ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ, ଆଶ୍ରମରେ ଅସ୍ତିରତା ଦେଖି ରାମ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ। ସେ ହସ୍ତଜୋଡି କରି ଆଶ୍ରମର ମୁଖ୍ୟ ଋଷିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନପୂର୍ବକ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ— “ମହାମନ୍ୟ, ମୋର ପୂର୍ବ ଆଚରଣ କିଛି ଅନୁଚିତ ହୋଇ ଆପଣମାନେ ଅସ୍ତିର ହେଇଛନ୍ତି କି? ମୋର ଭାଉ ଲକ୍ଷ୍ମଣ କି ଅସାବଧାନତା କରି କିଛି ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି କି? ନିଜେ ଆପଣଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିବା, ମୋ ପ୍ରତି ଆସ୍ଥାବାନ୍ ସୀତା କି ଅସାବଧାନତାରେ କିଛି ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି କି?” ଏହାପରେ, ବୟସ୍କ ଓ ତପସ୍ଵୀ ଋଷି, ଅତି କମ୍ପିତ ଶରୀରରେ, ଦୟାମୟ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ— “ବିଶେଷ କରି ଆଶ୍ରମରେ, ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ସୀତାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ କେଉଁ ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ। ଆଶ୍ରମର ଚିନ୍ତା ଏକମାତ୍ର ତୁମ ପାଇଁ ଉତ୍ପନ୍ନ— ଦୂର୍ବଳ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଭୟ ପାଇ ଆଶ୍ରମବାସୀମାନେ ଆପସେ ଆଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ଖରା ନାମକ ଏକ ଦୈତ୍ୟ ଅଛି, ଯିଏ ରାବଣଙ୍କ ଭାଉ; ସେ ଜନସ୍ଥାନର ଅନେକ ତପସ୍ଵୀଙ୍କୁ ଉପଡ଼ି ଦେଇଛି। ସେ ଦୃଢ଼, କ୍ରୂର, ମାନବ ଭକ୍ଷକ, ଅହଂକାରୀ ଓ ଦୁଷ୍ଟ; ତୁମେ ସେ ଅସହ୍ୟ। ତୁମେ ଏଠାରେ ଆଶ୍ରମ କରିବାରୁ, ଦୈତ୍ୟମାନେ ତପସ୍ଵୀଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଓ ବିକୃତ ଆକୃତିରେ ଆଶ୍ରମରେ ଆସି, ଭୟଜନକ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ଦୈତ୍ୟମାନେ ଅପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଦ୍ରୁତ ତପସ୍ଵୀମାନେ ପ୍ରତି ଅନ୍ୟାୟ କରି, ଅପମାନ କରିଥାନ୍ତି। ଆଶ୍ରମରେ ଲୁଚି ରହି, ତପସ୍ଵୀମାନେ ପ୍ରତି ଅନ୍ୟାୟ କରି ହର୍ଷ ପାଉଥାନ୍ତି। ସେମାନେ ତପସ୍ଵୀଙ୍କ ହାତର ଚମଚ, ପାତ୍ର ଚୋରି କରି, ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ପାଣି ଦେଇ ନିବାଇ ଦେଇ, ଯଜ୍ଞ ପୂର୍ବରୁ ଜଳପାତ୍ର ଭଙ୍ଗ କରିଥାନ୍ତି। ଦୈତ୍ୟମାନେ ଆଶ୍ରମକୁ ଅପବିତ୍ର କରିଥିବାରୁ, ତପସ୍ଵୀମାନେ ଏଠାରୁ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ଏବଂ ମୁଁକୁ ଆଉ ଏକ ନୂତନ ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରୁଛନ୍ତି। ଏହିପରି ଦୈତ୍ୟମାନେ ତପସ୍ଵୀଙ୍କ ଦେହରେ କ୍ଷତି କରିବା ପୂର୍ବରୁ, ଆମେ ଏଠାରୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏଠାରୁ ଦୂର ନୁହେଁ, ଏକ ସୁନ୍ଦର ଅଟାବାଡ଼ି ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଏବଂ ମୋର ଅନୁୟାୟୀମାନେ ପୁନଃ ପ୍ରାଚୀନ ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରୁଛି। ଖରା ତୁମେ ପ୍ରତି ଅନ୍ୟାୟ କରିଥିଲେ; ଯଦି ଚାହୁଁଛ, ତୁମେ ଆମ ସହ ଯିବା। ଏଠାରେ ରହିବା ଏକ ସମ୍ପନ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁଃସାଧ୍ୟ, ଯଦି ସେ ସଂସାର ନିରାପଦ ନେଇ ନିତ୍ୟ ଚିନ୍ତିତ।" ରାମ ଏହି ଋଷିଙ୍କୁ ଅଧିକ କଥା କହିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଋଷି ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଆଶ୍ରମ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ। ସେ ରାମଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ଆଶ୍ରମ ଛାଡ଼ି ନିଜ ସମୁଦାୟ ସହ ବିଦାୟ ନେଲେ। ରାମ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସଂଗୀ ଏକ ଦୂର ଯାଉଁଠି ଋଷିଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ବିଦାୟ ଦେଲେ, ତାଙ୍କ ଅନୁମତି ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଲେ। ତଥାପି, ରାମ ଆଶ୍ରମ ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ; ଏହା ତପସ୍ଵୀମାନେ ଖାଲି କରି ଦେଲେ ମଧ୍ୟ, ରାମ ଏଠାରେ ରହିଲେ, କାରଣ ତପସ୍ଵୀମାନେ ସଦା ରାମଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଥିଲେ। ଏହା ଏୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ଏକ ଶ୍ରୀମୟ ଶତ ଛଉରା ଶତ ଷୋଳ କାଥା ପର୍ଯ୍ୟାୟର ଅନ୍ତ। ତପସ୍ଵୀମାନେ ଚାଲିଗଲା ପରେ, ରାମ ଚିନ୍ତା କଲେ ଓ ବିଭିନ୍ନ କାରଣରେ ଏଠାରେ ରହିବା ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ ବୋଲି ଭାବିଲେ। ଏଠାରେ ଭରତ ମୋତେ ଦେଖିଥିଲେ, ମୋର ମା ଓ ନଗରବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଥିଲେ; ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ମୋ ମନକୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଛି। ଏଠାରେ ଭରତ ଦଳ ଶିବିର କରିଥିଲେ, ଏଠାର ଭୂମି ଘୋଡ଼ା ଓ ହାତୀର ମଳ ଦ୍ୱାରା ବହୁତ ଅପବିତ୍ର ହୋଇଯାଇଛି। ଏହିପରି ଭାବି, ରାମ ନିଜେ ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହ ଏକ ନୂତନ ଆଶ୍ରମ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ସେ ଶ୍ରୀମୟ ଆତ୍ରି ଋଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚି, ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଆତ୍ରି ଋଷି ରାମଙ୍କୁ ପୁତ୍ର ସ୍ନେହରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ନିଜେ ସମସ୍ତ ଆତିଥ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୀତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ। ଋଷି ନିଜ ବୟସ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ, ତାଙ୍କୁ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନ ଓ ସମସ୍ତ ଜୀବର ମଙ୍ଗଳ ଉପରେ ନିଷ୍ଠା ପ୍ରକାଶ କଲେ। ଆତ୍ରି ଋଷି ସୀତାଙ୍କୁ କହିଲେ— “ଅନସୂୟାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କର; ସେ ଶୁଭ ତପସ୍ଵିନୀ, ଧର୍ମପଥର ଅନୁୟାୟୀ। ସେ ଦଶ ବର୍ଷ ନିରନ୍ତର ଅନାବୃଷ୍ଟିରେ ଏହି ଭୂମିକୁ ମୂଳ ଫଳ ଦେଇଥିଲେ, ଗଙ୍ଗା ନଦୀକୁ ପ୍ରବାହିତ କରିଥିଲେ। ସେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କରି, ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ଧରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦଶ ଦିନ ରାତି ତିଆରି କରିଥିଲେ; ସେ ତୁମ ପାଇଁ ମା ପରି। ଏହି ବୟସ୍କ, କ୍ରୋଧ ରହିତ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ପାଇଁ ପୂଜ୍ୟ, ଅନସୂୟା ନାମକ ତପସ୍ଵିନୀଙ୍କୁ ସୀତା ଗ୍ରହଣ କରୁ।" ଋଷି ଏପରି କହିବା ପରେ, ରାମ 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି ସମ୍ମତି ଦେଲେ ଓ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ସୀତାଙ୍କୁ କହିଲେ— “ପ୍ରିୟେ, ତପସ୍ଵୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣିଛ; ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଦ୍ରୁତ ଏହି ତପସ୍ଵିନୀଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କର।” ରାମଙ୍କ ଏହି ଉତ୍ତମ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ସୀତା ବୟସ୍କ ଓ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ଅନସୂୟାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ସେ ଦେହରେ ଦୁର୍ବଳ, ଚମଡ଼ିରେ ଭାଜ, ବୟସ୍କ, କେଶ ଧୂସର, ଶରୀର ସଦା କମ୍ପିତ— ପବନରେ କଦଳୀ ଗଛ ପରି।