ଅନସୂୟାଙ୍କ ଉପଦେଶ ପାଇଁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ, ଇର୍ଷ୍ୟାରହିତ ଓ ସମ୍ମାନିତ ବୈଦେହୀ ମୃଦୁ କଥାରେ କହିଲେ— "ମହିଳାମଣି, ଆପଣ ଯେପରି ମତେ କହିଲେ, ତାହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଜାଣିଛି, ପତି ହେଉଛନ୍ତି ନାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୂଜ୍ୟ। ମୋର ପତି ଯଦି ଦୁର୍ଚ୍ଚରିତ୍ର ମଧ୍ୟ ହେବେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଅବିଚଳିତ ଭାବେ ସେବା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ଭୁଲିପାରିବି ନାହିଁ। ତେଣୁ ଯେତେବେଳେ ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ପୁଣ୍ୟଶୀଳ, ଦୟାଳୁ, ସଂଯମୀ, ଅଚଳ ପ୍ରେମୀ, ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନୀ, ଓ ମା–ବାପା ପରି ପ୍ରିୟ, ତେବେ ତ ଏହି ସେବା ଆରୋ ଉଚିତ। ବଳଶାଳୀ ରାମ ଯେପରି କୌଶଳ୍ୟାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେପରି ସେ ସମସ୍ତ ରାଜନୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏକେ ପ୍ରକାର ସମ୍ମାନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ରାଜା ଯେଉଁ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ କେବଳ ଏକଥର ଦେଖିଛନ୍ତି, ସେମାନେପାଇଁ ମଧ୍ୟ ରାମ, ମାତୃସମ୍ମାନ ଦେଇ, ଅହଂକାରକୁ ପାଶେ ରଖି, ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଦେଖାନ୍ତି। ଏହି ଦୁର୍ଗମ ଓ ଭୟଙ୍କର ଅରଣ୍ୟକୁ ଆସିବାବେଳେ, ମୋର ଶ୍ୱଶୁରୀ ମୋତେ ଯେଉଁ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ, ସେ ମୋର ହୃଦୟରେ ଏଉଁପରି ଅଟୁଟ ଅଛି। ଏବଂ ବିବାହ ସମୟରେ ଅଗ୍ନି ସାକ୍ଷୀରେ ମୋର ମାତା ଯେଉଁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ, ସେଥିରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ସ୍ଥିର ଅଛି। ଆପଣଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ଏ ସବୁ ଆଉଥରେ ମୋର ମନରେ ଉତ୍ପ୍ରେରିତ ହେଲା—ପତିସେବା ନାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ପୂଜାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପ୍ୟ। ସାବିତ୍ରୀ ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ସେବା କରି ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନ ପାଇଛନ୍ତି; ଆପଣ ମଧ୍ୟ ଏପରି ବ୍ରତରେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ସେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବୀ ସ୍ୱରୂପା; ରୋହିଣୀ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କ୍ଷଣମାତ୍ର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଦେଖାଯାଉନାହିଁ। ଏପରି, ଯେଉଁ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ନିଜ ପତିପ୍ରତି ବ୍ରତ ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ କର୍ମର ଫଳରେ ଦେବଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।" ସୀତାଙ୍କ ଏହି ଶ୍ରଦ୍ଧାଭରା କଥା ଶୁଣି, ଅନସୂୟା ଅତିଆନନ୍ଦିତ ହେଇ, ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ହାତ ରଖି କହିଲେ— "ଶୁଭ ସ୍ମିତା, ସୀତେ! ବିଭିନ୍ନ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ବଡ଼ ତପୋବଳ ଅର୍ଜନ କରିଛି। ଏହି ଶକ୍ତିରେ ଭରସା କରି, ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଚାହେଁ। ତୁମ କଥା ଉଚିତ ଓ ମନୋହର, ମୈଥିଲୀ! କୁସୁମ, କପଡ଼ା, ଅଳଂକାର, ସୁଗନ୍ଧିତ ଅଙ୍ଗରାଗ ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ତେଲ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଦେଉଛି। ଏହି ଦେବୀୟ ଉପହାର ତୁମ ଅଙ୍ଗରେ ଶୋଭା ବଢ଼ାଇବ; ଏମାନେ ନିର୍ମଳ, ଚିରନ୍ତନ ଓ ଉପଯୁକ୍ତ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଅଙ୍ଗରାଗ ଲଗାଇ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ତୁମେ ତୁମ ପତିଙ୍କ ନିକଟରେ ଅବିନାଶୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଖରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପରି ଚମକିଉଠିବ।" ମୈଥିଲୀ ଏହି ଉପହାର—ବସ୍ତ୍ର, ଅଙ୍ଗରାଗ, ଅଳଂକାର ଓ ମାଳା—କୃତଜ୍ଞତାରେ ଗ୍ରହଣ କରି, ଯଥାଯଥ ଭାବେ ତାପସୀ ଅନସୂୟାଙ୍କ ସେବାରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ହୋଇ ଦଢ଼ି ରହିଲେ। ସୀତା ଏପରି ଉପସ୍ଥିତ ରହିବାବେଳେ, ନିଜ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ଅନସୂୟା ମନୋହର କଥା ଆରମ୍ଭ କରି କୁହିଲେ— "ସୀତେ, ମୁଁ ଶୁଣିଛି, ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଘବ ତୁମକୁ ସ୍ୱୟଂବରରେ ଜୟ କରିଥିଲେ। ମୈଥିଲୀ, ମୁଁ ସେ ଗଳ୍ପଟି ସବୁଠାରୁ ଖୁସିରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ; ଦୟାକରି ତୁମ ଅନୁଭୂତି ଅନୁଯାୟୀ ସବୁଠିକି ମୋତେ କୁହ।" ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ସୀତା ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ତାପସୀଙ୍କୁ କୁହିଲେ— "ଶୁଣନ୍ତୁ।" ଏବଂ ଗଳ୍ପ ଆରମ୍ଭ କଲେ— "ମିଥିଲାର ଏକ ପ୍ରଶସ୍ତ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଜନକ। ସେ ରାଜଧର୍ମ ଓ ଶସ୍ତ୍ରଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ରାଜ୍ୟ ପାଳନ କରୁଥିଲେ। ଏକ ଦିନ ସେ ନିଜ ହାତରେ ଜମି ପାଟୁଥିଲେ, ସେତିବେଳେ ମୁଁ ମାଟି ଭିତରୁ ଉଦ୍ଭିଦ୍ଧ ହୋଇ ଉପରକୁ ଆସିଲି। ଧୂଳିରେ ଢାକାଯାଇ, ମାଟି ଚୁଁଡ଼ିବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ମୋତେ ଦେଖି, ରାଜା ଜନକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ। ସନ୍ତାନହୀନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ମୋତେ ଉଠାଇ ଆଂକୋରେ ନେଲେ, 'ଏହି ମୋ ଝିଅ' ବୋଲି ମୋପ୍ରତି ଅପାର ସ୍ନେହ ଦେଲେ। ତାପରେ ଆକାଶରୁ ମାନବେତର ଧ୍ୱନି ହେଲା— 'ଏହି ଠିକ୍, ରାଜନ୍; ଧର୍ମବଳେ ଏ ତୁମ ଝିଅ।' ତାପରେ ମୋର ପିତା, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମିଥିଲାପତି, ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଓ ମୋତେ ପାଇ ଅପାର ଧନ୍ୟତା ଅନୁଭବ କଲେ। ମୁଁ ଏକ ଜ୍ଞାନବନ୍ତୀ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇ, ତାଙ୍କ ସ୍ନେହ ଓ ମାତୃସମ୍ମାନରେ ମୋତେ ମହାନ୍ତ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଇଥିଲା। ବୟସ ଯଥାସମୟରେ ବିବାହଯୋଗ୍ୟ ହେଲାପରେ, ମୋର ପିତା ଧନହାନି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିପଦରେ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ। ଏଇ ସଂସାରରେ କୌଣସି କନ୍ୟାର ପିତା, ସେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନୀୟ ଭାବରେ ବିବାହ ଦେଇନଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅପମାନ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼େ। ସେଉଁଠି ଏହି ଅପମାନ ଆସୁଛି ଦେଖି, ରାଜା ଚିନ୍ତାରେ ଆକୁଳ ହେଲେ, ଏକ ତୀରକୁ ଛୁଇଁପାରୁନଥିବା ତରକାରୀ ପରି ଅସହାୟ ହେଲେ। ମୁଁ ମହିଳା ଦେହରୁ ଜନ୍ମ ନେଇନଥିବାରୁ, ରାଜା ଅନେକ ବିଚାର କଲେ, କିନ୍ତୁ ରାଜନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୋ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ବର ବାଛିପାରିଲେ ନାହିଁ। ବିଚାର କରି, ସେ ଏକ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ କଲେ—'ମୁଁ ମୋର ଝିଅ ପାଇଁ ସ୍ୱୟଂବର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବି।' ସେଉଁଠି ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞରେ, ବଳଶାଳୀ ବରୁଣ ଖୁସି ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଧନୁଷ୍ୟ ଓ ଅକ୍ଷୟ ତୀରଦଣ୍ଡ ଦେଲେ। ସେ ଧନୁଷ୍ୟ ଏତେ ଭାରୀ ଥିଲା, ଯେ ମାନବମାନେ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ନଢ଼ାଇପାରୁନଥିଲେ; ରାଜାମାନେ ଏହାକୁ ମୋଡ଼ିପାରିଲେ ନାହିଁ, ସ୍୵ପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।