ଓ ରାମ, ଏଠାରେ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଋଷି ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅତି ଶିଷ୍ଟ ଶୈଳୀରେ ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରୁଛନ୍ତି। ସେ ତୁମ ପାଇଁ ବଡ଼ ଉପକାର କରିପାରିବେ। ତୁମେ ଏହି ଅରଣ୍ୟର ମଧୁର ଅଞ୍ଚଳରେ, ଶୁଧ୍ଧ ଆଶ୍ରମରେ ବସିଥିବା ତପସ୍ବୀ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଉ। ସେ ତୁମେ ଏଠାରେ କିପରି ବାସ କରିବେ ତାହା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଦେବେ। ଏହି ମନ୍ଦାକିନୀ ନଦୀକୁ ତୁମେ ତାର ଧାରା ବିପରୀତ ଦିଗରେ ଅନୁସରଣ କର; ଏହି ନଦୀ ଫୁଲ ଓ ତାରା ଭରି ଚାଲିଯାଏ। ଏଭଳି ଚାଲିଲେ ତୁମେ ତୁମ ଗନ୍ତବ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିବେ। ଏହି ପଥ ହେଉଛି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ ତୁମେ ଏଠି ମୋତେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ ଦେଖ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ମୋ ଦେହକୁ ସାପ ଜଣା ତାଙ୍କର ପୁରୁଣା ଚର୍ମ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିବା ପରି ଛାଡ଼ିଦେଉ। ଏପରେ ଶରଭଙ୍ଗ ଋଷି ଅଗ୍ନିକୁ ଜଳାଇ, ଶୁଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ରରେ ଘୃତ ଆହୁତି ଦେଇ, ତିନି ସେ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କର କେଶ, ଦେହ, ପୁରୁଣା ଚର୍ମ, ହାଡ଼, ମାଂସ, ରକ୍ତ ସବୁ ଦେହକୁ ଦହିଦେଲା। ତାପରେ ଶରଭଙ୍ଗ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଯୁବକ ପରି ଅଗ୍ନି କୁଣ୍ଡରୁ ଉଠିଲେ, ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତି ଚମକିଗଲା। ସେ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରୁ ଉଠି ବ୍ରହ୍ମାର ଲୋକକୁ ଯାଇ, ଅଗ୍ନି ଉପାସକ, ମହାର୍ଷି, ଦେବମାନଙ୍କ ଲୋକକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ବ୍ରହ୍ମାର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷି ଏବଂ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ସହଚରମାନଙ୍କ ସହ ଦେଖିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତି ଖୁସି ହେଇ ଉତ୍ସାହରେ ସ୍ବାଗତ କଲେ। ଏବେ ଶୁଣ, ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଅରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ। ଶରଭଙ୍ଗ ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବା ପରେ, ଅନେକ ଋଷିମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶର ରାମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ସେମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ତପସ୍ବୀ ଦଳ—ଵୈଖାନସ, ବାଳଖିଲ୍ୟ, ସମ୍ପ୍ରକ୍ଷାଳ, ମରୀଚିପ, ଅଶ୍ମକୁଟ୍ଟ, ପତ୍ର ଖାଇବା ତପସ୍ବୀ—ଏବଂ ଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଚୁନା କରିବା, ଜଳରେ ବସିବା, ଭୂମିରେ ଶୁଇବା, ଅନିଦ୍ରା ଓ ଖୋଲା ଆକାଶରେ ବସିବା ତପସ୍ବୀ ଥିଲେ। ଜଳ ଖାଇବା, ବାୟୁ ଖାଇବା, ଆକାଶରେ ବସିବା, ଭୂମିରେ ଶୁଇବା, ଦଣ୍ଡରେ ବସିବା, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିବା, ତରଳ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିବା, ଜପ ଉପାସନା, ତପସ୍ୟାରେ ନିରତ ଏବଂ ପଞ୍ଚ ତପ କରିବା ତପସ୍ବୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ସେମାନେ ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏବଂ ରାମଙ୍କୁ, ଧର୍ମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାତା, ନିକଟକୁ ଆସି କହିଲେ—"ତୁମେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ ଓ ଏ ଭୂମିର ରକ୍ଷକ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଘବନ ପରି। ତୁମର ତିନି ଲୋକରେ ଯଶ ଓ ପ୍ରଭାବ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ତୁମେ ପିତା ପ୍ରତି ଭକ୍ତ, ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ ଓ ଧର୍ମରେ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଆମେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛୁ; ଆମର ଅନୁରୋଧକୁ କ୍ଷମା କର। ଏହି ଭୂମିର ରାଜା ଯଦି ଜନସମୂହର