ପୁରୁହୂତର ଅଶ୍ୱଗୁଡିକୁ ଦେଖି ରାମ ଚିନ୍ତା କଲେ, “ଏହି ଅଶ୍ୱଗୁଡିକୁ ପୂର୍ବରୁ ଶକ୍ରଙ୍କ ଅଶ୍ୱ ଭାବରେ ଶୁଣିଥିଲି, ଏହି ଦେବତା ଅଶ୍ୱଗୁଡିକ ନିଶ୍ଚୟ ଆକାଶରେ ଚଳିଛନ୍ତି।” ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିବା ଯୁବକମାନେ ଅନେକ, କଣ୍ଠାରେ କୁଣ୍ଡଳ, ହାତରେ ତଳୱାର, ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ବିରଟ୍ ଚେହେରାରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ଚେଷ୍ଟ ଚଉଡ଼ା, ହାତ ଲୋହାର ଦଣ୍ଡ ଭଳି, ଲାଲ ଆଲୋକର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ଏମାନେ ଦେଖିବାକୁ ମଧୁର, କିନ୍ତୁ ଦୀଘ୍ର ଦୂର ରହିବାକୁ ପଡ଼ିଥିବା ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ଚେଷ୍ଟ ଉପରେ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଭାର ମାଳା ତଳିଥିଲା, ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରାୟ ୨୫ ବର୍ଷ ବୟସର ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଦେବତାଙ୍କର ବୟସ ସଦା ଏହି ଭଳି ରହିଥାଏ, ଏହି ବୀରପୁରୁଷମାନେ ଦେଖିବାକୁ ଅତି ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ତୁମେ ଓ ଭୈଦେହୀ ଏଠାରେ ଏକ କ୍ଷଣ ରୁହ, ମୁଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ କି ଏହି ରଥରେ ବସିଥିବା ଦୀପ୍ତିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି କିଏ।” ଏପରେ, ସାଉମିତ୍ରିଙ୍କୁ “ଏଠାରେ ରୁହ” କହି ରାମ, କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶର ଅବତାର, ଶରଭଙ୍ଗ ମୁନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଦିଗରେ ଚାଲିଗଲେ। ରାମ ଆଶ୍ରମ ଦିଗରେ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଶଚୀପତି ଇନ୍ଦ୍ର ଶରଭଙ୍ଗଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ଦେବମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ରାମ ଏଠାରେ ଆସୁଛି, କିନ୍ତୁ ମୋ ସହ କଥା ହେବା ପୂର୍ବରୁ ମୋତେ ସମାପ୍ତିରେ ନେଇଯାଉ, ତେବେ ସେ ମୋତେ ଦେଖିବାଯୋଗ୍ୟ ହେବେ। ମୁଁ ମୋ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରିଛି, ଶୀଘ୍ର ଯାଉଛି; ରାମ ଏକ ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ, ଯାହା ଅନ୍ୟମାନେ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।” ଏପରେ ମୁନିଙ୍କୁ ଆଦର ଦେଇ ଇନ୍ଦ୍ର, ତାଙ୍କ ଅଶ୍ୱ ଯୁକ୍ତ ରଥରେ ଉଠି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇପାରିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଯାଇଥିବା ପରେ, ରାଘବ ତାଙ୍କ ସହିତୀ ଦଳ ନେଇ ଶରଭଙ୍ଗଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଦିଗରେ ଯାଇଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁନି ଅଗ୍ନିକୁ ଉପାସନା କରୁଥିଲେ। ରାମ, ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମୁନିଙ୍କ ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ତାଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ ବସିଲେ, ଆଶ୍ରୟ ଓ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଏପରେ ରାଘବ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଗମନ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ଶରଭଙ୍ଗ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ରାଘବଙ୍କୁ କହିଦେଲେ: “ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର, ରାମ, ମୋତେ ଏକ ବର ଦେଇଛନ୍ତି ଓ ମୋତେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ନେଇଯିବାକୁ ଚାହୁଛନ୍ତି, ଯାହା ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ଓ ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନଥିଲେ ଅପ୍ରାପ୍ୟ। ତୁମେ ଏଠାରେ ଆସିଛ, ଏହି ଜାଣି, ରାମ, ମୁଁ ତୁମେ ଦେଖିବା ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଯାଇନଥିଲି, ମୋର ପ୍ରିୟ ଅତିଥି ତୁମେ। ଏବେ ତୁମେ ମୋ ସହ ମିଶିଛ, ମହାତ୍ମା ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାମ, ମୁଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଉଛି। ମୁଁ ଶୁଭ ଲୋକମାନେ ଜିତିଛି, ଯେଉଁମାନେ ଅକ୍ଷୟ; ମୋ ଠାରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଦେବୀୟ ଲୋକଗୁଡିକୁ ଗ୍ରହଣ କର।" ଏପରେ ଶରଭଙ୍ଗଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାତା