ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦାନବ ଭିରୋଧରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ସତ୍ୱେ, ରାମ ଦେଖିଲେ ଯେ, ସେ ଦାନବ ପାହାଡ଼ ପରି ଅଟୁଟ ଓ ଅଜୟ, ତାଙ୍କୁ କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହରାଇପାରିବେନି। ଏହି ଦୃଢ଼ ଦାନବକୁ ଦେଖି ଭୟହୀନ ଓ ଯଶସ୍ୱୀ ରାମ କହିଲେ, “ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ତୁମେ ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ବଡ଼ ଏକ ଗଡ଼ିଖାନ୍ତି ଖୋଦ, କାରଣ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଓ ପ୍ରବଳ ଦାନବ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହରାଇପାରିବେନି; ଆମେ ଏହାକୁ ମାଟି ତଳେ ପତିତ କରିବା ଉଚିତ।” ଏପରି କହି ରାମ, ଭୟଙ୍କର ଦାନବ ବିରାଧର ଗଳା ଉପରେ ପାଦ ଦେଇ, ତାକୁ ଦମନ କରି ଦଢ଼ ଭାବେ ଦଁଡାଇ ରହିଲେ। ଏହା ଦେଖି ବିରାଧ ଭାବୁକ ଭାବେ କହିଲେ, “ହେ ରାମ, ମୁଁ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହୋଇଛି; ଆଗରୁ ମୁଁ ତୁମେ କିଏ ଜାଣିପାରିନଥିଲି, ଏବେ ମୁଁ ତୁମେ, ମହାନ୍ତୀ ସୀତା ଓ ଉଜ୍ୱଳ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଲି। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦାନବ ଦେହ ମୋର ଶାପର ଫଳ; ମୁଁ ଗାନ୍ଧର୍ବ ତୁମ୍ବୁରୁ, ଯାହାକୁ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶାପ ମିଳିଥିଲା। ମୁଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ ବୈଶ୍ରବଣ କହିଥିଲେ: ‘ଦଶରଥନନ୍ଦନ ରାମ ଯେତେବେଳେ ତୁମକୁ ବଧ କରିବେ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ତୁମ ଆଦି ସ୍ୱରୂପ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବ।’ ଏଭଳି ଶାପ ଦେଇଥିଲେ। ଏବେ ତୁମ ଦୟାରେ ମୁଁ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଲି। ମୁଁ ଏବେ ମୋ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବି; ତୁମେ ମଙ୍ଗଳମୟ ହେଉ। ଏଠାରୁ ଅଧ ଯୋଜନା ଦୂରେ ଧର୍ମାତ୍ମା ଶରଭଙ୍ଗ ମହାର୍ଷି ଅଛନ୍ତି। ସେ ତୁମକୁ ଉତ୍ତମ ପଥ ଦେଖେଇବେ, ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ। ଏବେ ମୋତେ ଏହି ଗଡ଼ିଖାନ୍ତିରେ ରଖି ଚାଲିଯାଅ; ଏହି ଦାନବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଚିରସ୍ଥାୟୀ ନୀତି। ଯେଉଁମାନେ ଏଭଳି ଗଡ଼ିଖାନ୍ତିରେ ରଖାଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ଚିରକାଳୀନ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।” ଏପରି କହି ବିରାଧ ତାଙ୍କ ଦେହ ଛାଡ଼ି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ରାମ ଏହି କଥା ଶୁଣି ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ଏହି ବିରାଟ ଦାନବ ପାଇଁ ବଡ଼ ଗଡ଼ିଖାନ୍ତି ଖୋଦ, ଯେପରି ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ହାତୀ ପାଇଁ କରାଯାଏ।” ଏହିପରି କହି ରାମ ତାଙ୍କ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ବିରାଧଙ୍କ ଗଳାକୁ ଦମନ କରି ରହିଲେ। ତାପରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ କଠୋର କଠାଳି ନେଇ ଏହି ବିରାଟ ଦାନବ ପାଖରେ ଏକ ଗଭୀର ଗଡ଼ିଖାନ୍ତି ଖୋଦିଲେ। ଏହାପରେ ଦୁଇଭାଇ ମିଶି ବିରାଧଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଗଳା ମୁକ୍ତ କରି, ଶଂଖପରି କାନ ଓ ଭୟଙ୍କର ରବ ଉପରେ, ଗଡ଼ିଖାନ୍ତିରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ବିରାଧ ଭୟାନକ ରବ କରୁଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଗଡ଼ିଖାନ୍ତିରେ ପତିତ କରି, ଦୁଇ ଭାଇ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିରାଧକୁ ବଧ କରିପାରିବେନି ବୋଲି ଜାଣି, ଦୁଇ ଭାଇ ତାଙ୍କୁ ଗଡ଼ିଖାନ୍ତିରେ ପତିତ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ, କାରଣ ବିରାଧ ନିଜେ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଏପରି ହେବାକୁ ଚାହାଁଥିଲେ। ଏହିପରି କରି ତାଙ୍କୁ ମାଟି ତଳେ ପତିତ କରିବାବେଳେ ସମଗ୍ର ଅରଣ୍ୟ ତାଙ୍କ ରବରେ ଗଞ୍ଜିଉଠିଲା। ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ବିରାଧଙ୍କୁ ମାଟି ତଳେ ଦେଇ, ପଥରରେ ଢାଙ୍କିଦେଲେ ଓ ଭୟ ମୁକ୍ତ ହେଇ ଅରଣ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦରେ ଘୁରିବା ଲାଗିଲେ। ସୀତାଙ୍କୁ ସହିତ ନେଇ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭୂଷିତ ଧନୁଷ ଧାରଣ କରି, ଦୁଇ ଭାଇ ତାହାପରେ ଆନନ୍ଦରେ ମହାରଣ୍ୟରେ ଚାଲିଗଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ-ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲାଗୁଥିଲେ। ଏହିପରି ଦାନବ ବିରାଧଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ପରେ, ରାମ ସୀତାଙ୍କୁ ଆଲିଂଗନ କରି ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ। ଏହି ଅରଣ୍ୟ ବହୁତ କଠିନ ଓ ଭୟଙ୍କର, ଆମେ ଏପରି ସ୍ଥାନରେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ ନୁହଁ, ବୋଲି ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ। ତେଣୁ ଚଳ, ଶରଭଙ୍ଗ ଋଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଉ। ଏହିପରି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇ ରାମ ଶରଭଙ୍ଗଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ। ଏଠାରେ ଶରଭଙ୍ଗଙ୍କ ପାଖରେ, ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ଆତ୍ମା ଓ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ଥିବାବେଳେ, ରାମ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଶୋଭାମୟ, ଧଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ଭୂମିକୁ ଛୁଁନଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଅଟୁଟ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଅନେକ ମହାପୁରୁଷ, ଗାନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ଋଷିମାନେ ପୂଜା କରୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖ ହରିତ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଆକାଶରେ ଚାଲିଯାଉଛି। ଦୂରରୁ ଦେଖିଲେ ସେ, ଉଦୟ ହେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଧଳା ମେଘ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ମୃଦୁ ରୂପରେ ଦିଶୁଛନ୍ତି। ଏକ ନିର୍ମଳ ଛତା, ଅଦ୍ଭୁତ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ଦୁଇଟି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ହାତଲା ଚାମର ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଉଡ଼ୁଛି। ଉତ୍ତମ ମହିଳାମାନେ ଏହି ଚାମର ଧରିଛନ୍ତି, ଚାରିପାଖେ ଗାନ୍ଧର୍ବ, ଦେବ, ସିଦ୍ଧ ଓ ମହାମୁନିମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଦେବତା, ଆକାଶରେ ବସି, ଶରଭଙ୍ଗଙ୍କ ସହିତ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି। ଏହା ଦେଖି ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଦେଖ, ସେ ଦିବ୍ୟ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ରଥ, ଏହା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଆକାଶରେ ଚାଲିଯାଉଛି। ଏହି ଘୋଡ଼ାମାନେ ସକ୍ରଙ୍କ ପୂର୍ବତନ ଘୋଡ଼ା, ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ଦେବତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଘୋଡ଼ା।” ଏଭଳି ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୀତା ଶରଭଙ୍ଗଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ପାଖରେ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଭବ କଲେ।