ଉତ୍ପାଦନର ଷଷ୍ଠାଂଶ ନେଇ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପୁଅ ପରି ରକ୍ଷା କରିନାହିଁ, ତେବେ ତାହା ବଡ଼ ଅନ୍ୟାୟ। ଯେ ରାଜା ନିଜ ପ୍ରଜାକୁ ନିଜ ପ୍ରାଣ ପରି, ସନ୍ତାନ ପରି ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା କରିଥାଏ, ସେ ଲମ୍ବା ଯଶ ପାଏ ଓ ବ୍ରହ୍ମାର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ଯେ ତପସ୍ବୀ ମୂଳ ଫଳ ଖାଇ ତପ କରିଥାଏ, ତାଙ୍କର ଧର୍ମର ଚତୁର୍ଥାଂଶ ତୁମେ ତୁମ ପ୍ରଜାକୁ ଧର୍ମରେ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ ରାଜାକୁ ମିଳିଥାଏ। ଏହି ବଡ଼ ଅରଣ୍ୟବାସୀ ତପସ୍ବୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ, ଅଧିକାଂଶ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମର ରକ୍ଷା ତଳେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ରାକ୍ଷସମାନେ ଅରଣ୍ୟରେ ଅନ୍ୟାୟ ଭାବରେ ମାରିଦେଉଛନ୍ତି। ଆମେ ତୁମକୁ ଆଣି ଦେଖାଇବାକୁ ଚାହୁଁ, ଅନେକ ଉତ୍ତମ ମନ୍ଦ ମନ୍ଦ ଋଷିମାନେ ଭୟାନକ ରାକ୍ଷସମାନେ ଅନେକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରରେ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଇଛନ୍ତି। ପମ୍ପା ନଦୀ, ଅନୁମନ୍ଦାକିନୀ, ଚିତ୍ରକୂଟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅରଣ୍ୟବାସୀ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ବଡ଼ ହତ୍ୟା ହେଉଛି। ଏପରି ଦୁର୍ଜନ ରାକ୍ଷସମାନେ ଅରଣ୍ୟରେ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଭୟାନକ ହାନି କରୁଛନ୍ତି, ଆମେ ଏହି ଦୁଃଖ ସହିପାରୁ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ଆମେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆଶ୍ରୟ ଚାହିଁ ଆସିଛୁ; ରାକ୍ଷସମାନେ ଆମକୁ ମାରୁଛନ୍ତି, ଆମେ ରକ୍ଷା ଚାହୁଁ। ଓ ନାୟକ, ଭୂମିରେ ତୁମେ ଛଡ଼ି ଆମ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ; ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶର ପୁଅ ରାମ ତପସ୍ବୀମାନେ ନିମନ୍ତେ କହିଲେ—"ତମେ ମୋତେ ଏପରି ଆଜ୍ଞା ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ମୁଁ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରିବାକୁ ନୁହେଁ। ମୁଁ ମୋ ଦାୟିତ୍ୱ ପାଇଁ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ମୁଁ ଏହି ଅରଣ୍ୟକୁ ମୋ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି, ତୁମେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଅନ୍ୟାୟ ଦୂର କରିବାକୁ। ଆମିସାରେ ତୁମର କାମ ସାଧନା ପାଇଁ ଆସିଛି; ମୋ ପାଇଁ ଅରଣ୍ୟବାସ ଉତ୍ତମ ଫଳ ଦେବ। ମୁଁ ଚାହୁଁ ରାକ୍ଷସ ଶତ୍ରୁମାନେ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ୍ୟା କରିବି; ତପସ୍ବୀମାନେ ମୋ ଶୌର୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହ।" ଏପରେ ତିନି ତପସ୍ବୀମାନେ ମଧ୍ୟ ବର ଦେଇ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ନିଜ ଉପର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହ ତପସ୍ବୀମାନେ ସହ ଏବଂ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇଲେ। ଏବେ ଶୁଣ, ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ। ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦହିଦେଇଥିବା ରାମ, ତାଙ୍କର ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୀତା ସହ, ଦ୍ୱିଜ ତପସ୍ବୀମାନେ ସହିତ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇଲେ। ଅନେକ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଦୀ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଦୀର୍ଘ ଦୂର ଯାତ୍ରା କରିବା ପରେ, ସେ ଏକ ଶୁଧ୍ଧ, ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ବଡ଼ ମେରୁ ପରି ଉଚ୍ଚ। ତାପରେ ଦୁଇ ରଘୁବଂଶୀ ସଦା ସହିତ, ସୀତା ସହିତ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଗଛରେ ଭରିଥିବା ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଭରିଥିବା ଏହି ଭୟାନକ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ସେ ଏକ ଏକାନ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ବର୍କ-ବସ୍ତ୍ରର ମାଲାରେ ସୁସଜ୍ଜିତ।