ଏହି କଥାରେ, ମୈଥିଲୀ ସୀତା ଏବଂ ଅନସୂୟାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ସମ୍ବାଦ ହେଉଛି। ମୈଥିଲୀ ସୀତା କଥା କହିବାରେ ଆରମ୍ଭ କରିଲେ, ଏକ ଅମାନବୀୟ ଶବ୍ଦ ଆକାଶରୁ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଲା: “ଏହିପରି, ରାଜା; ଧର୍ମରେ, ସୀତା ତୁମର କନ୍ୟା।” ମିଥିଲାର ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଜନକ ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ଏବଂ ସୀତାଙ୍କୁ ପାଇଁ ନିଜ ଜୀବନରେ ବଡ଼ ସମୃଦ୍ଧି ଅନୁଭବ କରିଲେ। ସୀତା କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହି ଉତ୍ତମ ବୃଦ୍ଧା ଦେବୀଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲି; ତାଙ୍କର ମମତା ଏବଂ ମାତୃ-ସ୍ନେହରେ ମୁଁ ସମ୍ମାନିତ ହେଇଥିଲି।" ସୀତାଙ୍କର ବୟସ ଏବେ ବିବାହ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହେଲା, ଏହି ଦେଖି ଜନକ ରାଜା ଅନେକ ଦୁଃଖ, ଧନ ହରାଇବା ଓ ଅନ୍ୟ କଷ୍ଟରେ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ। ସେ କହିଲେ, "ଏହି ଜଗତରେ, କନ୍ୟାର ବାପା, ସେ ଉତ୍ତମ କିମ୍ବା ଅଧମ ହେଉ, ଯଦି ସଠିକ୍ ବିବାହ ନ ହୁଏ, ତେବେ ଅମାନ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼େ—ଏଉଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବତା ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ।" ଏହି ଅମାନ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ରାଜା ଜନକ ଭୟ ଏବଂ ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବିଗଲେ, ଜଣେ ତରଣୀକୁ ତିରେ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ଅସମର୍ଥ ହେବା ପରି। ତାଙ୍କୁ ଜଣା ହେଲା, ସୀତା ଜନନୀରୁ ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ, ଏହି ଭାବି ଏବଂ ଅନେକ ଚିନ୍ତା କରି, ରାଜ୍ୟର ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଯୋଗ୍ୟ ବର ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ମିଳିଲା ନାହିଁ। ତେଣୁ ଜନକ ରାଜା ନିଶ୍ଚୟ କଲେ: "ମୁଁ ମୋର କନ୍ୟା ପାଇଁ ସ୍ୱୟଂବର ଆୟୋଜନ କରିବି।" ଏହି ମହାଯଜ୍ଞରେ, ବରୁଣ ଦେବତା ଅନନ୍ଦରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଧନୁଷ ଏବଂ ଅକ୍ଷୟ ତୀର ଦେଲେ। ସେ ଧନୁଷ ଏତେ ଭାରୀ ଥିଲା, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଉଠାଇପାରିଲେ ନାହିଁ; ରାଜାମାନେ ଏହାକୁ ବାଣ୍ଧିପାରିଲେ ନାହିଁ, ସ୍୵ପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଏହି ଧନୁଷ ପାଇଁ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଜନକ ରାଜା ଏକ ଘୋଷଣା କଲେ: "ଯିଏ ଏହି ଧନୁଷକୁ ଉଠାଇ ବାଣ୍ଧିପାରିବ, ସେ ମୋର କନ୍ୟାକୁ ବିବାହ କରିବି—ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଏହି ଧନୁଷ ଦେଖି, ପ୍ରଣାମ କରି, ଉଠାଇପାରିଲେ ନାହିଁ ଏବଂ ଫେରିଗଲେ। ବହୁ ସମୟ ପରେ, ଚମକୁଥିବା ରାଘବ ରାମ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସହ, ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ, ଯଜ୍ଞ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ତିନି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ଜନକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବିଷୟରେ ଜନକଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଦଶରଥଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ଧନୁଷ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି; ରାମକୁ ଦେବଧନୁଷ ଦେଖାନ୍ତୁ।" ଏହିପରି କହିବା ପରେ, ଜନକ ଧନୁଷକୁ ଆଣିଲେ; ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଶୂରବୀର ରାମ ଏହାକୁ ବାଣ୍ଧିଲେ। ଶୀଘ୍ର, ଶକ୍ତିରେ ଧନୁଷକୁ ବାଣ୍ଧିଲେ। ଏହାକୁ ଟାଣିବା ସମୟରେ, ଧନୁଷ ମଧ୍ୟରେ ଭାଙ୍ଗିଗଲା; ଏହାର ଶବ୍ଦ ଆକାଶରୁ ପଡ଼ୁଥିବା ତୁଡ଼ିର ଦର୍ଦ୍ଦର ଶବ୍ଦ ଭଳି ଭୟାନକ ଥିଲା। ତାପରେ, ଜନକ ରାଜା ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପାଳନ କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ, ଏବଂ ଉତ୍ତମ କଳଶ ଉଠାଇଲେ। କିନ୍ତୁ ଏହି ସମୟରେ, ରାମ ଦେବତା