ଏକ ସମୟର କଥା, ରାମ ଏବଂ ସୀତା ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ବାସ କରୁଥିଲେ। ଏଠି ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଋଷି, ସୀତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ତପସ୍ୱିନୀ ଅନସୂୟାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କର। ତିନି ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ୍ୟବତୀ ଏବଂ ଧର୍ମର ପଥରେ ଚାଲିଥିବା ତପସ୍ୱିନୀ। ତିନି ରାମଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ତପସ୍ୱିନୀ ବିଷୟରେ କହିଲେ।" ଋଷି ଆରମ୍ଭ କଲେ ଅନସୂୟାଙ୍କ ବିଶେଷ କଥା କହିବା: "ଏକ ଦଶବର୍ଷ ଧରି ଜଗତ ଅବିରତ ଦୁଃଖଦାୟକ ଖରାରେ ଜଳିଯିବା ସମୟରେ, ଅନସୂୟା ମୂଳ ଫଳ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ ଏବଂ ଗଙ୍ଗା ନଦୀକୁ ପ୍ରବାହିତ କରିଦେଲେ। ତିନି ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଦୃଢ଼ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ତିନି ନିୟମ ଏବଂ ବ୍ରତରେ ଶୁଦ୍ଧ, ବିଘ୍ନ ଦୂର କରି ଦେବତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦଶ ଦିନ ରାତି ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ସୀତା, ତିନି ତୁମ ପାଇଁ ମା ପରି।" ଋଷି ଏହି ଅନସୂୟାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ପାଇଁ ସୀତାଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଏହି ବୃଦ୍ଧ, କ୍ରୋଧରହିତ, ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜ୍ୟା, ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅନସୂୟାଙ୍କୁ ଉଚିତ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେବ।" ଋଷିଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ରାମ କହିଲେ, "ଏହିପରି ହେଉ।" ତାପରେ ସୀତାଙ୍କୁ କହିଲେ: "ରାଜକୁମାରୀ, ତୁମେ ଏହି ଋଷିଙ୍କ କଥା ଶୁଣିଛ। ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ତପସ୍ୱିନୀଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେବ।" ରାମଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି, ସୀତା ତାଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଚାହିଁ ଏହି ବୃଦ୍ଧ ତପସ୍ୱିନୀଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଅନସୂୟା ବୃଦ୍ଧ ଥିଲେ, ଦେହ ଦୁର୍ବଳ, ଚମଡ଼ା ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିଲା, ଚୁଲ ଧୂସର, ଦେହ ନିତ୍ୟ କମ୍ପିତ। ସୀତା, ଅତି ଭାଗ୍ୟବତୀ, ନିଷ୍କପଟ ଭାବରେ ଅନସୂୟାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି ନିଜ ନାମ କହିଲେ। ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ, ହାତ ଜୋଡି ଉତ୍ସାହିତ ଭାବରେ ତାଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ଅନସୂୟା ସୀତାକୁ ଦେଖି ଖୁସି ହୋଇ କହିଲେ: "ଭାଗ୍ୟରେ ତୁମେ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଛ। ସୀତା, ତୁମେ ନିଜ ଜନ, ସମ୍ମାନ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧି ଛାଡ଼ି ରାମଙ୍କ ସହ ଅରଣ୍ୟରେ ଆସିଛ। ଭାଗ୍ୟରେ ତୁମେ ତାଙ୍କ ସହ ରହୁଛ।" "ସେ ନଗରରେ ବା ଅରଣ୍ୟରେ ଯେଉଁଠି ଥାଉନ୍ତି, ଦୁଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଧର୍ମନିଷ୍ଠା, ଯେଉଁ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ପତି ପ୍ରିୟ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଉତ୍ତମ।" "ଅସଦାଚାରୀ, କାମପ୍ରବୃତ୍ତି, କିମ୍ବା ଧନହୀନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଉତ୍ତମ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ପତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା।" "ବିଚାର କରି ଦେଖ, ପତି ଠାରୁ ଉପରେ କୌଣସି ସମ୍ବନ୍ଧୀ ନାହିଁ। ସେ ସବୁଠି ଉଚିତ, ତପସ୍ୟାର ଫଳ ପରି ଅସୀମ।" "ଅଧମ ମହିଳା ପତିର ଗୁଣ ଅଥବା ଦୋଷ ଦେଖିପାରିନାହାନ୍ତି, ତାଙ୍କ ହୃଦୟ କେବଳ କାମ କଥା କହେ, ପତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଘୁରୁଥିଲେ।" "ଏପରି ମହିଳା ଅସଦାଚାରରେ ଅନୁଗତ ହୋଇ ଅପମାନ ଏବଂ ଧର୍ମରୁ ପତନ ହୋଇଥିଲେ।" "କିନ୍ତୁ ତୁମ ପରି ଗୁଣବତୀ ଏବଂ ଜଗତର ଆଚାର ଜାଣିଥିବା ମହିଳା ନିଜ ସ୍ୱଭାବ ଅନୁଯାୟୀ ଜୀବନ ଯାପନ କରିଥିବେ।" "ଏହିପରି, ତୁମେ ନିଷ୍ଠାରେ ଦୃଢ଼, ସତୀନୀର ପଥ ଅନୁସରଣ କର, ପତିଙ୍କୁ ଧର୍ମରେ ସାଥି ଦିଅ; ଏହାରୁ ତୁମେ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଏବଂ ଧର୍ମ ଲାଭ କରିବ।" ଏପରି ଉତ୍ତର ଦେଇ ଏହି ଅଯୋଧ୍ୟାକାଣ୍ଡର ଏକଶତ ସତର ଶର୍ଗ ଶେଷ ହେଲା। ଅନସୂୟାଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି, ଇର୍ଷ୍ୟା ଶୂନ୍ୟ ସୀତା ସମ୍ମାନ କରି କ୍ଷମା ଭାବରେ କହିଲେ: "ଏହିପରି କଥା କହିବା ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ, ମହିଳା ପାଇଁ ପତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୂଜ୍ୟ ବିଷୟ।" "ପତି ଦୁଷ୍ଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ନିଷ୍ଠାରେ ସେବା କରିବି।" "ଏବେ ତିନି ଧର୍ମନିଷ୍ଠା, ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ, ଦୟାଳୁ, ନିଜ ଆତ୍ମା ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ପ୍ରେମରେ ଦୃଢ଼, ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଏବଂ ମା ପିତା ପରି ପ୍ରିୟ।" "ରାମ ଯେପରି କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କ ସହ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, ସେପରି ସମସ୍ତ ରାଜମହିଳାଙ୍କ ସହ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି।" "ରାଜା କେବଳ ଏକଥର ଦେଖିଥିବା ମହିଳାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ରାମ ମା ପରି ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ଅଭିମାନ ଛାଡ଼ି।" "ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅରଣ୍ୟକୁ ଆସିବାବେଳେ, ମୋ ଶ୍ୱାଶୁ ଦେଇଥିବା ଉପଦେଶ ମୋ ହୃଦୟରେ ଦୃଢ଼।" "ବିବାହ ସମୟରେ ଅଗ୍ନି ସାକ୍ଷୀରେ ମା ଦେଇଥିବା ବାକ୍ୟ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ମନେ ରଖିଛି।" "ତୁମ ବାକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେସବୁ ଆଉ ଏକଥର ମୋ ମନରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ମହିଳା ପାଇଁ ପତି ସେବା ତପସ୍ୟାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।" "ସାବିତ୍ରୀ ପତି ସେବା କରି ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ; ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଆଚରଣରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ କରିଛ।" "ସେ ସମସ୍ତ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବୀ; ରୋହିଣୀ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଦେଖାଯାଏନାହିଁ।" "ଏପରି, ପତିବ୍ରତା ମହିଳା ନିଜ ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମଣ୍ଡଳରେ ସମ୍ମାନ ପାଆନ୍ତି।" ଅନସୂୟା, ସୀତାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ସୀତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଗୋଦି ନେଇ କହିଲେ: "ମୁଁ ନିଜ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁ।" "ମୈଥିଲୀ, ତୁମ ବାକ୍ୟ ଉଚିତ ଏବଂ ମୋତେ ଖୁସି କରିଛ। କହ, ମୁଁ କଣ କରିପାରିବି?" ସୀତା ମୃଦୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ କହିଲେ, "ଏହା ହୋଇଛ।" ଅନସୂୟା ଆଉ ଖୁସି ହୋଇ କହିଲେ, "ସୀତା, ମୁଁ ତୁମ ଆନନ୍ଦ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି।" "ଏଠାରେ ଦିବ୍ୟ ମାଳା, ବସ୍ତ୍ର, ଭୂଷଣ, ସୁଗନ୍ଧ ଚନ୍ଦନ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟବାନ ଉଙ୍ଗuent ଅଛି, ବୈଦେହୀ।" "ସୀତା, ଏହି ଦାନ ତୁମ ଦେହକୁ ଶୋଭା ଦେଇବ; ଏଗୁଡିକ ଉଚିତ, ଦୂଷିତ ନୁହେଁ ଏବଂ ସଦା ଏପରି ରହିବ।" ଏପରି ଅନସୂୟା ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦିବ୍ୟ ଉପହାର ଦେଇ ସୀତାକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କରିଲେ, ଏହାରେ ଏହି ଅଯୋଧ୍ୟାକାଣ୍ଡର ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।