ଦଶରଥଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ଚାରି ପୁଅ ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଏମିତି ଭଲପାଉଥିଲେ । ଏହିପରି ଭାବରେ ଦଶରଥ ତାଙ୍କର ଚାରିଜଣ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୁଅଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ମାନିତ ହେଉଥିଲେ । ସମସ୍ତେ ଜ୍ଞାନରେ ନିପୁଣ ଓ ଗୁଣଗରିମାରେ ଶୋଭିତ ଥିବାବେଳେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପରି ଦଶରଥ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ । ସେମାନେ ନମ୍ର, ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସର୍ବଜ୍ଞ ଓ ଦୂରଦର୍ଶୀ ଥିଲେ । ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜ ଓ ପ୍ରଭାବ ଥିଲା । ତାଙ୍କ ପିତା ଦଶରଥ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପରି ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ବେଦାଧ୍ୟୟନରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଥିଲେ । ସେମାନେ ପିତାଙ୍କ ସେବାରେ ଏକାଗ୍ର ଓ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେଲେ । ଏହାପରେ ରାଜା ଦଶରଥ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନଙ୍କ ବିବାହ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏହି ରାଜା ତାଙ୍କ ଗୁରୁ ଓ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ ଏହି ବିଷୟରେ ଚର୍ଚ୍ଚା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ଏହିପରି ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ ଥିବାବେଳେ, ମହାପୁଣ୍ୟଶାଳୀ ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତାଙ୍କ ଅପାର ତେଜ ନେଇ ରାଜଧାନୀକୁ ଆସିଲେ । ସେ ରାଜାଙ୍କ ସାକ୍ଷାତ୍କାର ଚାହିଁ ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ପାଖରେ କହିଲେ—"ଗାଧିପୁତ୍ର କୌଶିକଙ୍କ ଆଗମନ ଘୋଷଣା କର" । ଏହା ଶୁଣି ସେମାନେ ତ୍ୱରିତ ରାଜମହଳକୁ ଗଲେ । ସେମାନେ ମନେ ଉତ୍କଣ୍ଠା ନେଇ ରାଜପ୍ରାସାଦକୁ ଯାଇ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ସୂଚନା ଦେଲେ । ଏହା ଶୁଣି ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁବଂଶୀ ଦଶରଥ ଗୁରୁମାନେ ସହିତ ସଚେତନ ହେଲେ । ରାଜା ଆନନ୍ଦରେ ବାହାରି ଆସି, ଇନ୍ଦ୍ର କିପରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ମିଶିବାକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସେଭଳି ମହାତ୍ମା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି ମୁହଁରେ ଅପାର ଆନନ୍ଦ ନେଇ ପାଦ୍ୟାଦି ଆର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ସ୍ନାନ୍ଧ୍ୟାନ୍ତର ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ ଅତିଥି ସ୍ୱୀକାର କଲେ । ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ରାଜାଙ୍କୁ ସହର, ରାଜଧନି, ଦେଶ, ବନ୍ଧୁବନ୍ଧବ ଓ ଧନଧାନ୍ୟର କୁଶଳ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ । ଏହି ଶିଷ୍ଟ ମୁନି ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଅଧିନସ୍ଥ ଓ ପାଶ୍ୱଚାତ୍ତ ବିପକ୍ଷୀମାନେ ଶାନ୍ତ କି ନୁହେଁ ତାହା ମଧ୍ୟ ଜାଣିଲେ । ଦେବ ଓ ମାନବ କର୍ମ ସଠିକ୍ ଭାବେ ହେଉଛି କି ନୁହେଁ, ଏହିପରି ଜାଣିବା ସହ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ସହ କୁଶଳ କୁ ମଧ୍ୟ ଜାଣିଲେ । ପରେ, ସେଠାରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣେଇଲେ । ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ରାଜାଙ୍କ ଗୃହେ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ରାଜା ସମ୍ମାନ ଦେଇ ସେମାନେଁକୁ ଉପଵେଶ କରାଇଲେ । ତାପରେ ଆନନ୍ଦିତ ମନେ ଦଶରଥ ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ— "ମୁନିବର, ଆପଣଙ୍କ ଆଗମନ ମୋ ପାଇଁ ଅମୃତ ପ୍ରାପ୍ତି, ବର୍ଷାବିହୀନ ଦେଶରେ ବର୍ଷା ପଡିବା ପରି, ସନ୍ତାନହୀନଙ୍କୁ ସନ୍ତାନ ହେବା ପରି, ହାରାଇଥିବା ଜିନିଷ ଫେରି ପାଇବା ପରି, ବଡ଼ ଧନ ମିଳିବା ପରି । ଏହିପରି ଆପଣଙ୍କ ଆସିବାକୁ ମୁଁ ଏମିତି ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଉଛି । ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ଇଚ୍ଛା କ'ଣ? ମୋ ଉପରେ ଏତେ ଦୟା କରି ଆସିଛନ୍ତି, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚାହେଁ । ଆପଣ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନ୍ୟ, ମୋ ଭାଗ୍ୟରେ ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ ହେଲା । ଏହି ଦିନ ମୋ ପାଇଁ ଶୁଭ ଓ ଜୀବନ ଧନ୍ୟ ହେଲା । ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖି ଏ ରାତି ମଧୁର ହେଲା । ପୂର୍ବେ ଆପଣ ରାଜର୍ଷି ଥିଲେ, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କ ତେଜ ବଢ଼ିଛି । ଏବେ ଆପଣ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ହେବାର ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ମୋ ପାଇଁ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ପବିତ୍ର ଘଟଣା । ଆପଣଙ୍କ ଆଗମନ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛି । ଆପଣ କ'ଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନେଇ ଆସିଛନ୍ତି, କୃପାକରି ମୋତେ କହନ୍ତୁ । ଆପଣଙ୍କ ମନୋରଥ ପୂରଣ କରିବାକୁ ମୁଁ ଚାହେଁ । ଆପଣ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ନିଷ୍କୋଚକୁ ଆପଣଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା କହିବା ଉଚିତ୍ । ମୁଁ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସଜାଗ ରହିବି, ଆପଣ ମୋ ଦେବତୁଳ୍ୟ ରକ୍ଷକ । ଏହି ମହାଭାଗ୍ୟ ମୋ ପାଖରେ ଆସିଛି, ଆପଣଙ୍କ ଆଗମନରେ ମୋର ଧର୍ମ ଉନ୍ନତି ହେଉଛି ।" ଦଶରଥଙ୍କ ଏହି ଭବ୍ୟ ଓ ନମ୍ର ଉପଚାର ଶୁଣି, ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ । ଏହି ଭାବେ ବାଲକାଣ୍ଡର ଏଉଁଠି ଅଂଶ ଶେଷ ହେଲା । ଏବେ, ରାଜାଙ୍କ ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭରା ଶବ୍ଦଗୁଡିକୁ ଶୁଣି, ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଅତି ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ । ସେ ଅଭିମାନରେ କହିଲେ—"ହେ ରାଜନ୍, ଏପରି ଆଚରଣ ତୁମ ପାଇଁ ଯଥାଯଥିକ, କାରଣ ତୁମେ ମହାବଂଶଜ ଓ ବସିଷ୍ଠ ନାମଧାରୀ ଅଟୁଟ ପରମ୍ପରାର ଅଂଶ । ମୋ ମନରେ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟର ନିଶ୍ଚୟ ରହିଛି, ତାହା ପୂରଣ କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ତୁମର । ମୁଁ ଏକ ନିୟମର ନିଷ୍ଠାରେ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଦୁଇଟି ଦାନବ, ଯେଉଁମାନେ ଯେକୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରନ୍ତି, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ବାଧା ଦେଉଛନ୍ତି । ଯେତେବେଳେ ମୋର ନିୟମ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରାୟ ଶେଷ ହେବାକୁ ଯାଉଛି, ସେତେବେଳେ ମାରୀଚ ଓ ସୁବାହୁ ନାମକ ଏହି ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ଆସନ୍ତି । ସେମାନେ ଯଜ୍ଞବେଦୀ ଉପରେ ମାଂସ ଓ ରକ୍ତର ବୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ଫଳରେ ମୋର ନିୟମ ଅପବିତ୍ର ହୋଇ ଶେଷ ହେବାରେ ବାଧା ଆସେ । ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ ମୁଁ କ୍ଲାନ୍ତ ଏବଂ ନିରାଶ ହୋଇ ସେଠାରୁ ଚାଲିଯାଏ, କିନ୍ତୁ ରାଜନ୍, ମୋର ମନେ କ୍ରୋଧ ଆସେ ନାହିଁ । ଏହା ମୋ ସ୍ଥିତି, ଏହିପରି ପ୍ରଥା ଏଠି ଚାଲିଛି, ଅପମାନ ଉଠି ନାହିଁ । ଏହି କାରଣରୁ ତୁମେ ମୋତେ ତୁମ ବଡ଼ ପୁଅ ରାମଙ୍କୁ ଦିଅ, ଯିଏ ସତ୍ୟବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶୂର । ତାଙ୍କ କପାଳର କେଶ କାଳା କାଉ କେଶ ପରି । ମୋ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ରକ୍ଷାରେ ସେ ସମର୍ଥ ଅଟୁଟ ଯୋଦ୍ଧା । ସେ ଦୁଇ ଦାନବକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବେ, ଏବଂ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବି—ଏହି ବିଷୟରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ । ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିନି ଲୋକରେ କୀର୍ତ୍ତି ହେବ, ଏବଂ ସେ ଦୁଇ ଦାନବ କେବେ ରାମଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଟିକିପାରିବେ ନାହିଁ । ରଘୁନନ୍ଦନ ରାମ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଜଣେ ଏହି ଦୁଇ ଦାନବକୁ ବିନାଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ ଅହଂକାରୀ ଶକ୍ତି ଓ କାଳପାଶରେ ବନ୍ଧିତ ।" ଏହିପରି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତାଙ୍କ ମନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଦଶରଥଙ୍କୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କଲେ ।