ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏକ କୁଦା ନେଇ, ମହାତ୍ମା ବିରଧାଙ୍କ ପାଖରେ ଗଭୀର ଗଡ଼ି ଖୋଡିଲେ। ତାପରେ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବିରଧାଙ୍କ ଗଳାକୁ ମୁକ୍ତ କରି, ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ ନେଲେ। ବିରଧାଙ୍କ ଶଙ୍ଖ-ଆକୃତି କାନ ଓ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ସହିତ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗଡ଼ିରେ ପକେଇ ଦେଲେ। ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ନିଷ୍ଠାବାନ ଓ ଶୀଘ୍ର କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରବଳ, ଏହି ରକ୍ଷସକୁ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଗଡ଼ିରେ ପକେଇ ଦେଲେ, ଏବଂ ଏହା କରି ଖୁସି ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରରେ ମାରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ ବୋଲି ଦେଖି, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏହି ବିରଧାଙ୍କୁ ଗଡ଼ିରେ ମାରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି କରିଲେ। ବିରଧା ନିଜେ ରାମଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଅସ୍ତ୍ରରେ ହେବା ନୁହେଁ ଏବଂ ନିଜ ଅନ୍ତ୍ୟ ଉପରେ ଅଭିପ୍ରାୟ ଜଣାଇଥିଲେ। ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେମାନେ ବିରଧାଙ୍କୁ ଗଡ଼ିରେ ପକେଇ ଦେବାକୁ ଚିନ୍ତା କରିଲେ; ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଗଡ଼ିରେ ଫେଙ୍ଗିବା ସମୟରେ ଅରଣ୍ୟ ତାଙ୍କ ଚିତ୍କାରରେ ଗୁଞ୍ଜି ଉଠିଲା। ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଖୁସି ହେଇ ବିରଧାଙ୍କୁ ଗଡ଼ିରେ ପକେଇ ଦେଲେ, ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇ, ବିରଧାଙ୍କୁ ପଥରରେ ଢାକି ଦେଲେ ଏବଂ ବନରେ ଆନନ୍ଦ କରିଲେ। ତାପରେ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭୂଷିତ ଧନୁ ଧରିଥିବା ଏହି ଦୁଇଜଣ, ରକ୍ଷସକୁ ହତ କରି, ମୈଥିଲୀ ସୀତାଙ୍କୁ ସହ ନେଇ, ବଡ଼ ଅରଣ୍ୟରେ ଖୁସି ହେଇ ଘୁଞ୍ଚିଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଦିପ୍ତିମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏଠାରେ ପଞ୍ଚମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ବିରଧାଙ୍କୁ ଅରଣ୍ୟରେ ହତ କରି, ରାମ ସୀତାଙ୍କୁ ଅଙ୍କଲଗାଇ ଆଶ୍ୱସନ ଦେଲେ। ଦୀପ୍ତିମାନ ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି ଅରଣ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ଓ ଅପରିଚିତ, ଆମେ ଏପରି ଜାଗାରେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ ନୁହେଁ।” “ଆମେ ଶୀଘ୍ର ମୁନି ଶରଭଙ୍ଗଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବାକୁ ଦରକାର,” ବୋଲି ରାଘବ ଶରଭଙ୍ଗଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ। ଶରଭଙ୍ଗଙ୍କ ନିକଟରେ, ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କ ଆତ୍ମା ତପସ୍ୟାରେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ, ରାମ ଏକ ବଡ଼ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ସେଠାରେ ଦେଖିଲେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଶୁଭ୍ର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା, ପୃଥିବୀକୁ ଛୁଇଁ ନଥିବା। ସେଠି ଦେଖିଲେ, ଅନେକ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଏହି ଦେବତା, ହରିତ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଏକ ରଥରେ ଆକାଶରେ ଯାଉଛନ୍ତି। ଦୂରରୁ ଦେଖିଲେ, ସେ ଉଦୟ ହେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଶୁଭ୍ର ମେଘ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ଏକ ଶୁଭ୍ର ଛତା, ଅଦ୍ଭୁତ ମାଳାରେ ସଜିତ, ଦୁଇଟି ସୁନ୍ଦର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ହାତର ଚାମର ଦେଖିଲେ। ଉତ୍ତମ ଜନନୀମାନେ ଏହି ଚାମର ଉପରେ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଓଲାଇଥିଲେ; ଅନେକ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦେବ, ସିଦ୍ଧ ଓ ପ୍ରମୁଖ ଋଷିମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଏହି ଦେବତା ଆକାଶରେ ବସି, ଉତ୍ତମ ଶବ୍ଦରେ ସ୍ତୁତିତା, ଶରଭଙ୍ଗ ଓ ବାସବ ସହ କଥା ହେଉଥିଲେ। ଏଠି ଷଟକ୍ରତୁକୁ ଦେଖି, ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ରଥକୁ ଦେଖାଇଲେ, “ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଦେଖ, ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ରଥ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଆକାଶରେ ଚମକୁଛି। ପୁରୁହୂତଙ୍କ ଘୋଡ଼ା, ଯେଉଁଠି ଶକ୍ରଙ୍କ ଘୋଡ଼ା ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଥିଲୁ, ଏହି ଦିବ୍ୟ ଘୋଡ଼ା ଆକାଶରେ ଚାଲୁଛନ୍ତି। ଏବଂ ଏହି ବାଘ ଭଳି ଯୁବକମାନେ, ଶତାଧିକ, କଣ ଲେଇ ଦାୟିତ୍ଵ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଛନ୍ତି, ଇଂଗା ଓ ତଳୱାର ଧରି, ରକ୍ତ ରଙ୍ଗର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ଭୟଙ୍କର ଓ ଅସ୍ଥିର। ସେମାନଙ୍କ ଛାତିରେ ଅଗ୍ନି ଭଳି ଚମକୁଥିବା ମାଳା ଅଛି; ସମସ୍ତେ ପ୍ରାୟ ୨୫ ବର୍ଷ ବୟସ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ଦେବମାନଙ୍କର ଏହି ବୟସ ସଦା ଏଭଳି ରହିଥାଏ, ଏହି ବାଘ ଭଳି ଯୁବକମାନେ ଦେଖିବାକୁ ମନୋହର। ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ତୁମେ ସୀତା ସହ ଏଠାରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କର, ଯାଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଜାଣିବି ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ ରଥରେ କିଏ ଅଛନ୍ତି।” ଏହିପରି ଶବ୍ଦ କହି, ରାମ ଶରଭଙ୍ଗଙ୍କ ଆଶ୍ରମପାଳି ଯାଇଲେ। ରାମ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଶଚୀପତି ଶରଭଙ୍ଗଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଦେବମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ରାମ ଏଠାକୁ ଆସୁଛନ୍ତି, ମୋ ସହ କଥା ହେଉଅଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମେ ଏଠାରୁ ଯାଉ; ତାପରେ ସେ ମୋତେ ଦେଖିବାଯୋଗ୍ୟ। ମୁଁ ମୋର କାମ ସଫଳ କରିଛି; ଶୀଘ୍ର ଯାଉଛି। ସେ ଏକ ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ, ଯାହା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ।” ଏହିପରି ଶରଭଙ୍ଗଙ୍କୁ ଆଦର କରି, ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଘୋଡ଼ା ଯୁକ୍ତ ରଥରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ। ସହସ୍ର-ଚକ୍ଷୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଯାଇପାରିବା ପରେ, ରାଘବ ତାଙ୍କ ସହଯାତୀମାନେ ସହ ଶରଭଙ୍ଗଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଆସି, ତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ପାଖରେ ବସିଥିବା ଦେଖିଲେ। ରାମ, ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାଙ୍କ ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ନିବେଶ ଓ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ନେଇ, ତାଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ବସିଲେ। ତାପରେ ରାଘବ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଗମନ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ଶରଭଙ୍ଗ ସମସ୍ତ କଥା ରାଘବଙ୍କୁ କହିଲେ। “ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର, ରାମ, ମୋତେ ବର ଦେଇଛନ୍ତି ଓ ମୋତେ ବ୍ରହ୍ମାର ଲୋକକୁ ନେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ଯାହା ତପସ୍ୟାରେ ଲାଭ କରାଯାଏ ଓ ନିଜର ନିୟମ ରହିଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇପାରିବେନି। ତୁମେ ନିକଟରେ ଅଛ ଜାଣି, ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖିବା ପୂର୍ବକ ବ୍ରହ୍ମାର ଲୋକକୁ ଯାଇନଥିଲି, ମୋର ପ୍ରିୟ ଅତିଥି ତୁମେ। ଏବେ ତୁମକୁ ଦେଖି, ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକକୁ ଯାଇବି। ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଶୁଭ୍ର ଲୋକ ଜିତିଛି, ଯାହା ଅକ୍ଷୟ; ତୁମେ ମୋଠାରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣିକ ଓ ଦିବ୍ୟ ଲୋକ ଗ୍ରହଣ କର।” ଏପରି ଶରଭଙ୍ଗ ରାମଙ୍କୁ କହିବା ପରେ, ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ରାଘବ ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ।