ଏକ ସମୟର କଥା। ରାଜା ଦଶରଥ ଏକ ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଥିଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରେମ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏକ ବଡ଼ ଆଶା ଥିଲା—ଏକ ପୁଅ ସନ୍ତାନ। ଏହି ଆଶା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ, ସେ ଏକ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ଯଜ୍ଞ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ, ଛଅ ଋତୁ ଗତି କରିଗଲା, ଏବଂ ଚୈତ୍ର ମାସର ନବମୀ ଦିନରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଘଟିଲା। ସେ ଦିନ, ଯେତେବେଳେ ପୁନର୍ବସୁ ତାରା ଉଦୟ ହେଉଥିଲା, ତେବେ ଦେବତା ଜୁପିତର ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶି ରାକ୍ଷସୀ କାର୍କଟରେ ଥିଲେ। ଏହା ସହିତ, ଭୂମିରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେଲା—ରାମ। ରାମ ହେଉଛନ୍ତି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଅର୍ଧ ଅଂଶ, ଯେଉଁଥିରେ ଦିବ୍ୟ ଚିହ୍ନ ଥିଲା। ସେ ଦେଖିବାରେ ଅତି ସୁନ୍ଦର, ଲାଲ ଆଖି, ମହାବଳ ହାତ ଓ ଗୁରୁତ୍ୱ ଥିଲା। କାଉସଳ୍ୟା, ଯିଏ ତାଙ୍କର ମାଆ, ତାଙ୍କର ଏହି ଅପୂର୍ବ ପୁଅ ସହିତ ଅତି ଗର୍ବିତ ହେଲେ। ଏହା ପରେ, ବହୁତ ସମୟ ପରେ, ଭରତ, ଯିଏ କୈକେୟୀଙ୍କର ପୁଅ, ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଚତୁର୍ଥ ଅଂଶ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପରେ, ସୁମିତ୍ରା ଦୁଇ ପୁଅ—ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଶତୃଘ୍ନ—ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଅର୍ଧ ଶକ୍ତି ସହିତ ଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ପୁଅ ଏକାକାରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଓ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ସମାନ। ଏହି ଅବସରରେ, ଗାନ୍ଧର୍ବ ଗାନ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଅପସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ; ଦେବୀ ଢୋଲ ବଜୁଥିଲା ଓ ଆକାଶରୁ ଫୁଲ ବର୍ଷା ପଡ଼ୁଥିଲା। ରାଜା ଦଶରଥ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେଙ୍କର ନାମକରଣ କରିବାକୁ ୧୧ ଦିନ ପରେ ଯୋଜନା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ରାମ ଓ ଭରତଙ୍କର ନାମ ରଖାଗଲା। ତାପରେ ବାସିଷ୍ଠ ଓ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଖାଇବା ପାଇଁ ଆହ୍ବାନ କରାଗଲା; ସେମାନେ ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ମିଳିଲା। ରାମ ଓ ତାଙ୍କର ସାଥୀମାନେ ଶିକ୍ଷାରେ ପ୍ରବୀଣ, ଦୟାଳୁ, ଓ ଦେଶର ମଙ୍ଗଳରେ ସର୍ବଦା ସମର୍ପିତ ଥିଲେ। ରାମ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ପ୍ରିୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ପବିତ୍ର ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସଦା ତାଙ୍କ ସହିତ ରହୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ସୁଖ ଓ ସମ୍ରିଦ୍ଧିର ପାଇଁ ସେ ପ୍ରତିବଦ୍ଧ ଥିଲେ। ଏହା ସହିତ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ବାପାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରେମ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଦଶରଥ ତାଙ୍କର ଚାରି ପୁଅଙ୍କୁ ଦେଖି ଖୁସି ହେଲେ। ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ଏକ ସୁନ୍ଦର ପରିବାର ତିଆରି କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସେମାନେ ଶିକ୍ଷାରେ ଓ ଧର୍ମରେ ଅତି ସମର୍ପିତ ଥିଲେ, ଯାହା ଦଶରଥଙ୍କୁ ଅତି ଖୁସି ଦେଇଥିଲା। ସମୟ ଅଗ୍ରଗତି କରୁଥିଲା, ଏବଂ ଦଶରଥ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନଙ୍କର ବିବାହ ନିମିତ୍ତେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ। ତେବେ, ଏକ ଦିନ ମହାନ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଆସିଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କର ଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଚାହାଁଥିଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରିବାକୁ ଯାଇଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଏହି ଦିନଟି କେମିତି ଅସାଧାରଣ ହେବ, ସେଥିରେ ତାଙ୍କୁ ଆଶା ଥିଲା। ଏହିପରି, ଏକ ସମ୍ମାନିତ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୃହ ତିଆରି ହେଉଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଦଶରଥଙ୍କର ସନ୍ତାନମାନେ ତାଙ୍କର ଆଶା ଓ ସ୍ନେହର ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ।