ଏହି ଅୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରାଚୀନ ଶ୍ରୀରାମାୟଣର ଏକ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ଏହା ପରେ, ଅନସୂୟାଙ୍କ ଉପଦେଶ ପାଇଁ ସୀତା, ମନରେ ଇର୍ଷ୍ୟା ନ ରଖି, ଅନସୂୟାଙ୍କ ଉପଦେଶକୁ ସମ୍ମାନ କରି ନମ୍ର ଭାବରେ କଥା କହିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସୀତା କହିଲେ, “ମହିଳାମଣି, ଆପଣ ଯେମିତି ମୋତେ କଥା କହୁଛନ୍ତି, ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଜାଣେ ଯେ ପତି ହେଉଛି ଜନନୀ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ। ଯଦି ମୋର ପତି ନିତି ଅନୁସାରେ ଚାଲିନଥାନ୍ତି ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବରେ ସେବା କରିବି। ତେବେ ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଗୁଣ, କ୍ରିୟା, କରୁଣା, ସଂଯମ, ପ୍ରେମ, ଧର୍ମ, ଏବଂ ପିତାମାତା ପରି ପ୍ରିୟତା ଅଛି, ସେବେ ମୁଁ ଏହି କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ଅଧିକ ଭାବରେ ପାଳନ କରିବି। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ଯେପରି ଦେବୀ କୌଶଳ୍ୟାଙ୍କ ପ୍ରତି ଆଚରଣ କରନ୍ତି, ସେପରି ସମସ୍ତ ରାଜମହିଳାଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଏକାକାର ଭାବରେ ଆଚରଣ କରନ୍ତି। ରାଜା ଯେଉଁ ମହିଳାଙ୍କୁ କେବଳ ଏକଥର ଦେଖିଛନ୍ତି, ରାମ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ମାତା ପରି ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ଅହଂକାର ଛାଡ଼ି ଆଚରଣ କରନ୍ତି। ଏଠି ଏକାକୀ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଅରଣ୍ୟକୁ ଆସିବାବେଳେ, ମୋର ଶ୍ବାଶୁରୀ ଦେବୀ କୌଶଳ୍ୟାଙ୍କ ଦିଆ ଉପଦେଶ ମୋ ହୃଦୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ଅଟୁଟ ରହିଛି। ବିବାହ ସମୟରେ ଅଗ୍ନି ସାକ୍ଷୀରେ ମୋ ମାତା ଯେଉଁ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ, ଏହା ମଧ୍ୟ ମୁଁ ମନେ ରଖିଛି। ଆପଣଙ୍କ ଉପଦେଶ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ମୋ ମନରେ ପୁନଃ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇଛି, ଧର୍ମପାଳିତ ମହିଳାମଣି; ପତି ସେବା ହେଉଛି ଜନନୀ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ତପସ୍ୟା। ସାବିତ୍ରୀ ପତି ସେବା ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଆପଣ ମଧ୍ୟ ଏହି ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ସାବିତ୍ରୀ ସମସ୍ତ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବୀ ସ୍ୱର୍ଗରେ; ରୋହିଣୀ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଖରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇନାହିଁ। ଏପରି ଭାବରେ ପତି ପ୍ରତି ନିଶ୍ଚଳ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଥିବା ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କର ନିଜ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏପରି ସୀତାଙ୍କ ମଧୁର କଥା ଶୁଣି ଅନସୂୟା ଅତି ଖୁସି ହୋଇ, ସୀତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଆଲିଂଗନ କରି, ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ଉଲ୍ଲାସିତ କରି କହିଲେ, “ମୁଁ ନିଜ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ଶକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛି, ଶୁଭ୍ର ହସି ଥିବା ସୀତା; ଏହି ଶକ୍ତି ଉପରେ ଭରସା କରି, ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଚାହେଁ।” “ତୁମର କଥା ଉଚିତ ଏବଂ ମନୋହର, ମୈଥିଳୀ। ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଲି — କହ, ମୁଁ କଣ ଉଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବି?” ଅନସୂୟାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସୀତା ନମ୍ର ଭାବରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ କହିଲେ, “ଏହା ହୋଇଯାଇଛି।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମପାଳିତ ଅନସୂୟା ଅଧିକ ଖୁସି ହୋଇ କହିଲେ, “ସୀତା, ମୁଁ ତୁମର ଆନନ୍ଦ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି।” “ଏଠି ଦିବ୍ୟ ମାଳା, ବସ୍ତ୍ର, ଆଭୂଷଣ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଉଙ୍ଗୁନ୍ତି ଏବଂ ମୂଲ୍ୟବାନ ଉଙ୍ଗୁନ୍ତି ଅଛି, ବୈଦେହୀ।” “ସୀତା, ଏହି ଉପହାର ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଉଛି, ଏହା ତୁମର ଅଙ୍ଗକୁ ଶୋଭା ଦେବ; ଏହି ଉପହାର ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ଚିରକାଳ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିବ।” “ଏହି ଦିବ୍ୟ ଉଙ୍ଗୁନ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଅନୁଳିପ୍ତ ହୋଇ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ତୁମେ ତୁମ ପତିଙ୍କ ପାଖରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପରି ଚମକିଉଠିବା।” ମୈଥିଳୀ ଏହି ବସ୍ତ୍ର, ଉଙ୍ଗୁନ୍ତି, ଆଭୂଷଣ ଏବଂ ମାଳା ଗ୍ରହଣ କଲେ — ଏହି ଉପହାର ଅପୂର୍ବ ପ୍ରେମର ଦାନ। ଏହି ଉପହାର ଗ୍ରହଣ କରି, ଶ୍ରୀମତୀ ସୀତା ହାତ ଜୋଡି ଅନସୂୟାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ସେବା କରି ଦଉଡ଼ି ରହିଲେ। ସୀତା ଏପରି ସେବା କରିବା ସମୟରେ, ନିଶ୍ଚଳ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଥିବା ଅନସୂୟା ଏକ ମନୋହର କଥା ଆରମ୍ଭ କରି ସୀତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ — “ସୀତା, ମୁଁ ଶୁଣିଛି ଯେ ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଘବ ତୁମକୁ ସ୍ୱୟଂବରରେ ଜିତିଥିଲେ। ମୈଥିଳୀ, ମୁଁ ଏହି କଥା ଏକଦମ ଏବଂ ଏହା କିପରି ଘଟିଥିଲା, ତୁମ ଅନୁଭୂତି ଅନୁସାରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ସୀତା ଧର୍ମପାଳିତ ମହିଳାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଶୁଣନ୍ତୁ,” ଏବଂ ଏହି କଥା କହିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ — “ମିଥିଲାର ଶୂରବୀର ରାଜା ଜନକ ନିତି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଦେଶ ଶାସନ କରୁଥିଲେ। ସେ ନିଜ ହାତରେ ମାଟି ଚାଷ କରୁଥିବାବେଳେ, କହାଯାଏ ଯେ ମୁଁ ରାଜାଙ୍କ ଜନ୍ମ ନୁହେଁ, ମାଟି ଭିତରୁ ଉପଜି ଆସିଥିଲି। ମୋତେ ଧୂଳିରେ ଢାକି ଚାଷ ଦେଖି, ରାଜା ଜନକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ସେ ନିଜର କୌଣ୍ଡା ଥିଲେ, ଶିଶୁ ନଥିଲେ, ତଥାପି ପ୍ରେମରେ ମୋତେ ଉଠାଇ ନିଜ କୋଳରେ ରଖି, 'ଏହି ମୋ ଜନ୍ମ' ଭାବି ପ୍ରେମ ଦେଲେ। ଏବେ ଆକାଶରୁ ଏକ ଅମାନବୀୟ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଲା, 'ଏହି ଠିକ୍ ଅଟେ, ରାଜା; ଧର୍ମରେ ଏହି ତୁମର ଜନ୍ମ।' ତାପରେ ମିଥିଲାର ଧର୍ମପାଳିତ ରାଜା ଜନକ ଅତି ଖୁସି ହୋଇ, ମୋତେ ପାଇ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ରୀ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ମୁଁ ଏକ ଉତ୍ତମ ଜନନୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ମ କରୁଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲି; ତାଙ୍କ ପ୍ରେମ ଏବଂ ମାତୃସ୍ନେହରେ ମୁଁ ସମ୍ମାନିତ ଏବଂ ପ୍ରିୟ ହୋଇଥିଲି। ମୋ ବୟସ୍ ଦେଖି, ଯେଉଁଠାରେ ବିବାହ ସହଜ ହେବା ଯୋଗ୍ୟ ହୋଇଥିଲା, ମୋର ପିତା ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଦୁଃଖ ଏବଂ ଧନ ହାନି ଦ୍ୱାରା ଚିନ୍ତା ରେ ଏହି ଦିନ ଚାଲିଥିଲେ। ଏହି ଜଗତରେ କୌଣସି ଜନନୀର ପିତା, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରୀ ସମାନ କିମ୍ବା ଅପରିପକ୍ବ ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ସେ ବିବାହ ନ କରିଲେ ଅପମାନ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼େ — ଯଦି ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହେଉଥିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ। ଏହି ଅପମାନ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ଦେଖି, ରାଜା ଚିନ୍ତାରେ ଆକୁଳ ହୋଇ, ପାର ଉଠିବାକୁ ଚାହିଁଥିବା ପାଣିରେ ପଡ଼ିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପରି ଏକାଠି ହୋଇଥିଲେ। ମୋତେ ଜନନୀରୁ ଜନ୍ମ ନ ହୋଇଥିବା ଜାଣି, ରାଜା ଅନେକ ବିଚାର କରି, ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଉଚିତ ଏବଂ ଯୋଗ୍ୟ ପତି ମିଳିଲେ ନାହିଁ। ସେ ସମସ୍ତ ଭାବେ ଚିନ୍ତା କରି, ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ: ‘ମୁଁ ମୋ ପୁତ୍ରୀ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱୟଂବର ଆୟୋଜନ କରିବି।’ ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଯଜ୍ଞରେ, ବରୁଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତା ଖୁସି ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଚମତ୍କାର ବଣ୍ଧା ଧନୁଷ ଏବଂ ଅସମାପ୍ତ ତୀର ଦାନ କଲେ।