ଅନସୂୟା ଦେବୀ ସୀତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ, “ତୁମେ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତିରେ ଅଟୁଟ ରହ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପତିବ୍ରତା ମହିଳାମାନଙ୍କର ପଥକୁ ଅନୁସରଣ କର, ତୁମର ପତିଙ୍କ ପାଖରେ ଧର୍ମର ସାଥୀ ହେବା; ଏହିପରେ ତୁମେ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଓ ଧର୍ମ ଦୁଇଟିକୁ ପାଇବାରେ ସମର୍ଥ ହେବୁ।” ଏପରି ଉପଦେଶ ଦେବା ପରେ ଶ୍ରୀମୟ ଅୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ଏକ ସର୍ଗର ଶେଷ ହେଲା। ଏହିପରି ଉପଦେଶ ଶୁଣିବା ପରେ, ଇର୍ଷ୍ୟା ହୀନ ଭାବରେ, ସୀତା ଅନସୂୟାଙ୍କର ଉପଦେଶକୁ ସମ୍ମାନ କରି, ମୃଦୁ କଥାରେ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସୀତା କହିଲେ, “ମହିଳା, ତୁମେ ଯେପରି ମୋତେ କହିଛ, ତାହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଜାଣିଛି ଯେ, ପତି ହେଉଛି ମହିଳାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବତା। ମୋ ପତି ଯଦି ଦୁର୍ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି, ତଥାପି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ କିଛି ଭାବିବା ବିନା ସେବା କରିବି। ତାହା ଠିକ୍, ଯେତେବେଳେ ସେ ଶିଳ୍ପୀ, ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ, ଦୟାଳୁ, ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିବା, ଭଲପାଇବାରେ ଦୃଢ଼, ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ, ଓ ମା ଓ ବାପା ଭଳି ପ୍ରିୟ। ରାମ ଯେପରି କୌଶଳ୍ୟାଙ୍କୁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ରାଜସ୍ୱ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ସେହିପରି ମାନ୍ୟତା ଦେଇଥାନ୍ତି। ରାଜା କେବଳ ଏକବାର ଦେଖିଥିବା ମହିଳାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ, ନାୟକ ରାମ ମାତୃ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ଅଭିମାନ ଛାଡ଼ି ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ଏହି ଦୁଃଖଦ ଓ ଭୟଙ୍କର ଅରଣ୍ୟକୁ ଆସିବାବେଳେ, ମୋ ଶ୍ବଶୁରୀ ଦେଇଥିବା ଉପଦେଶ ମୋ ହୃଦୟରେ ଅଟୁଟ ରହିଛି। ବିବାହ ସମୟରେ ଅଗ୍ନିର ସାକ୍ଷୀରେ ମୋ ମା ଦେଇଥିବା ଉପଦେଶ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ସ୍ମରଣ କରିଛି। ତୁମର ଉପଦେଶ ଦ୍ୱାରା ସେ ସମସ୍ତ ଉପଦେଶ ମୋ ମନରେ ପୁନଃ ସ୍ଥିତି ପାଇଛି; ଏହି ଭାବରେ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଯେ, ମହିଳା ପାଇଁ ପତି ସେବା ଠାରୁ ବଡ଼ ତପସ୍ୟା ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ। ସାବିତ୍ରୀ ପତି ସେବା କରି ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଛି; ତୁମେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ କରିଛ। ସାବିତ୍ରୀ ସମସ୍ତ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବୀ; ରୋହିଣୀ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ଏହିପରି, ପତିବ୍ରତା ମହିଳାମାନେ ନିଜ କର୍ମର ଫଳରେ ଦେବଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ଅନସୂୟା ଦେବୀ, ସୀତାଙ୍କର ଉତ୍ତର ଶୁଣି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ଆଲିଂଗନ କରି, ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ କହିଲେ, “ମୁଁ ବିଭିନ୍ନ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ତପସ୍ୟାଶକ୍ତି ଲାଭ କରିଛି, ଶୁଭ୍ର ହାସ୍ୟର ସୀତା, ଏହି ଶକ୍ତିରେ ଆଶ୍ରୟ କରି ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଚାହେଁ। ତୁମର କଥା ଉଚିତ ଓ ମୋତେ ଖୁସି ଦେଇଛି, ମୈଥିଲୀ; କିଛି ଉଚିତ ଦାନ କରିବାକୁ କହ।” ସୀତା ତାଙ୍କର ଉପଦେଶ ଶୁଣି ମୃଦୁ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହୋଇ, କହିଲେ, “ଏହା ହୋଇଯାଇଛି।” ତାଙ୍କୁ ଏପରି କହିବା ପରେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଅନସୂୟା ଅଧିକ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, କହିଲେ, “ସୀତା, ମୁଁ ତୁମର ଆନନ୍ଦ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି।” ତାପରେ ଅନସୂୟା ଦେବୀ ଦିବ୍ୟ ମାଳା, ବସ୍ତ୍ର, ଅଳଙ୍କାର, ସୁଗନ୍ଧି ଚନ୍ଦନ ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ଉଙ୍ଗୁଣ୍ଟ ଦେଇ, କହିଲେ, “ସୀତା, ଏହି ଉପହାର ତୁମ ଶରୀରକୁ ଭୂଷିତ କରିବ; ଏହା ଉଚିତ, ଅନ୍ନ, ଏବଂ ସଦା ଅନ୍ନ ରହିବ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଉଙ୍ଗୁଣ୍ଟ ଲଗାଇ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ତୁମେ ତୁମ ପତିଙ୍କ ପାଖରେ ଅବିନାଶୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଖରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଭଳି ଚମକିବୁ।” ମୈଥିଲୀ ଏହି ଉପହାର—ବସ୍ତ୍ର, ଉଙ୍ଗୁଣ୍ଟ, ଅଳଙ୍କାର, ମାଳା—ଗୃହଣ କରିଲେ; ଏହା ଅପୂର୍ବ ସ୍ନେହ ଦାନ ଥିଲା। ଏହି ଉପହାର ପାଇ ସୀତା ହାତ ଜୋଡି ଅନସୂୟାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଉପସ୍ଥିତ ରହିଲେ। ବସିଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ପତିବ୍ରତା ଅନସୂୟା ଏକ ଆନନ୍ଦ ଦାୟକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଆରମ୍ଭ କରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ସୀତା, ମୁଁ ଶୁଣିଛି ଯେ ରାଘବ ତୁମକୁ ସ୍ୱୟଂବରରେ ଜିତିଥିଲେ। ମୈଥିଲୀ, ମୁଁ ଏହି କଥା ଏକାନ୍ତ ଭାବେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ; ତୁମେ ଯେପରି ଅନୁଭବ କରିଛ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହ।” ଏପରି ଅନସୂୟାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି, ସୀତା କହିଲେ, “ଶୁଣ, ମୁଁ କଥା କହିବି।” ମିଥିଲାର ଶୂର ବାସୁଦେବ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଥିଲେ ଓ ରାଜଧର୍ମ ଓ ନ୍ୟାୟ ଅନୁସାରେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ। ସେ ନିଜ ହାତରେ କ୍ଷେତ୍ର ଚାଷ କରୁଥିବାବେଳେ, ମୁଁ—ରାଜାର କନ୍ୟା—ପୃଥିବୀ ଫାଟି ବାହାରିଆସିଥିଲି। ଧୂଳି ଲଗିଥିବା ଏବଂ ମଟି ଭାଗିବାରେ ଲାଗିଥିବା ମୋତେ ଦେଖି, ଜନକ ରାଜା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଗଲେ। ସେ ନିଜର କନ୍ୟା ନାହିଁ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୋତେ ଭଲପାଇ ଉଠାଇ ଗୋଦିରେ ରଖି, “ଏହି ମୋ ଜନ୍ୟା,” କହି, ମୋ ଉପରେ ଅନେକ ସ୍ନେହ ଦେଲେ। ତାପରେ ଆକାଶରେ ମାନବ ନୁହେଁ ଏକ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଗଲା, “ଏହା ଠିକ୍, ରାଜା; ଧର୍ମରେ ସେ ତୁମର କନ୍ୟା।” ଏହା ଶୁଣି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ମିଥିଲାର ରାଜା ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ମୋତେ ପାଇ ବଡ଼ ଧନ୍ୟ ହେଲେ। ମୁଁ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲି, ଯାହା ଶୁଭ କର୍ମ କରନ୍ତି; ତାଙ୍କର ମାତୃସ୍ନେହ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ମିତ୍ରତା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସମ୍ମାନିତ ଓ ପ୍ରିୟ ହୋଇଥିଲି। ମୋ ବୟସ୍ ଦେଖି, ଯାହା ବିବାହ ପାଇଁ ଉଚିତ ଥିଲା, ମୋ ପିତା ବିପଦ ଓ ଧନ ହାରାଇବା ଦ୍ୱାରା ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ। ଏହି ପୃଥିବୀରେ, କନ୍ୟାର ପିତା, ସେ ସମାନ କିମ୍ବା ଅପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛି, ଯଦି ତାଙ୍କ କନ୍ୟା ସଠିକ୍ ବିବାହ ନାହିଁ କରେ, ତେବେ ସମ୍ମାନ ହାରାଇବାକୁ ପଡ଼େ—ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ। ଏହି ଅପମାନ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ରାଜା ଅତି ଚିନ୍ତିତ ହୋଇ, କୌଣସି ଉପାୟ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଏକ ତୀରକୁ ଆଗ୍ରହ କରୁଥିବା ଜଳକୁ ତାରି ବାହାରିପାରିବା ନାହିଁ। ମୁଁ ଜନନୀ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ନାହିଁ ହେଇଥିବା ଜାଣି, ରାଜା ବହୁ ବିଚାର କରି, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୋ ପାଇଁ ଉଚିତ ବର ମିଳିଲେ ନାହିଁ। ସଦା ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା, ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ: “ମୁଁ ମୋ କନ୍ୟା ପାଇଁ ସ୍ୱୟଂବର ଆୟୋଜନ କରିବି।