ଭାରତ ଭାବଗଭୀର କଣ୍ଠରେ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏବେ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମକୁ ଯିବି; ଆଜି ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଉଛି। ସେଠାରେ, ରାଘବ ବିନା ଏହି ସମସ୍ତ ଦୁଃଖକୁ ଧାରଣ କରିବି। ରାଜା ଦେହ ଛାଡ଼ିଛନ୍ତି, ମୋ ଗୁରୁ ଅରଣ୍ୟରେ ବସିଛନ୍ତି; ମୁଁ ରାମଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରିବି, କାରଣ ସେଇ ମହାନ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା।" ଭାରତଙ୍କ ଏହି ଉତ୍ତମ ଓ ମହାନ୍ ଆତ୍ମାର ଉଚିତ କଥା ଶୁଣି ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୋହିତ ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ, “ଭାରତ, ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ସେଠି ସତ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସା ଯୋଗ୍ୟ। ଭ୍ରାତୃପ୍ରେମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏହି କଥାମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ। କିଏ ତୁମ ଭଳି ନିଜ କୁଟୁମ୍ବ ପ୍ରତି ସଦା ନିଷ୍ଠାବାନ, ଭ୍ରାତୃପ୍ରେମରେ ଅବିଚଳ ଏବଂ ଧର୍ମର ପଥରେ ଚାଲୁଥିବାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିବେ ନାହିଁ?" ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏହି ଉଚିତ ଓ ଭାରତଙ୍କ ଇଚ୍ଛାଅନୁସାରୀ ମିଷ୍ଟି କଥା ଶୁଣି, ସେ ରଥିକୁ ଦେଶି, “ମୋର ରଥ ଯୋଡ଼” ବୋଲି କହିଲେ। ଖୁସି ମୁହଁରେ, ସମ୍ମାନରେ ସମସ୍ତ ମାତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭାରତ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ସହ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ। ଦୁଇଭାଇ ଶୀଘ୍ର ଗତିରେ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଅତି ଆନନ୍ଦରେ, ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ ଚାରିପାଖରେ ରହି ଯାତ୍ରା କରିଲେ। ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବୃଦ୍ଧମାନେ, ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଗଣ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମ ଦିଗକୁ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ। ଭାରତଙ୍କ ସହ ସମଗ୍ର ସେନା, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥରେ ଭରିଥିବା ଅନିମନ୍ତ୍ରିତ ସେନା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ନଗରବାସୀ ଯାତ୍ରା କଲେ। ସଦା ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଭ୍ରାତୃପ୍ରେମୀ ଭାରତ ରଥରେ ଦଣ୍ଡିକା ଉପରେ ରଖି, ଶୀଘ୍ର ଗତିରେ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି, ଭାରତ ତୁରନ୍ତ ରଥରୁ ଅବତରି, ଜ୍ଯେଷ୍ଠମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋ ଭାଇ ମୋତେ ଯେଉଁ ରାଜ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି, ଏହା ତାଙ୍କ ତ୍ୟାଗ ଭାବରେ। ଏହି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କୃତ ଦଣ୍ଡିକାଗୁଡ଼ିକ ରାଜ୍ୟର ମଙ୍ଗଳ ଭାର ବହେ।" ଭାରତ ଦଣ୍ଡିକାଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖି, ଦୁଃଖରେ ଭରି, ସମସ୍ତ ପୌରବୃନ୍ଦଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁରନ୍ତ ଏହି ପୂଜ୍ୟ ଦଣ୍ଡିକା ଉପରେ ଛତ୍ର ଧର; ଏହି ଦଣ୍ଡିକା ଓ ମୋ ଗୁରୁଙ୍କ ଦ୍ବାରା ଧର୍ମ ରାଜ୍ୟରେ ବସିଛି। ମୋ ଭାଇ ମୋତେ ମୈତ୍ରୀବଶରେ ଏହି ତ୍ୟାଗ ଦେଇଛନ୍ତି; ମୁଁ ଏହାକୁ ରଖିବି ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଘବ ଫେରିନ ଆସନ୍ତି।" “ଯେବେ ଶୀଘ୍ର ଏହି ଦଣ୍ଡିକା ରାଘବଙ୍କୁ ପୁନଃ ଦେଇବି, ମୁଁ ରାମଙ୍କ ପାଦ ଦେଖିବି ଏବଂ ଦଣ୍ଡିକା ସହିତ। ତାପରେ, ମୋର ଭାର ହ୍ରାସ ପାଇ, ରାଘବ ସହ ମିଶି, ରାଜ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଇ, ଜେଷ୍ଠମାନେଙ୍କ ସେବାରେ ନିଯୁକ୍ତ ହେବି। ଦଣ୍ଡିକା ଓ ରାଜ୍ୟ ରାଘବଙ୍କୁ ଦେଇ, ମୁଁ ଅପରାଧ ମୁକ୍ତ ହେବି।" “ଯେବେ କକୁତ୍ସ୍ଥ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେବେ ଏବଂ ପ୍ରଜାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେବେ, ମୋ ଖୁସି ଓ କୀର୍ତ୍ତି ରାଜ୍ୟ ଠାରୁ ଚାରିଗୁଣ ଅଧିକ ହେବ।" ଏଭଳି ଦୁଃଖରେ ବିଳାପ କରୁଥିବା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭାରତ, ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମରେ ଦୁଃଖିତ ଭାବରେ ରାଜ୍ୟ କରିଲେ। ସେ ଠାରେ ଚୀରବସ୍ତ୍ର, ଜଟାଧାରୀ ମୁନିବତ୍ତ ଭୂଷା ଧାରଣ କରି, ତାଙ୍କ ସେନା ସହ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମରେ ରହିଲେ। ଭାଇ ପ୍ରତି ଅନୁରାଗୀ, ରାମଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଆଶାରେ, ଭାଇଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଅଟୁଟ ଓ ନିଷ୍ଠାବାନ ଥିଲେ। ଦଣ୍ଡିକା ଅଭିଷିକ୍ତ କରି, ଭାରତ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମରେ ବସିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶାସନ କାର୍ଯ୍ୟ ଦଣ୍ଡିକାଙ୍କୁ ଶ୍ରେୟସ୍କରିଲେ। ସେ ସଦା ଦଣ୍ଡିକା ଅଧୀନରେ ରାଜ୍ୟ ପାଳନ କରୁଥିଲେ। କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ମୂଲ୍ୟବାନ ଉପହାର ଆସିଲେ, ପ୍ରଥମେ ଦଣ୍ଡିକାଙ୍କୁ ଦେଖାଇ, ପରେ ତାହା ଉଚିତ ଭାବେ କରୁଥିଲେ। ଏଭଳି ଉତ୍ତମ ଆୟୋଧ୍ୟାକାଣ୍ଡର ୧୧୫ତମ ସର୍ଗ ଶେଷ ହେଉଛି। ଭାରତ ଯିବା ପରେ, ରାମ ଆଶ୍ରମରେ ରହି, ତାଙ୍କ ଚିନ୍ତା ଓ ଉତ୍ସୁକତା ସହ ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ପାଖରେ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖିଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ ଯେ, ଚିତ୍ରକୂଟ ପୂର୍ବ ଆଶ୍ରମରେ ବସୁଥିବା ତପସ୍ବୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ରାମଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ, ସେମାନେ ଚିନ୍ତିତ ଦେଖାଉଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଆଖି ଓ କୁଞ୍ଚିତ ଭୂକୁଟିରେ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖାଉଥିଲେ, ଚୁପଚାପ ଆପଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ କଥା କହୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଚିନ୍ତା ଅନୁଭବ କରି, ରାମ ଅଶାନ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ହାତ ଯୋଡ଼ି ମୁଖ୍ୟ ଋଷିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। “ଭଗବନ୍, ଆଶା କରେ ମୋର କୌଣସି ପୂର୍ବ ଆଚରଣ ଅନୁଚିତ ନୁହେଁ, ଯାହାରୁ ତପସ୍ବୀମାନେ ଅସ୍ଥିର ହେଇଛନ୍ତି। ଆଶା କରେ ମୋ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଅବିବେକରେ କିଛି ଅନୁଚିତ କାମ କରିନାହାନ୍ତି, ଯାହା ତପସ୍ବୀମାନେ ଦେଖିଛନ୍ତି। ଆଶା କରେ ସୀତା, ଯିଏ ଆପଣଙ୍କ ସେବାରେ ନିରତ ଓ ମୋତେ ଅତି ଯତ୍ନଶୀଳ, ଅବିଧିରେ କିଛି କରିନାହାନ୍ତି।" ତପସ୍ବୀ, ବର୍ଷ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ବୃଦ୍ଧ, କମ୍ପିତ କଣ୍ଠରେ ଦୟାମୟ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ବୈଦେହୀ ଭଳି ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ନାରୀ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେଉଁଠି ଅନୁଚିତ କାମ କରିପାରିବେ? ଏହି ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ଚିନ୍ତା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୁମ ପାଇଁ; ଦାନବମାନଙ୍କ ଭୟରେ ସେମାନେ ଆପଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ କଥା କହୁଛନ୍ତି।" “ଏଠାରେ ଖର ନାମକ ଏକ ଦାନବ ଅଛି, ଯିଏ ରାବଣଙ୍କ ଭାଇ, ଜନସ୍ଥାନରେ ବସୁଥିବା ସମସ୍ତ ତପସ୍ବୀଙ୍କୁ ଉଖାଡ଼ି ଦେଇଛି। ସେ ଦୁଷ୍ଟ, କ୍ରୂର, ମାନବଖାଦକ, ଅହଂକାରୀ ଓ ଦୁର୍ଜନ; ସେ ତୁମକୁ ସହିପାରେ ନାହିଁ। ତୁମେ ଏଠାରେ ଆଶ୍ରମେ ବସିବାରୁ ଦାନବମାନେ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ପୀଡ଼ନ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି।