ମହାମୁନି ଶରଭଙ୍ଗଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରାମଚନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, "ମୁଁ ସ୍ୱୟଂ ସମ୍ସ୍ତ ଜଗତ୍କୁ ବିଜୟ କରିପାରିବି, କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଯେପରି ଉପଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି, ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ରହିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ।" ଇନ୍ଦ୍ର ସମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଘବଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ପ୍ରଜ୍ଞାନ୍ବିତ ଶରଭଙ୍ଗ ପୁନି କହିଲେ, "ହେ ରାମ, ଏଠାରେ ଏକ ଅତି ତପସ୍ବୀ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ମୁନି ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅଛନ୍ତି, ସେ ଅରଣ୍ୟରେ ନିୟମିତ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି; ସେ ତୁମ ପ୍ରଯୋଜନରେ ବଡ଼ ଉପକାର କରିପାରିବେ।" "ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କ ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଅ, ଏହି ମନୋହର ଅରଣ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ସେ ଅଛନ୍ତି; ସେ ତୁମର ଆଶ୍ରୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଦେବେ। ଏହି ମନ୍ଦାକିନୀ ନଦୀକୁ ଉଲ୍ଲଟା ଧାରାରେ ଅନୁସରଣ କର, ଏହି ନଦୀ ଫୁଲ ଓ ତାରା ଧାରଣ କରେ; ଏପରି ଚାଲିଲେ ତୁମ ଲକ୍ଷ୍ୟସ୍ଥଳକୁ ପହଁଚିବ। ଏହି ହେଉଛି ତୁମ ପଥ, ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ବାଘ ସମ ରାମ, ମୋତେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଦେଖ, ଯେପରି ସାପ ପୁରୁଣା ଚର୍ମ ପେଲାଇ ଦିଏ, ସେପରି ମୁଁ ମୋ ଦେହ ପ୍ରତ୍ୟାଗ କରିବି।" ଏହିପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଶରଭଙ୍ଗ ଅଗ୍ନି ଜାଳି, ଯଥାବିଧି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଘୃତ ଆହୁତି ଦେଇ, ତାହାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅଗ୍ନି ମହାତ୍ମା ମୁନିଙ୍କ ଚୁଲି, ଦେହ, ପୁରୁଣା ଚର୍ମ, ହାଡ଼, ମାଂସ, ରକ୍ତ ସବୁକୁ ଦହିଦେଲା। ତାପରେ ଅଗ୍ନି କୁଣ୍ଡରୁ ଜ୍ଵଳନ୍ତ ଯୁବାନ୍ ଭଳି ଜାଣ ପଡ଼ିଲେ ଶରଭଙ୍ଗ, ସେ ପ୍ରଭାମୟ ହେଲେ। ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ, ମହାର୍ଷି ଓ ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ପହଁଚିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ତାହାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଲେ। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୁନି ତାଙ୍କ ସହିତ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ସ୍ବାଗତ କଲେ। ଏହିପରେ, ମହାକାବ୍ୟ ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଅରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ଛଅଟିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଶରଭଙ୍ଗ ସ୍ବର୍ଗକୁ ଉଦ୍ଧାର ହେବା ପରେ, ବିଭିନ୍ନ ମୁନିମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ତେଜୋମୟ କକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ। ସେଠାରେ ବୈଖାନସ, ବାଳଖିଲ୍ୟ, ସମ୍ପ୍ରକ୍ଷାଳ, ମରୀଚିପ, ଅନେକ ଅଶ୍ମକୁଟ୍ଟ, ପତ୍ରାହାରୀ ତପସ୍ବୀମାନେ ଥିଲେ। କେହି ଦାନ୍ତକୁ ମୁସଳ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ, କେହି ଜଳରେ ଡୁବି ରହୁଥିଲେ, କେହି ଭୂମିରେ ଶୁଇ ରହୁଥିଲେ, କେହି ନିଦ୍ରା ନ କରୁଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଖୋଲା ଆକାଶରେ ବାସ କରୁଥିଲେ। କେହି କେବଳ ପାଣି ଖାଇ ବଞ୍ଚିଥିଲେ, କେହି ବାୟୁପାନ କରୁଥିଲେ, କେହି ଆକାଶରେ ବାସ କରୁଥିଲେ, କେହି ମାଟି ଉପରେ ଶୁଇଥିଲେ। କେହି ସିଧା ହୋଇ ଦଢ଼ି ରହୁଥିଲେ, କେହି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଥିଲେ, କେହି ଜଳ ଭିଜା କପଡ଼ା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, କେହି ଜପ ଉପାସନାରେ ଲିନ ଥିଲେ, କେହି ପଞ୍ଚତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏବଂ ଧର୍ମର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଜ୍ଞାନୀ ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯାଇ କହିଲେ, "ତୁମେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ପ୍ରବଳ ରଥୀ, ପୃଥିବୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରକ୍ଷକ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମଘବାନ୍ ସମାନ। ତୁମର କୀର୍ତ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ତୁମେ ପିତୃଭକ୍ତ, ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ ଏବଂ ଧର୍ମପରାୟଣ। ଏପରି ମହାତ୍ମା ଧର୍ମଜ୍ଞ ତୁମ ପାଖକୁ ଆମେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛୁ, ରକ୍ଷା କର, ଏହି ଅନୁରୋଧ ପାଇଁ ଦୟା କରି ଅପରାଧ ମାନିବେ ନାହିଁ।" "ଏକ ରାଜା ଯଦି ଅନ୍ନର ଷଷ୍ଠଂଶ ନେଉଛି, କିନ୍ତୁ ନିଜ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ନିଜ ସନ୍ତାନ ସମ ରକ୍ଷା କରୁନାହିଁ, ତେବେ ସେ ବଡ଼ ଅନ୍ୟାୟ କରେ। ଯେ ରାଜା ନିଜ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ନିଜ ପ୍ରାଣ ସମ କିମ୍ବା ପ୍ରିୟ ସନ୍ତାନ ସମ ଏକାଗ୍ର ଶକ୍ତିରେ ସଦା ରକ୍ଷା କରେ, ସେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ସତ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରେ। ଏପରି ରାଜା ବର୍ଷର ଅନେକ କାଳ ଯାଏଁ କୀର୍ତ୍ତି ଲାଭ କରେ, ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ପହଁଚି ସେଠାରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ଯେ ତପସ୍ବୀ ମୂଳ ଓ ଫଳ ଭୋଜନ କରି ଉତ୍ତମ ଧର୍ମ କରେ, ସେ ଧର୍ମର ଚତୁର୍ଥଂଶ ତାହା ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ରାଜା ପାଇଁ ଯାଏ।" "ଏହି ବଡ଼ ଅରଣ୍ୟବାସୀ ତପସ୍ବୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ, ଅଧିକାଂଶ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମ ରକ୍ଷାରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ରାକ୍ଷସମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିର୍ମମ ଭାବରେ ହତ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି। ଚଳ, ଦେଖ, ଅନେକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନିଙ୍କ ଦେହ ରାକ୍ଷସମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ହତ୍ୟା କରି ଅରଣ୍ୟରେ ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି। ପମ୍ପା ନଦୀ, ଅନୁମନ୍ଦାକିନୀ ଓ ଚିତ୍ରକୂଟରେ ବସିଥିବା ତପସ୍ବୀମାନେ ବଡ଼ ହନ୍ତାର ଶିକାର ହେଉଛନ୍ତି। ଏପରି ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ୟାୟ ଅମେ ସହିପାରୁନାହିଁ, ରାକ୍ଷସମାନେ ଅରଣ୍ୟରେ ତପସ୍ବୀମାନେ ଉପରେ ଦୁଷ୍କୃତ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି।" "ଏହି କାରଣରୁ ଆମେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛୁ, ରାକ୍ଷସମାନେ ଆମକୁ ହତ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି, ରକ୍ଷା କର। ଏହି ପୃଥିବୀରେ ତୁମ ଛଡ଼ା ଆମ ପାଖରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ, ରକ୍ଷା କର, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଆମଠାରୁ ଦୂରେଇଦେ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ କକୁତ୍ସ୍ଥ ପୁତ୍ର ରାମ ସମସ୍ତ ତପସ୍ବୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୋତେ ଏପରି ଆଦେଶ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ମୁଁ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଚଲିବା ନୁହେଁ। ମୋର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଇଁ ମୁଁ ଏହି ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ମୁଁ ମୋ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରି ଏଠାରେ ଆସିଛି, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଯେ ଅନ୍ୟାୟ ଭୋଗୁଛ, ତାହା ଦୂର କରିବା ପାଇଁ। ଦେଖ, ଏହି ଅବସରରେ ମୋ ଅରଣ୍ୟବାସ ତୁମର କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ମହତ୍ ଫଳ ଦେବ। ମୁଁ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କରିବାକୁ ଚାହେଁ; ତପସ୍ବୀମାନେ ଏବଂ ମୋ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ମୋର ପ୍ରତାପ ଦେଖନ୍ତୁ।" ଏପରି ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କୁ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ସ୍ୱଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କୁ ନେଇ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏଠିଏ ଅରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ସପ୍ତମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଶତ୍ରୁଦଳନ ରାମ, ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୀତା ସହିତ ଏବଂ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଦଳ ସହିତ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଁଚିଲେ। ଦୀର୍ଘ ଲମ୍ବା ଦୂର ଚାଲି, ଅନେକ ଜଳମୟ ନଦୀ ଅଟି, ସେ ଏକ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ମହାମେରୁ ପର୍ବତ ସମାନ ଦୀପ୍ତିମାନ୍।