ଏହି ଦାନ ସ୍୵ୀକାର କଲେ ନାହିଁ, କାରଣ ଆୟୋଧ୍ୟାର ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଜଣା ନଥିଲା। ତାପରେ, ଜନକ ଦଶରଥଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ କଥା କହିଲେ, ଏବଂ ସୀତାଙ୍କୁ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନୀ ରାମଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ। ସୀତାଙ୍କର ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭଉଣୀ ଉର୍ମିଳାକୁ ମଧ୍ୟ ଜନକ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଦେଲେ। ଏପରି ସ୍ୱୟଂବରରେ ମୁଁ ରାମଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲି, ଏବଂ ମୁଁ ମୋ ପତି ରାମଙ୍କୁ ଧର୍ମରେ ଏକାଗ୍ର ଆତ୍ମା ଭାବରେ ସେବା କରୁଛି। ଏହିପରି ମହାୟାନ ଆୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ଏକ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ଅନସୂୟା, ଯିଏ ଧର୍ମରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ଏହି ମହାକଥା ଶୁଣି ମୈଥିଲୀ ସୀତାକୁ ଆଲିଂଗନ କରିଲେ ଏବଂ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଚୁମ୍ବନ କରିଲେ। ଅନସୂୟା କହିଲେ, "ତୁମର କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ, ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ମଧୁର; ତୁମଠାରୁ ସ୍ୱୟଂବର କଥା ଶୁଣି ମୁଁ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ।" ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତମିତ ହୋଇଛି, ଶୁଭ ରାତି ଆସିଛି; ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ପକ୍ଷୀମାନେ ଦିନ ଭରି ଖାଦ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରି ଏବେ ଶୟନ କରୁଛନ୍ତି। ତପସ୍ୱୀମାନେ ନିଜ ନିମ୍ନାତ୍ମା ବସ୍ତ୍ରରେ ଏବଂ ଜଳ କଳଶ ହାତରେ ଏକଠା ହେଉଛନ୍ତି। ଋଷିମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରିବା ପରେ, ଦୁହାର ରଙ୍ଗର ଧୂଆଁ ଚଉଁ ଦେଖାଯାଉଛି, ପବନରେ ଉଡ଼ିଯାଉଛି। ଗଛମାନେ ଅଳ୍ପ ପତ୍ରରେ ଦିଗ୍ବାସୀ ହୋଇଛନ୍ତି; ଏହି ଦୂର ଅଞ୍ଚଳରେ ଦିଗ୍ଦିଶା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନାହିଁ। ରାତିର ପ୍ରାଣୀମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଚଳିବା କରୁଛନ୍ତି; ଆଶ୍ରମର ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀମାନେ ପବିତ୍ର ନଦୀ କୂଳରେ ଶୟନ କରୁଛନ୍ତି। ଏବେ ରାତି ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି, ମୈଥିଲୀ ସୀତା, ତୁମେ ତାରାରେ ଶୋଭିତ; ଚନ୍ଦ୍ରମା ପ୍ରଭାରେ ଶ୍ରୀମୟ ହୋଇ ଆକାଶରେ ଦେଖାଯାଉଛି। ଏବେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଉଛି; ରାମଙ୍କର ସେବା କର। ତୁମ ମଧୁର କଥା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି। ଏବେ, ସୀତା, ମୋ ଆଗରେ ଅଲଙ୍କୃତ ହେଉ; ଦେବୀ ଭଳି ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ଚମକୁଥିବା ମୋ ପ୍ରିୟ ଶିଶୁ, ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ। ଏପରି ଭୂଷିତ ହୋଇ, ସୀତା ଦେବୀପୁତ୍ରୀ ସମାନ ହୋଇ, ଅନସୂୟାଙ୍କୁ ଶିର ଅବନମ୍ର କରି, ରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ରାଘବ ରାମ, ଉତ୍ତମ ବକ୍ତା, ଏପରି ଭୂଷିତ ସୀତାକୁ ଦେଖି, ତପସ୍ୱିନୀଙ୍କର ସ୍ନେହ ଦାନ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ତାପରେ, ସୀତା ରାମଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କଥା କହିଲେ—ତପସ୍ୱିନୀ ଅନସୂୟାଙ୍କର ଦାନ, ବସ୍ତ୍ର, ଭୂଷଣ ଏବଂ ମାଳା ବିଷୟରେ। ରାମ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମୈଥିଲୀ ଉପରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ମାନସମ୍ମାନ ଦେଖି, ଏହାର ଦୁଲ୍ଲଭତାରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଏପରି, ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଚମକୁଥିବା ମୁହଁ ଥିବା ରାମ, ତପସ୍ୱୀ ଏବଂ ସିଦ୍ଧମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆତିଥ୍ୟ ପାଇ, ଏହି ଶୁଭ ରାତିକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଉପଭୋଗ କଲେ।