ଏହି ଦିନ, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଚାଲିଗଲାପରେ, ରାଘବ ରାମ ତାଙ୍କ ସହଯାତୀମାନେ ସହିତ ଶରଭଙ୍ଗ ମୁନିଙ୍କ ପକ୍କରେ ଗଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କର ଯଜ୍ଞାଗ୍ନି ପାଖରେ ବସିଥିଲେ। ରାମ, ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଶରଭଙ୍ଗଙ୍କ ପାଦ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପକାଇ ତାଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ ବସିଲେ, ଏବଂ ଆଶ୍ରୟ ଓ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ମିଳିଲା। ତାପରେ ରାଘବ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଗମନ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ଏବଂ ଶରଭଙ୍ଗ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କଥା ଖୋଲି କହିଦେଲେ। "ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର, ରାମ, ମୋତେ ଏକ ଭୋଗ୍ୟ ବର ଦେଉଛନ୍ତି ଏବଂ ମୋତେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ନେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ଯାହା ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଲାଭ ହୁଏ ଏବଂ ଅନିୟମିତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ। ମୁଁ ଜାଣିଥିଲି, ତୁମେ ଏଠାରେ ଆସିବାକୁ ଆଛ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖିବା ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଯିବାକୁ ଚାହିଁନଥିଲି, ମୋ ପ୍ରିୟ ଅତିଥି। ଏବେ, ତୁମ ସହିତ ଦେଖା ହୋଇଗଲା, ମୁଁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବି। ମୁଁ ଅଶେଷ ମଙ୍ଗଳମୟ ଲୋକଗୁଡିକୁ ଜିତିଛି; ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଦେବତା ଲୋକ ତୁମେ ଗ୍ରହଣ କର।" ଏଭଳି ଶରଭଙ୍ଗଙ୍କ ଉଚ୍ଚାରଣ ପରେ, ଶାସ୍ତ୍ରଗତ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ରାଘବ କହିଲେ, "ଏ ମହାମୁନି, ମୁଁ ନିଜେ ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକଗୁଡିକୁ ଜିତିବି; ମୋର ଇଚ୍ଛା ଏଠି ଅରଣ୍ୟରେ ଏକ ଆଶ୍ରୟ ମିଳିବା, ଯେପରି ଆପଣ କହିଛନ୍ତି।" ରାଘବଙ୍କ ଏହି ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ଶରଭଙ୍ଗ ଚତୁର୍ ଭାବରେ କହିଲେ, "ଏଠି, ରାମ, ଏକ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମୁନି ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ନାମ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣ; ସେ ଅରଣ୍ୟରେ ନିୟମିତ ଜୀବନ୍ତି, ତୁମ ପାଇଁ ଅଧିକ ଉପକୃତି ହେବେ। ତୁମେ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣ ତପସ୍ବୀଙ୍କ ଶୁଭ ଆଶ୍ରମକୁ, ଅରଣ୍ୟର ସୁନ୍ଦର ଅଞ୍ଚଳରେ ଯାଉ; ସେ ତୁମ ଆଶ୍ରୟ ଉପଯୋଗ କରିଦେବେ। ଏହି ମନ୍ଦାକିନୀ ନଦୀକୁ ବିପରୀତ ଧାରାରେ ଅନୁସରଣ କର, ଏହି ନଦୀ ଫୁଲ ଓ ତାରା ଉଠାଇ ଆଣେ; ତୁମେ ତୁମ ଗନ୍ତବ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ପହଁଚିବେ। ଏହି ହେଉଛି ପଥ, ରାମ; ମୋତେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ ଦେଖ, ପ୍ରିୟ, ଯାଉଁଯାଉଁ ମୁଁ ପୁରୁଣା ଚମ୍ ଛାଡି ନାଗ ଭଳି ମୋ ଅଙ୍ଗ ତ୍ୟାଗ କରିବି।" ତାପରେ, ଶରଭଙ୍ଗ ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ ଉଚ୍ଚ ମନ୍ତ୍ରରେ ଘୃତ ଅର୍ପଣ କରି, ସେ ଯଜ୍ଞାଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଅଗ୍ନି ମହାତ୍ମା ମୁନିଙ୍କର ଚୁଲ ଓ ଶରୀର, ପୁରୁଣା ଚମ୍, ହାଡ, ମାଂସ, ରକ୍ତ ସବୁ ଦହିଦେଲା। ପରେ, ଶରଭଙ୍ଗ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରୁ ଜ୍ୱଳାମୟ ଯୁବକ ଭଳି ଉଠିଲେ ଏବଂ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ। ସେ ଅଗ୍ନି ଉପାସକମାନେ, ମହାମୁନିମାନେ ଓ ଦେବମାନେ ଅତିକ୍ରମ କରି ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଉଠିଗଲେ। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୁନି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଖୁସି ହେଇ ଉପଚାର କଲେ। ଏବେ ଆରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଶରଭଙ୍ଗ ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଉଠିଗଲାପରେ, ବହୁ ସନ୍ତ ମୁନିମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶର ଦୀପ୍ତିମାନ ରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ। ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ—ୱୈଖାନସ, ବାଳଖିଲ୍ୟ, ସମ୍ପ୍ରକ୍ଷାଳ, ମରୀଚିପ, ଅଶ୍ମକୁଟ୍ଟ, ପତ୍ରାହାରୀ ତପସ୍ବୀମାନେ। ଅନ୍ୟମାନେ ଦାନ୍ତକୁ ଦ୍ୱାରା ଚାଉଳ କୁଟୁଥିଲେ, କିଏ ଜଳରେ ବିଲିନ ହୋଇ ରହୁଥିଲେ, କିଏ ଭୂମିରେ ଶୁଇଥିଲେ କିମ୍ବା ଶୁଇନଥିଲେ, କିଏ ଖୋଲା ଆକାଶରେ ବସୁଥିଲେ। କିଏ ଜଳ ଉପରେ ଜୀବନ୍ତି, କିଏ ପବନ ଉପରେ, କିଏ ଆକାଶରେ ବସିଥିଲେ, ଆଉ କିଏ ନିର୍ମଳ ଭୂମିରେ ଶୁଇଥିଲେ। କିଏ ଉପରେ ଦଣ୍ଡ ହୋଇ ବସିଥିଲେ, କିଏ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଥିଲେ, କିଏ ଭିଜା ଗୋତେ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, କିଏ ଜପ ନିଷ୍ଠା ଥିଲେ, କିଏ ତପସ୍ୟାରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ, କିଏ ପଞ୍ଚ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରରେ ନିପୁଣ ଏହି ମୁନିମାନେ ରାମଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରି କହିଲେ—"ତୁମେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ ଓ ପୃଥିବୀର ରକ୍ଷକ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ମଘବନ୍ ଭଳି। ତୁମର ଯଶ ଓ ପ୍ରତାପ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ତୁମେ ତୁମ ବାପାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି, ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ମୁଁ ମହାତ୍ମା, ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ପ୍ରେମୀ ତୁମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛି, ରକ୍ଷା ଚାହୁଁଛୁ; ଏହି ଅନୁରୋଧକୁ ଖ୍ଷମା କର। ଏକ ରାଜା ଯଦି ଉତ୍ପାଦନର ଷଷ୍ଠ ଭାଗ ନେଇ ତାଙ୍କ ଜନସାଧାରଣକୁ ସ୍ଵଜନ ଭଳି ରକ୍ଷା କରିନାହିଁ, ତେବେ ବଡ଼ ଅଧର୍ମ ହେବ। ଯେଉଁ ରାଜା ନିତ୍ୟ ଭାବେ ତାଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଜନମାନେକୁ ସ୍ଵଜୀବନ ଭଳି କିମ୍ବା ପ୍ରିୟ ପୁଅ ଭଳି ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେ ଏକ ତାତ୍ତ୍ୱିକ ରାଜା ହେବେ। ଏଭଳି ରାଜା ଦୀର୍ଘ ଯଶ ଲାଭ କରନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ପହଁଚନ୍ତି ଓ ଏଠାରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ତପସ୍ବୀ ମାନେ ମୂଳ ଓ ଫଳ ଉପରେ ଜୀବନ୍ତି, ସେମାନେ ଯେଉଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧର୍ମ କରନ୍ତି, ଏହାର ଚତୁର୍ଥ ଭାଗ ଏହି ଧର୍ମପାଳକ ରାଜାକୁ ମିଳେ। ଏହି ବଡ଼ ଅରଣ୍ୟ ତପସ୍ବୀମାନେ, ଅଧିକାଂଶ ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମ ରକ୍ଷା ତଳେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ରାକ୍ଷସମାନେ ଅରକ୍ଷିତ ଭଳି ମାରି ଦେଉଛନ୍ତି। ଆସ, ତୁମେ ଦେଖ, ବହୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମୁନିମାନେ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସମାନେ ଅନେକ ଭଳି ମାରି ଦେଇଛନ୍ତି। ପମ୍ପା ନଦୀ, ଅନୁମନ୍ଦାକିନୀ, ଚିତ୍ରକୂଟ ନିକଟରେ ଥିବା ମୁନିମାନେ ଉପରେ ବଡ଼ ହତ୍ୟା ହେଉଛି। ଏଭଳି ଭୟଙ୍କର କ୍ଷତି ଅରଣ୍ୟରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ତପସ୍ବୀମାନେ ଉପରେ କରୁଥିବା ଦେଖିବା ଅସହ୍ୟ। ତେଣୁ ଆମେ ଆଶ୍ରୟ ଚାହିଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛୁ; ରାମ, ରାତିକୁ ଘୁଞ୍ଚିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ଆମକୁ ମାରୁଛନ୍ତି, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର। ଏ ଶୂର, ପୃଥିବୀରେ ତୁମ ଛଡ଼ା ଆମ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ; ରାକ୍ଷସମାନେ ଠାରୁ ଆମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ କକୁତ୍ସ୍ଥ ପୁତ୍ର ରାମ ସମସ୍ତ ତପସ୍ବୀମାନେ ପ୍ରତି ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ...