ସାବିତ୍ରୀ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସେବା କରି ଦେବଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଇଛନ୍ତି; ଏଭଳି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ନିଷ୍ଠାଭାବରେ ସେବା କରି ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛ। ସବୁ ଜଣେ ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବୀ; ରୋହିଣୀ କେବେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଦେଖାଯାଏନି, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଏହିପରି ଯେଉଁ ସମସ୍ତେ ନାରୀ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ନିଷ୍ଠାରେ ଅଟୁଟ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ନିଜ କର୍ମର ଫଳରେ ଦେବଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ସୀତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଅନସୂୟା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ସୀତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ଅନେକ ଆନନ୍ଦ ଦେଲେ। ସେ କହିଲେ, “ହେ ସୀତା, ମୋ ନିୟମ ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ବଡ଼ ତପୋବଳ ଅର୍ଜନ କରିଛି; ଏହି ଶକ୍ତିରେ ଆଶ୍ରୟ କରି, ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ତୁମ କଥା ବହୁତ ଉଚିତ ଓ ମନଭାଲା, ମୈଥିଲୀ। ମୁଁ ଖୁସି ହେଲି—କହ, ମୁଁ କ’ଣ ଉପଯୁକ୍ତ କାମ କରିପାରିବି?” ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ତପୋବଳସମ୍ପନ୍ନ ସୀତା ସ୍ନିଗ୍ଧ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ ଓ କହିଲେ, “ଏହି କାମ ହୋଇଗଲା।” ଏଭଳି ଉତ୍ତର ପାଇଁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଅନସୂୟା ଆଉ ଖୁସି ହେଲେ ଓ କହିଲେ, “ହେ ସୀତା, ମୁଁ ତୁମର ଆନନ୍ଦ ଅଭିଲାଷା ପୂରଣ କରିବି। ଏଠାରେ ଦେବୀୟ ମାଳା, ବସ୍ତ୍ର, ଅଳଙ୍କାର, ସୁଗନ୍ଧିତ ତେଲ ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ଉଙ୍ଗୁନ୍ତି ରହିଛି, ହେ ବୈଦେହୀ। ଏହି ଉପହାରଗୁଡ଼ିକ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଉଛି, ଏହା ତୁମ ଅଙ୍ଗକୁ ଶୋଭା ଦେବ; ଏହା ଉଚିତ, ନିର୍ମଳ ଓ ସଦା ସ୍ଥିର ରହିବ। ଏହି ଦେବୀୟ ଉଙ୍ଗୁନ୍ତି ଲଗାଇ, ହେ ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ତୁମେ ତୁମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପାଖରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଯେପରି ଅଚ୍ୟୁତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଶୋଭା ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେବ।" ମୈଥିଲୀ ଏହି ଉପହାର—ବସ୍ତ୍ର, ଉଙ୍ଗୁନ୍ତି, ଅଳଙ୍କାର ଓ ମାଳା—ସ୍ନେହର ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦାନ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଏହି ଉପହାର ପାଇ ସୀତା ହାତ ଜୋଡ଼ି ଅନସୂୟାଙ୍କୁ ଗଭୀର ଭକ୍ତିରେ ସେବା କରି ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ଭାବେ ଦଢ଼ି ଥିଲେ। ସୀତା ଏପରି ସେବାରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଅନସୂୟା ଏକ ମନରମ କଥା ଆରମ୍ଭ କରି ସୀତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, “ହେ ସୀତା, ମୁଁ ଶୁଣିଛି ଯେ ତୁମେ ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଘବଙ୍କୁ ସ୍ୱୟଂବରେ ବରଣ କରିଥିଲେ। ମୈଥିଲୀ, ମୁଁ ସେଇ କଥା ଏକଦମ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି; ଯେପରି ତୁମେ ଅନୁଭବ କରିଥିଲ, ସେପରି ମୋତେ କହ।" ଏପରି ଅନସୂୟାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସୀତା ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଅନସୂୟାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଶୁଣ, ମୁଁ ଏହି କଥା କହୁଛି। ମିଥିଲାର ଏହି ପ୍ରଭୁ, ଜନକ ନାମକ ଶୂରବୀର ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଥିଲେ, ସେ ରାଜ୍ୟକୁ ରାଜଧର୍ମ ଓ ନ୍ୟାୟରେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ। ଏକଥା କହାଯାଏ, ସେ ନିଜ ହାତରେ ହାଳ ଧରି ମାଟି ଚାଷ କରୁଥିବା ବେଳେ, ମୁଁ ମାଟି ଭିତରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ିଲି। ମୋତେ ଧୂଳିରେ ଢାକା ଓ ମାଟି ଚାଲିବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଦେଖି, ରାଜା ଜନକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ସେ ସନ୍ତାନହୀନ ଥିଲେ, ମୋତେ ଆଦରରେ ଗୋଦେ ଉଠାଇ କହିଲେ, ‘ଏହି ମୋ ଝିଅ’, ଏବଂ ମୋପ୍ରତି ଅପାର ସ୍ନେହ ପ୍ରକାଶ କଲେ। ଏବେଳେ ଆକାଶରୁ ମାନବ ନୁହେଁ, ଏକ ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱର ଶୁଣିଲେ—‘ଏହା ଠିକ୍, ରାଜା; ଧର୍ମରେ, ସେ ତୁମ ଝିଅ।’ ତା’ପରେ ମୋ ପିତା ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ମିଥିଳାଧିପତି ବଡ଼ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ମୋତେ ପାଇ ଏକ ମହା ଶ୍ରୀ ଲାଭ କଲେ। ମୁଁ ଏହି ମହିଳାଙ୍କୁ (ମାତୃଶକ୍ତି) ଦିଆଯାଇଥିଲି, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ମୋତେ ମାତୃସ୍ନେହ ଓ ସାଂଗାତି ଦେଇ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ। ମୋ ବୟସ୍ ବିବାହଯୋଗ୍ୟ ହେବା ଦେଖି, ମୋ ପିତା ଧନ ହାନି ଓ ବିଭିନ୍ନ କଷ୍ଟରେ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ। ଏହି ସଂସାରରେ, ଯେଉଁ ପିତାଙ୍କର କନ୍ୟା ବିବାହ ହୁଏନି, ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅପମାନ ଭୋଗନ୍ତି। ଏହି ଅପମାନ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ରାଜା ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ି ଏକାଗ୍ର ମନେ କୌଣସି ଉପାୟ ଦେଖି ପାରୁନଥିଲେ, ଯେପରି ଜଳରେ ତରୁଥିବା ଲୋକ ତୀର ପାଇ ପାରୁନାହିଁ। ମୋ ଜନ୍ମ ନାରୀ ଦେହରୁ ହୋଇନଥିବାକୁ ଜାଣି, ରାଜା ଅନେକ ଚିନ୍ତା କରି କୌଣସି ଉପଯୁକ୍ତ ବର ପାଇଲେ ନାହିଁ। ଅନେକ ଦିନ ଭାବି, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ରାଜା ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ—‘ମୁଁ ମୋ ଝିଅ ପାଇଁ ସ୍ୱୟଂବର ଆୟୋଜନ କରିବି।’ ତାଙ୍କର ଏହି ବଡ଼ ଯଜ୍ଞରେ, ବରୁଣ ଦେବତା ଆନନ୍ଦରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଧନୁଷ ଓ ଅକ୍ଷୟ ବାଣର ତୁଣୀ ଦେଲେ। ସେ ଧନୁଷ ଏତେ ଭାରି ଥିଲା ଯେ, ମଣିଷମାନେ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଏକ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ହଲାଇ ପାରୁନଥିଲେ; ରାଜାମାନେ ସେଥିପାଇଁ ଏହାକୁ ଉଠାଇ ପାରିଲେ ନାହିଁ, ସ୍ୱପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ସେ ଧନୁଷ ପାଇ, ସତ୍ୟବାଦୀ ମୋ ପିତା ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଘୋଷଣା କଲେ—‘ଏହି ଧନୁଷକୁ ଉଠାଇ, ଯିଏ ତା’କୁ ତାଣିପାରିବ, ସେଇ ମୋ ଝିଅକୁ ବରଣ କରିବ; ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।’ ସେ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧନୁଷ, ପାହାଡ଼ ପରି ଭାରି, ଦେଖି ରାଜାମାନେ ପ୍ରଣାମ କରି, ଉଠାଇ ପାରିନଥିବାରୁ ଚାଲିଗଲେ। ବହୁତ ଦିନ ପରେ, ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ରାଘବ, ବ୍ରହ୍ମରୁଷି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ଯଜ୍ଞ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ। ସେଠାରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଯିଏ ମୋ ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଉଥିଲେ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବିଷୟରେ ମୋ ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ—‘ଦଶରଥଙ୍କ ଏହି ଦୁଇ ପୁଅ ଧନୁଷ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି; ରାମଙ୍କୁ ଏହି ଦେବୀୟ ଧନୁଷ ଦେଖାନ୍ତୁ।’ ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ମୋ ପିତା ସେ ଧନୁଷ ଆଣିଲେ; ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଏହି ପ୍ରବଳ ବୀର ଧନୁଷକୁ ତାଣିଦେଲେ। ସେ ବଳରେ ଦ୍ରୁତ ଧନୁଷକୁ ପୂରା ତାଣିଲେ। ଶକ୍ତି ଦେଇ ତାଣିବା ସମୟରେ, ଧନୁଷ ମଧ୍ୟରେ ଭାଙ୍ଗି ଦୁଇ ଟୁକୁଡ଼ା ହୋଇଗଲା; ଏହାର ଶବ୍ଦ ଏତେ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା, ଯେପରି ଆକାଶରୁ ବିଜୁଳି ପଡ଼ିଥାଏ।