆଶ୍ରମ ଛାଡ଼ିଲେ। ମୁନିଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୀତା ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କ ଅନୁମତି ମିଳିବା ପରେ, ରାମ ଏବଂ ସୀତା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ସୀତା ସ୍ନେହ ଓ ଭକ୍ତିରେ ପତିଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଉପାୟରେ ଅଧର୍ମ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ; ଅନିର୍ବାସନ ଦ୍ୱାରା ଇଚ୍ଛା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୁର୍ବଳତାରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଇଚ୍ଛାରୁ ତିନି ପ୍ରକାର ଦୁଃଖ ହୁଏ, ତା’ମଧ୍ୟରେ ମିଥ୍ୟାବାଦୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର, ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅଧିକ ଭାରୀ। ଶତ୍ରୁତା ଓ କ୍ରୂରତା ଛାଡ଼ି, ଅନ୍ୟର ନାରୀ ସମ୍ପର୍କରେ ଯିବା ଏବଂ ମିଥ୍ୟା କଥା କହିବା—ଏହା କଦାଚିତ୍ ତୁମେ କରିନାହାଁ, ରାଘବ। ଅନ୍ୟା ନାରୀ ପ୍ରତି ଇଚ୍ଛା ଯାହା ଧର୍ମକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ତୁମେ ଏହା କଦାପି କରିନାହଁ, ଏହି ପ୍ରବୃତ୍ତି କୌଣସିଦିନ ତୁମେ ଧାରଣ କରିନାହଁ। ତୁମ ମନରେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଚିନ୍ତା ନାହିଁ, ତୁମେ ସଦା ନିଜ ଭାର୍ୟା ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ। ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ପିତୃବାଚ୍ୟା ପାଳନ କରୁଥିବା ତୁମେ, ଧର୍ମ ଓ ସତ୍ୟ ତୁମରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବିରାଜିତ। ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଏମାନେ ହିଁ ଅନୁଭବ କରିପାରିବେ, ଯେଉଁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ; ମୁଁ ତୁମର ସଂୟମ ଜାଣେ, ହେ ଶୁଭଦର୍ଶନ!” ଏପରି ଭାବରେ ରାମ, ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତପସ୍ବୀଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଇ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଧର୍ମ ଓ ନିଷ୍ଠା ନେଇ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।