ଏହି ସମୟରେ, ଏକ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସି, ଗର୍ଜନ କରି କହିଲା, "ମୁଁ ଜଭାଙ୍କ ପୁଅ, ମୋର ମାଆ ହେଉଛନ୍ତି ଶତହ୍ରଦା। ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେ ମୋତେ ବିରାଧା ବୋଲି ଡାକନ୍ତି। ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦୟାରୁ ଏପରି ଦୟା ପାଇଛି ଯେ, ଏହି ଲୋକରେ କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର ମୋତେ ମାରିପାରିବ ନାହିଁ, କିମ୍ବା କଟିପାରିବ ନାହିଁ। ତୁମେ ଏହି ଜଣେ ମହିଳାକୁ ଛାଡ଼ି ଦୂରେ ପଳାଯାଅ, ନହେଲେ ମୁଁ ତୁମ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ଜୀବନ ନେଇ ନେବି।" ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ରାମଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ରୋଷରେ ରକ୍ତିମ ହେଲା। ସେ ବିରାଧାକୁ କହିଲେ, "ହେ ଦୁଷ୍ଟ, ତୁମ ଉପରେ ଲଜ୍ଜା! ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁ ଚାହୁଁଛ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଠିଆ ହେଉ, ମୋ ହାତରୁ ଜୀବନ ନେଇ ଯିବାକୁ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।" ତାପରେ ରାମ ତାଙ୍କ ବାଣ ଧନୁଷ ଚଢ଼ାଇ, ତୀବ୍ର ବେଗରେ ସତର ଶର ଛାଡ଼ିଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଗରୁଡ଼ ବାୟୁ ଭଳି ବେଗବାନ୍, ସୁନା ବର୍ଣ୍ଣର ପଙ୍ଖ ଥିଲା। ସେଠାରେ ବିରାଧାଙ୍କ ଦେହକୁ ଏହି ଶରଗୁଡ଼ିକ ଭେଦି, ରକ୍ତରେ ରଙ୍ଗିତ ହୋଇ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଲା, ଅଗ୍ନି ପ୍ରଭା ଭଳି ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲା। ଏହି ଆଘାତରେ ବିରାଧା ଶୀଘ୍ର ଶୀତାଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ରଖି, କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ଦୀଘଳ ବର୍ଚ୍ଛି ଉଠାଇ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଉପରେ ଧାଉଛି। ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧ୍ୱଜ ଭଳି ବର୍ଚ୍ଛି ଘୁଞ୍ଚାଇ, ମୃତ୍ୟୁ ଭଳି ମୁଁହ ଖୋଲି, ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ଉପଜାଇଲା। ଏହା ଦେଖି ଦୁଇଁ ଭାଇ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଅଗ୍ନି ଭଳି ତୀବ୍ର ବାଣ ବର୍ଷା କଲେ, କିନ୍ତୁ ବିରାଧା ହସି, ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହି, ଜମ୍ଭା କରିଲା। ସେ ଜମ୍ଭା କରିବା ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଶର ତାଙ୍କ ଦେହରୁ ଖସି ପଡ଼ିଲା। ତାଙ୍କ ଦୟାବଳରେ, ବିରାଧା ଶର ଆଘାତରୁ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କଲେ, ପୁଣି ବର୍ଚ୍ଛି ଉଠାଇ, ରଘୁବଂଶୀ ଭାଇମାନେ ଉପରେ ଧାଉଛି। ସେତେବେଳେ ଶସ୍ତ୍ର ଚତୁର ରାମ ଦୁଇଟି ଶରରେ ବିଜୁଳି ସମ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ବର୍ଚ୍ଛିକୁ ଛେଦି ଦେଲେ। ସେ ବର୍ଚ୍ଛି ମେରୁ ପର୍ବତରୁ ବିଜୁଳି ଆଘାତରେ ଖସି ପଡ଼ିଥିବା ଶିଳା ଭଳି ଭୂମିରେ ଉପରେ ଗଡ଼ି ଗଲା। ତାପରେ ଦୁଇଁ ଭାଇ କଳା ସର୍ପ ଭଳି ଚମକୁଥିବା ତଳୱାର ଉଠାଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ବିରାଧାକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଦୁଇଁଜଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ଦୁଇଁ ନରସିଂହ ଭଳି ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦୁଇଁ ହାତରେ ଧରି, ତାଙ୍କୁ ନେଇ ଚାଲିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲା। ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୁଝି, ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏହି ରାକ୍ଷସ ଯେଉଁପଥେ ନେଉଛି, ଆମେ ତାହାକୁ ଅନୁସରିବା ଦରକାର। ଏହି ଅନ୍ଧକାର ରାତିରେ ଯେଉଁଠାରେ ଯିବ, ଆମେ ସେଠାକୁ ଯିବା ଉଚିତ।" ବିରାଧା ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଭରସା କରି, ଦୁଇଁ ଭାଇକୁ ଶିଶୁମାନେ ଭଳି ଦେହରେ ଚଢ଼ାଇ, ଗର୍ଜନ କରି ଦୀଘଳ ଅନ୍ଧକାର ଅରଣ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲା। ସେ ଅରଣ୍ୟ ବଡ଼ ଘନ ମେଘ ଭଳି, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛ, ପକ୍ଷୀ, ମୃଗ, ଓ ସର୍ପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ଦୁଇଁ ରଘୁବଂଶୀ ଭାଇଙ୍କୁ ବିରାଧା ଦ୍ୱାରା ଉଠାଇ ନେଉଁଥିବା ଦେଖି, ସୀତା ଭୟରେ ଚିତ୍କାର କରି, ତାଙ୍କୁ ଧରି ରହିଲେ। ସେ କହିଲେ, "ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ଦଶରଥଙ୍କ ପୁଅ ରାମ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ନିର୍ମଳ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦେହ ଥିବା ରାକ୍ଷସ ତାଙ୍କୁ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଉଠାଇ ନେଉଛି। ମୋତେ ବାଘ ଓ ଚିତା ଖାଇଦେବେ—ହେ ରାକ୍ଷସ, ମୋତେ ଛାଡ଼। ହେ କକୁତ୍ସ୍ଥ, ମୁଁ ତୁମେ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରୁଛି।" ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ସଉମିତ୍ରି ଅର୍ଥାତ୍ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବିରାଧାଙ୍କ ବାମ ହାତ ଭଙ୍ଗ କଲେ, ଏବଂ ରାମ ତାଙ୍କ ଡାହାଣ ହାତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ଭଙ୍ଗ କଲେ। ଦୁଇଁ ହାତ ଭଙ୍ଗି ଯିବା ପରେ, ମେଘ ସମାନ ଦେହ ଥିବା ବିରାଧା ଅଚେତନ ହୋଇ ବିଜୁଳି ଆଘାତରେ ଗିରିଥିବା ପର୍ବତ ଭଳି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ଏହିପରେ ଦୁଇଁ ଭାଇ ତାଙ୍କୁ ମୁକୁଳ, ପାଦ, ହାତ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରି, ପୁନିପୁନି ଭୂମିରେ ଫିଙ୍ଗିଲେ। ବହୁତ ଶର ଓ ତଳୱାର ଆଘାତରେ, ଏବଂ ଭୂମିରେ ଚାପି ଦେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ରାକ୍ଷସ ମରିଲା ନାହିଁ। ଏପରି ଅଜୟ ଓ ଅଖଣ୍ଡ ଦେଖି, ଭୟ ହରଣ କରିଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ କହିଲେ, "ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ତପସ୍ୟାର ଦୟାରୁ ଏହି ଦାନବ କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଚଳ, ଏହି ଦାନବକୁ ମାଟି ତଳେ ପୋତିଦେବା।" "ଏହି ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ଗଡ଼ିଖାନ୍ତ କାଢ଼, ଲକ୍ଷ୍ମଣ,"—ଏପରି କହି, ରାମ ତାଙ୍କ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ବିରାଧାଙ୍କ କଣ୍ଠ ଚାପି ଧରି ରହିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ରାମଙ୍କ ମୃଦୁ ଓ ସମ୍ମାନପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଶୁଣି ବିରାଧା କହିଲେ, "ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ମୋତେ ମାରିଦେଲ। ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ଭ୍ରମରେ ଥିଲି, ତୁମକୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲି ନାହିଁ। ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ, କୌଶଲ୍ୟାନନ୍ଦନ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାମ, ମହିଳା ଶ୍ରେଷ୍ଠୀ ବୈଦେହୀ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଲି। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦାନବ ଦେହ ପାଇଁ ମୁଁ ବଇଶ୍ରବଣଙ୍କ ଶାପରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ତୁମ୍ବୁରୁ ହୋଇ ଏହି ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିଲି।" "ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲାପରେ, ସେ କହିଲେ—‘ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମ ଯେତେବେଳେ ତୁମକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମାରିବେ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ତୁମ ନିଜ ଦେହ ଫେରି ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବ।’ ଏହିପରି କ୍ରୋଧରେ ସେ ମୋତେ ଏହି ଶାପ ଦେଇଥିଲେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲି ନୁହେଁ।" ଏପରି ଭାବେ ବିରାଧାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଓ ଶାପ ଉଦ୍ବୋଧ ହେଲା, ଏବଂ ରାମ ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇ ଶାନ୍ତି ଦିଲେ।