ଓ ବୀରପୁରୁଷ ରାଘବ କହିଲେ, “ମହାମୁନି, ମୁଁ ସ୍ୱୟଂ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଜିତିବି; ମୋର ଇଚ୍ଛା କେବଳ ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ଏକ ଆଶ୍ରୟ ନିବା, ଯେଉଁପରି ତୁମେ ଉପଦେଶ ଦେଇଛ।” ଏହି ଉତ୍ତର ଦେଖି ଶରଭଙ୍ଗ, ଇନ୍ଦ୍ର ସମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଘବଙ୍କୁ ପୁନି କହିଲେ, “ଏଠାରେ, ରାମ, ଏକ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମୁନି ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଅରଣ୍ୟରେ ତପସ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି; ସେ ତୁମକୁ ବଡ଼ ଉପକାର କରିବେ। ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କ ଶୁଦ୍ଧ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଉ, ସୁନ୍ଦର ଅରଣ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ; ସେ ତୁମ ଆଶ୍ରୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଦେବେ। ଏହି ମନ୍ଦାକିନୀ ନଦୀକୁ ବିପରୀତ ଧାରାରେ ଅନୁସରଣ କର, ଏହି ନଦୀ ଫୁଲ ଓ ତାରା ଉଠାଇ ନେଉଛି, ତାପରେ ତୁମ ଗନ୍ତବ୍ୟ ଦେଖିପାରିବ। ଏହି ହେଉଛି ପଥ, ବୀରପୁରୁଷ; ଏକ କ୍ଷଣ ମୋତେ ଦେଖ, ପ୍ରିୟ, ଯେପରି ମୁଁ ମୋ ପୁରୁଣା ଚମଡ଼ ଫେଙ୍ଗି ଦେଇ ସର୍ପ ଭଳି ମୋ ଅଙ୍ଗ ଛାଡ଼ିବି।” ଏପରେ ଶରଭଙ୍ଗ ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ ଶାସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ରରେ ଘୃତ ଅର୍ପଣ କରି, ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅଗ୍ନି ମହାତ୍ମା ମୁନିଙ୍କ ଚୁଲ, ଶରୀର, ପୁରାଣା ଚମଡ଼, ହାଡ଼, ମାଂସ, ରକ୍ତ ସମସ୍ତ ଭାଗ ଦହିଦେଲା। ତାପରେ ଶରଭଙ୍ଗ ଅଗ୍ନିକୁ ଛାଡ଼ି ଦୀପ୍ତିମାନ ଯୁବକ ଭଳି ଉଦ୍ଭାସିତ ହେଲେ। ସେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଉତ୍କ୍ରମ କଲେ, ଅଗ୍ନି ଉପାସକ, ମହାମୁନି, ଦେବମାନଙ୍କ ଲୋକକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି। ଏହି ଶୁଭ ମୁନି, ପୃଥିବୀରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଦରବାରରେ ପହଞ୍ଚିଲେ; ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତି ଆନନ୍ଦ ଭାବରେ ସ୍ବାଗତ କଲେ। ଏବେ ଶୁଣ, ମହାତ୍ମା ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ରାମାୟଣର ଅରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ଛଠ ଅଧ୍ୟାୟର କଥା। ଶରଭଙ୍ଗ ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବାପରେ, ଅନେକ ମୁନିମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେଇ, ଦୀପ୍ତିମାନ ରାମଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଆସିଲେ। ଏଠାରେ ବୈଖାନସ, ବାଲଖିଲ୍ୟ, ସମ୍ପ୍ରକ୍ଷାଳ, ମରୀଚିପ, ଅଶ୍ମକୁଟ୍ଟ, ପତ୍ରାହାରୀ ମୁନିମାନେ ଥିଲେ। କିଛି ଦାନ୍ତକୁ ମାଉ ଭଳି ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ, କିଛି ଜଳରେ ବିମର୍ଜିତ, କିଛି ଭୂମିରେ ଶୁଇଥିଲେ, କିଛି ଶୁଇ ନଥିଲେ, କିଛି ଖୋଲା ଆକାଶରେ ବସୁଥିଲେ। କିଛି ଜଳାହାରୀ, କିଛି ବାୟୁହାରୀ, କିଛି ଆକାଶରେ ବସୁଥିଲେ, କିଛି ମାଟିରେ ଶୁଇଥିଲେ। କିଛି ଉପରେ ଉପରେ ବସୁଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିଲେ, କିଛି ଭିଜା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, କିଛି ଜପ କରୁଥିଲେ, କିଛି ତପସ୍ୟାରେ ଅଟୁଟ୍ ଥିଲେ, କିଛି ପଞ୍ଚ ତପସ୍ୟା ପାଳନ କରୁଥିଲେ। ଏମାନେ ଧର୍ମର ଉତ୍ତମ ଜ୍ଞାତା ଓ ଧର୍ମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଆସି କହିଲେ, “ତୁମେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ ଓ ପୃଥିବୀର ରକ୍ଷକ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ମଘବନ୍ ଭଳି। ତୁମେ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରଶିଦ୍ଧ, ତୁମର କୀର୍ତି ଓ ବୀରତା ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ତୁମେ ପିତାପ୍ରତି ଭକ୍ତି, ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମର ଅଧିକାରୀ। ମହାତ୍ମା ଓ ଧର୍ମପ୍ରିୟ ରାମ, ଆମେ ତୁମର ଆଶ୍ରୟ ଚାହୁଁଛୁ; ଏହି ଅନୁରୋଧ ପାଇଁ ଆମକୁ ଖ୍ଷମା କର।” ଏଭଳି ଶରଭଙ୍ଗଙ୍କ ଶ୍ୱର୍ଗାରୋହଣ ଓ ମୁନିମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ଦେବା ଅନୁରୋଧ ଦେଖି ରାମ ଅରଣ୍ୟ ଜୀବନରେ ନିଜ ଧର୍ମ ଓ ଉତ୍ତମ ଦୃଢ଼ତା ଦେଖାଇଲେ।