ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରାଜା ଋଷି ରାମ, ଭାରତଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ, “ଭାରତ, ମୁଁ ଏହା କରୁଥିବାବେଳେ, ତୁମେ କାହିଁକି ମୋ ସହିତ ବସିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?” ରାମ ଅବିରତ ଦୟା ଓ ଧର୍ମର ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ। ସେ କହିଲେ, “ଏଠାରେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଭ୍ରାହ୍ମଣ ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବସିପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ଯେମାନେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହିପରି ବସିବାର କୌଣସି ନିୟମ ନାହିଁ।” ତାପରେ ରାମ ଭାରତଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଉଠ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି କଠିନ ବ୍ରତ ଛାଡ଼, ତୁରନ୍ତ ଅୟୋଧ୍ୟାକୁ ଯାଅ, ଏହି ସର୍ବୋତ୍ତମ ନଗରକୁ।” କିନ୍ତୁ ଭାରତ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ଚୁପ୍ଚାପ ବସି ରହିଲେ, ସେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ନଗରବାସୀ ଓ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ଦେଖି, କହିଲେ, “ମୋ ଭାଇଙ୍କୁ କାହିଁକି ଉପଦେଶ ଦେଉନାହିଁ?” ନଗରବାସୀ ଓ ଗ୍ରାମବାସୀ ଭାରତଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଆମେ କକୁତ୍ସ୍ଥକୁ ଚିହ୍ନୁଛୁ; ରାଘବ ଠିକ କହୁଛନ୍ତି। ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ପାଳନ କରୁଛନ୍ତି, ତେଣୁ ଆମେ ସେଠାରେ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରିବା ନୁହେଁ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି ରାମ କହିଲେ, “ଧର୍ମର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖୁଥିବା ମିତ୍ରମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣ, ଭାରତ।” ଏହି ଦୁଇ କଥା ସଠିକ ଭାବରେ ଶୁଣି, ରାମ କହିଲେ, “ଉଠ, ବଳଶାଳୀ ଭାଇ, ମୋ ସହିତ ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କର।” ତାପରେ ଭାରତ ଉଠି ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ, ଏବଂ କହିଲେ, “ସଭା, ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ଓ ସମସ୍ତ ଗୁଣ୍ଡମାନେ ମୋ କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ। ମୁଁ ମୋ ପିତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଚାହୁଁନାହିଁ, ମାତାଙ୍କୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଉନାହିଁ, ଏବଂ ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧର୍ମଜ୍ଞ ରାଘବକୁ ଅନୁମତି ଦେଉନାହିଁ। ଯଦି ମୋ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବା ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ, ତେବେ ମୁଁ ନିଜେ ଚୌଦ ଦିନ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସିବି।” ରାମ, ଭାଇଙ୍କ ଏହି ଏକାନ୍ତ ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣି ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେଲେ, ଏବଂ ନଗରବାସୀ ଓ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ, “ମୋ ପିତା ଯେଉଁ ଦିନ ଏହି ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ, ଏହାକୁ ମୁଁ କିମ୍ବା ଭାରତ ବଦଳାଇପାରିବା ନୁହେଁ। ମୁଁ ଧର୍ମବିରୁଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି ନାହିଁ, ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସିବା ମୋ ପାଇଁ ଅପମାନ ନୁହେଁ; କୈକେୟୀ ଯାହା କହିଥିଲେ ଓ ମୋ ପିତା କରିଥିଲେ, ସେଠାରେ ଭଲ କାମ ହୋଇଛି। ମୁଁ ଭାରତଙ୍କୁ ଧୈର୍ୟଶୀଳ ଓ ବଡ଼ମାନ୍ୟଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରୁଥିବା ଜଣେ ମହାନ ଆତ୍ମା ଭାବେ ଜାଣିଛି। ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଜଙ୍ଗଲରୁ ଫେରିବି, ଏହି ଧର୍ମଜ୍ଞ ଭାଇ ସହିତ ଏହି ଭୂମିର ସର୍ବୋତ୍ତମ ନାଥ ହେବି। ରାଜା, କୈକେୟୀଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ, ମୋ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିରେ ବନ୍ଧି ହୋଇଥିଲେ; ଭାରତ, ସେ ମହାନ୍ ବାପାକୁ ମିଥ୍ୟାରୁ ମୁକ୍ତ କର।” ଏହିପରି ଶ୍ରୀମୟ ଅୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ଏକ ଶତ ଏଗାର ସର୍ଗର ଶେଷ ହେଲା। ଏହି ସମୟରେ, ଏକାତ୍ମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କ ମିଳନ ଦେଖି ସମସ୍ତ ମହାଋଷିମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେଇ ତାଙ୍କର ରୋମାଞ୍ଚ ହେଲା। ଦୃଶ୍ୟମାନ ନ ହେଉଥିବା ମୁନିମାନେ ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ, ଦୁଇ କକୁତ୍ସ୍ଥ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ଧନ୍ୟ ସେ, ଯାହାର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଧର୍ମରେ ପ୍ରଜ୍ଞାଶୀଳ ଓ ନ୍ୟାୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଏମିତି କଥା ଶୁଣି, ଆମେ ଏମିତି ପୁତ୍ର ଚାହୁଁଛୁ।” ତାପରେ ଦଶମୁଖ ରାବଣଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ମୁନିମାନେ ଭାରତଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ଜ୍ଞାନ, ଆଚରଣ ଓ କୀର୍ତିରେ ମହାନ; ଯଦି ତୁମେ ତୁମର ପିତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରୁଛ, ତେବେ ରାମଙ୍କ କଥା ଗ୍ରହଣ କର। ଆମେ ଚାହୁଁଛୁ ଯେ, ରାମ ସଦା ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ କୌଣସି ଋଣ ରଖି ନ ଯାଉନ୍ତୁ; କୈକେୟୀ ଦ୍ୱାରା ଦଶରଥ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପିତୃ ଋଣ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି।” ଏହି କଥା କହି, ଗନ୍ଧର୍ବ, ମହାଋଷି ଓ ରାଜା ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କ ନିଜ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହି ମଙ୍ଗଳମୟ କଥା ଶୁଣି ରାମ ଆନନ୍ଦ ଭରା ମୁହଁରେ ମୁନିମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଭାରତ ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କ ଶରୀର ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ, ହାତ ଜୋଡି ଓ କମ୍ପିତ କଣ୍ଠରେ ରାଘବଙ୍କୁ ପୁନି କହିଲେ, “ରାଜଧର୍ମ ଓ ବଂଶର ପରମ୍ପରା ଚିନ୍ତା କରି, ମାତା ଓ ମୋର ଅନୁରୋଧ ପୂରଣ କର, କକୁତ୍ସ୍ଥ। ମୁଁ ଏହି ବିଶାଳ ରାଜ୍ୟକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିପାରିବି ନାହିଁ, ନା ନଗରବାସୀ ଓ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ଖୁସି କରିପାରିବି। ଆମର ନିଜ ଜନ, ଯୋଧ୍ୟା, ମିତ୍ର ଓ ସାଥୀମାନେ ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି, ଚାଷୀମାନେ ମେଘକୁ ମନ୍ତିବା ପରି। ଜ୍ଞାନୀ, ଏହି ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କର ଓ ଅନୁସୂଚିତ କର; ତୁମେ ଲୋକମାନେଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।” ଏହିପରି କହି, ଭାରତ ଭାଇ ରାମଙ୍କ ପାଦରେ ପଡିଲେ, ଏବଂ ଏକାନ୍ତ ଭାବରେ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ରାମ, ତାଙ୍କ ଭାଇକୁ କୋଳେ ବସାଇ, କହିଲେ—ତାଙ୍କ ଆଖି ମନ୍ଦାର ଫୁଲ ଭଳି, କଣ୍ଠ ସୁରାପାନ କରୁଥିବା ହଂସ ଭଳି। “ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ତୁମର, ନମ୍ରତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ପ୍ରିୟ, ତୁମେ ଭୂମିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ମନ୍ତ୍ରୀ, ମିତ୍ର ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଉପଦେଶକମାନେ ସହିତ ଏହି ସମସ୍ତ କାମରେ ବିଚାର କର, ଏବଂ ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କର। ଚାନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଶ୍ରୀ ଛାଡ଼ିପାରିବେ, ହିମାଳୟ ତାଙ୍କ ହିମ ଛାଡ଼ିପାରିବେ, କିମ୍ବା ସମୁଦ୍ର ତାଙ୍କ ତୀର ଛାଡ଼ିପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ମୋ ପିତାଙ୍କ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଭଙ୍ଗ କରିବି ନାହିଁ। ଏହି କାମ ମାତା ଦ୍ୱାରା ତୁମ ପାଇଁ ଚାହିଁ କିମ୍ବା ଲୋଭରେ ହୋଇଥିଲା; ଏହାକୁ ମନରେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ମାତାପାଇଁ ଯେପରି ଅନୁରଣ କରିବା ଉଚିତ୍।” ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ଭାରତ କୌଶଳ୍ୟାପୁତ୍ର ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, ଯାହାର ଚାୟା ସୂର୍ଯ୍ୟର ଭଳି ଏବଂ ଦେଖିବାରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ନୂତନ ଦିନରେ। “ଏହି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମଣି ଶୋଭିତ ପାଦୁକାରେ ତୁମେ ତୁମ ପାଦ ରଖ, ଏହା ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ହେବ।” ରାମ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ପାଦୁକାରେ ପାଦ ରଖି ଏବଂ ତାହାରୁ ଉତ୍ତରି ଭାରତଙ୍କୁ ଏହି ମହାନ ଆତ୍ମା ଓ ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ଭାଇଙ୍କୁ ପାଦୁକା ଦେଇଲେ।