ସୀତା ତାଙ୍କ ହାତ ଯୋଡ଼ି ଏବଂ ମନରୁ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ନିର୍ମଳ ତପସ୍ୱିନୀ ଅନସୂୟାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ପ୍ରଣାମ କରି, ତାଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ଏହିପରେ ଧନ୍ୟ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ନାରୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅନସୂୟା ଖୁସି ହୋଇ କହିଲେ, “ଧନ୍ୟ ହେଲୁ, ତୁମେ ଧର୍ମର ପାଳନ କରୁଛ। ତୁମେ ତୁମର ଆତ୍ମୀୟ, ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଛାଡ଼ି, ରାମଙ୍କ ସହ ବନବାସରେ ଯାଇଛ; ଏହା ତୁମର ପାଇଁ ଧନ୍ୟ ଭାଗ୍ୟ। ପତି ଯେଉଁଠି ଥାଉନ୍ତି—ସେଉଁଠି ସହର କିମ୍ବା ବନ, ସେ ଦୁଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଧର୍ମନିଷ୍ଠା—ପତିପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କର ପ୍ରେମରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କରନ୍ତି। ପତି ଦୁଷ୍ଟ ହେଉ କିମ୍ବା ଅନିତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ, ଧନ ହୀନ ହେଉ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀମାନେ ପତିକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବତା ଭାବେ ମନେ କରନ୍ତି। ମୁଁ ଭାବିବା ପରେ ଦେଖୁଛି, ପତିଠାରୁ ଉପରେ କୌଣସି ଆତ୍ମୀୟ ନାହିଁ, ସେ ସବୁଠି ଉଚିତ, ତପସ୍ୟାର ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ପରି। ଦୁର୍ବୃତ୍ତ ନାରୀମାନେ ପତିର ଗୁଣ-ଦୋଷ ବୁଝିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ମନେ କେବଳ ଇଚ୍ଛାର ଚଳନା ଥାଏ, ସେମାନେ ପତିରେ ନିର୍ଭର କରି ଏପଟେ ସେପଟେ ଘୁରନ୍ତି। ଏପରି ଚରିତ୍ର ହୀନ ନାରୀମାନେ, ମୈଥିଳୀ, ଅପମାନ ଓ ଅଧର୍ମରେ ପତନ ହୁଅନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ତୁମ ପରି ଗୁଣବତୀ ଓ ଜଗତର ଚାଳ ଜାଣିଥିବା ନାରୀମାନେ, ନିଜ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଥାଆନ୍ତି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠାଙ୍କ ପରି ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି। ଏହିପରି, ତୁମେ ତୁମର ପତିପ୍ରତି ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଓ ପତିବ୍ରତା ମାର୍ଗରେ ଚାଲି, ତାଙ୍କର ଧର୍ମସଂଗିନୀ ହେବା; ଏହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଓ ଧର୍ମ ଦୁହେଁ ପାଇପାରିବ।" ଏପରି ଭାବରେ ଅନସୂୟାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଇର୍ଷ୍ୟା ଶୂନ୍ୟ ବୈଦେହୀ ସୀତା ତାଙ୍କୁ ମାନ୍ୟତା ଦେଲେ ଏବଂ ମୃଦୁ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ—“ମହିଳା ମହୋଦୟ, ଆପଣ ମୋତେ ଏଭଳି କଥା କହିଛନ୍ତି, ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଜାଣେଁ, ପତି ହେଉଛନ୍ତି ନାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବତା। ମୋ ପତି ଯଦି ଦୁଷ୍ଟ ହେଉଥାନ୍ତି ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଅବିଚଳିତ ଭାବରେ ସେବା କରିଥାନ୍ତି। ତେବେ ଯେଉଁଠି ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା, ଗୁଣବତୀ, କରୁଣାମୟ, ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା, ପ୍ରେମରେ ଅଟୁଟ, ଧର୍ମପରାୟଣ ଓ ମାତାପିତା ପରି ପ୍ରିୟ, ତାଙ୍କ ସେବା କରିବା ତ ଅଧିକ ଉଚିତ। ଯେପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କ ପ୍ରତି ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, ସେପରି ସମସ୍ତ ରାଜମହିଳାଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ କରନ୍ତି। ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କେବଳ ଏକଥର ଦେଖାଯାଇଥିବା ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ରାମ ମାତା ପରି ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ଅହଂକାର ଛାଡ଼ି। ଯେବେ ମୁଁ ଏହି ନିର୍ଜନ ଓ ଭୟଜନକ ବନକୁ ଆସିଥିଲି, ମୋ ଶ୍ୱଶୁରୀ ଦେଇଥିବା ଉପଦେଶ ଏଯାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋ ହୃଦୟରେ ଅଟୁଟ ଅଛି। ବିବାହ ସମୟରେ ଅଗ୍ନି ସାକ୍ଷୀରେ ମୋ ମାତା ଯେଉଁ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ, ସେହି କଥାମାନେ ମୁଁ ମନେ ରଖିଛି। ଆପଣଙ୍କ କଥା ଦ୍ୱାରା ସେସବୁ ସ୍ମୃତି ପୁନଃ ଉଦ୍ବୁଧ ହୋଇଛି; ନାରୀ ପାଇଁ ପତିସେବାଠାରୁ ଉପରେ କୌଣସି ତପସ୍ୟା ନାହିଁ। ସାବିତ୍ରୀ ତାଙ୍କ ପତିସେବା ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନ ପାଇଛନ୍ତି; ଆପଣ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ସେ ମହିଳାମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବୀ ପରି, ରୋହିଣୀ କେବେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ଏହିପରି, ପତିପ୍ରତି ଅଟୁଟ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀମାନେ ନିଜ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ।" ସୀତାଙ୍କର ଏହି ଉଚିତ ଓ ମୃଦୁ କଥା ଶୁଣି, ଅନସୂୟା ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଆଲିଂଗନ କରି କହିଲେ, "ମୁଁ ନିଜ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ତପୋବଳ ଅର୍ଜନ କରିଛି, ଏହି ଶକ୍ତି ଉପରେ ଭରସା କରି, ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଚାହେଁ। ତୁମ କଥା ଉଚିତ ଏବଂ ପ୍ରିୟ, ମୋତେ ଖୁସି କରିଛ; କହ, ମୁଁ କଣ କରିପାରିବି?" ସୀତା ଏହି କଥା ଶୁଣି ମୃଦୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ କହିଲେ, "ଏହା ହୋଇଗଲା।" ତାଙ୍କ ଉତ୍ତର ଶୁଣି ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଅନସୂୟା ଆଉ ଅଧିକ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ, "ସୀତା, ମୁଁ ତୁମ ଆନନ୍ଦର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି। ଏଠି ଦେବୀୟ ମାଳା, ବସ୍ତ୍ର, ଅଳଙ୍କାର, ଗନ୍ଧ, ଏବଂ ଅମୂଲ୍ୟ ଉଙ୍ଗୁଁଥି ଅଛି, ବୈଦେହୀ। ଏହି ଉପହାର ତୁମ ଶରୀରକୁ ଶୋଭା ଦେବ; ଏଗୁଡ଼ିକ ଶୁଭ୍ର, ଅଦୂଷିତ ଓ ସଦା ଏପରି ରହିବ। ଏହି ଦେବୀୟ ଉଙ୍ଗୁଁଥି ଲଗାଇ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ତୁମେ ତୁମ ପତିଙ୍କ ନିକଟରେ ଅକ୍ଷୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଖରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପରି ଚମକିଉଠିବ।" ମୈଥିଲୀ ସୀତା ଏହି ବସ୍ତ୍ର, ଉଙ୍ଗୁଁଥି, ଅଳଙ୍କାର ଓ ମାଳା—ଏହି ଅପୂର୍ବ ସ୍ନେହସମ୍ପର୍କୀୟ ଉପହାର—ସ୍ୱୀକାର କଲେ। ଏହି ଉପହାର ପାଇ ପରେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୀତା ହାତ ଯୋଡ଼ି ତପସ୍ୱିନୀଙ୍କ ସେବାରେ ଦ୍ୱିଠିତ ରହିଲେ। ଏହିପରି ସୀତା ଉପସ୍ଥିତ ରହିଲେ, ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଅନସୂୟା ଏକ ପ୍ରସନ୍ନ ବିଷୟ ଉପସ୍ଥାପନ କରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ସୀତା, ମୁଁ ଶୁଣିଛି ତୁମେ ସ୍ୱୟଂବରେ ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରଘୁନନ୍ଦନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବରା ହେଇଥିଲ। ମୈଥିଲୀ, ମୁଁ ସେଇ କଥାଟିକେ ବିସ୍ତୃତରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ; ଯେପରି ଘଟିଥିଲ, ସେପରି ମୋତେ କହ।" ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ ପରେ, ସୀତା ତପସ୍ୱିନୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଶୁଣନ୍ତୁ," ଏବଂ ଉପଖ୍ୟାନ ଆରମ୍ଭ କଲେ—"ମିଥିଲାର ଶୂରବୀର ରାଜା ଜନକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଥିଲେ, ଓ ରାଜଧର୍ମ ଓ ନ୍ୟାୟ ଅନୁଯାୟୀ ଭାବେ ରାଜ୍ୟ ପାଳନ କରୁଥିଲେ। ଏକଥର ସେ ନିଜ ହାତରେ ମାଟି ଚାଷ କରୁଥିଲେ, ସେଠି ମୁଁ, ମାଟି ଭିତରୁ ଭାଙ୍ଗି ବାହାରିଲି। ମୋତେ ଧୂଳି ଲଗା ଏବଂ ଚେଉଁ ଛାଡ଼ି ଦେଉଥିବା ଦେଖି, ରାଜା ଜନକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।