ଏହିପରି ଭାବେ ମହାନ ଓ ପୂଜ୍ୟ ରାମାୟଣର ଆୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ଏକଶତ ଆଠମ ସର୍ଗର ଶେଷ ହେଲା। ଏହା ପରେ, ଜାବାଲିଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସତ୍ୟବାଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଗବାନ ରାମ ଗମ୍ଭୀର ଭକ୍ତି ଓ ଅଟୁଟ ବୁଦ୍ଧି ସହିତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ସେ କହିଲେ, “ହେ ଜାବାଲି, ତୁମେ ମୋ ପ୍ରସନ୍ନତା ଓ ଇଚ୍ଛା ପାଇଁ ଯେଉଁ କଥା କହିଛ, ତାହା ବାହ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଧର୍ମ ଲାଗେ କିନ୍ତୁ ଏହା ସତ୍ୟ ଧର୍ମ ନୁହେଁ; ଦୃଢ ଉପକାରୀ ଦେଖାଯାଏ କିନ୍ତୁ ଏହା ତାହା ନୁହେଁ। ଏକ ଅନିୟମିତ ବ୍ୟକ୍ତି, ଦୁର୍ଚ୍ଚରିତ୍ର ଓ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ, ସଦ୍ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ ନାହିଁ। ପ୍ରକୃତ ପୁରୁଷତ୍ୱ ନାହିଁ କିମ୍ବା ନାହିଁ, ସେ ଶୂର ବା ଆତ୍ମସ୍ଥ, ଚରିତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମାନବ ଚିହ୍ନିତ ହୁଏ—ସେ ପବିତ୍ର ହେଉ କିମ୍ବା ଅପବିତ୍ର। ଯେଉଁ ଲୋକ ଅସଦ୍ବ୍ୟକ୍ତି ହେଉଛନ୍ତି କିନ୍ତୁ ନମ୍ର ଦେଖାଯାନ୍ତି, ଅପବିତ୍ର ହେଉଛନ୍ତି କିନ୍ତୁ ପବିତ୍ର ଦେଖାଯାନ୍ତି, ଚିହ୍ନ ନଥିବା ହେଉଛନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଚିହ୍ନିତ ଦେଖାଯାନ୍ତି, ଦୁର୍ଚ୍ଚରିତ୍ର ହେଉଛନ୍ତି କିନ୍ତୁ ସଦ୍ଚରିତ୍ର ଦେଖାଯାନ୍ତି—ଏମିତି ଅନ୍ୟାୟ କୁ କ୍ଷମା କରି, ଧର୍ମ ର ଆବରଣ ଦେଇ ଯଦି ମୁଁ ଧର୍ମ ଛାଡ଼ି ଅଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କରି, ନିଜ ନୀତି ଓ ଆଚରଣକୁ ଅବହେଳା କରି, ତେବେ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଅସ୍ଥିରତା ଆସିଯିବ। ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ କୌଣସି ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ, ଯିଏ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମକୁ ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେ ମୋତେ ଏହି ଜଗତରେ ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଲୋକଦ୍ୱିଷ୍ଟ ଭାବେ ମନେ କରିବେ। ମୁଁ କାହା ପାଇଁ ନିଜ ଆଚରଣ ଦେଉଛି? କିପରି ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିବି? ଏପରି ଅସତ୍ୟ ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ ହେବ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଜଗତ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ଚାଲେ; ରାଜାଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଯେପରି, ପ୍ରଜାମାନେ ସେପରି। ସତ୍ୟ ଓ ଦୟା ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିତ୍ୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ; ଏହିପରି ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟ ଦୃଢ ଓ ଜଗତ ସ୍ଥିର ରହିଥାଏ। ଋଷିମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେ ସତ୍ୟକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମନେ କରିଛନ୍ତି; ଏହି ଜଗତରେ ଯିଏ ସତ୍ୟ କହେ, ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ଯେପରି ଲୋକ ଅଜଗରକୁ ଦେଖି ଦୂରେ ଯାନ୍ତି, ସେପରି ଅସତ୍ୟବାଦୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଲୋକ ଦୂରେ ରଖନ୍ତି; ଧର୍ମ ଏହି ଜଗତରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଏବଂ ସତ୍ୟକୁ ସ୍ୱର୍ଗର ମୂଳ କୁହାଯାଏ। ସତ୍ୟ ଏହି ଜଗତର ନାୟକ; ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସତ୍ୟ ସହିତ ଥାଏ; ସମସ୍ତ କିଛି ସତ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ଏବଂ ସତ୍ୟଠାରୁ ଉପରେ କିଛି ନାହିଁ। ବେଦ ଅନୁଯାୟୀ, ଦାନ, ଯଜ୍ଞ, ହୋମ, ତପସ୍ୟା—ସବୁ କିଛି ସତ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ; ଏହିପରି ଏକାଗ୍ର ଭାବେ ସତ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିବା ଉଚିତ। ଏକ ଲୋକ ସାରା ଜଗତକୁ ରକ୍ଷା କରେ, ଏକ ଲୋକ ଗୃହକୁ; ଏକ ଲୋକ ନରକକୁ ପତିତ ହୁଏ, ଏକ ଲୋକ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ। ତେଣୁ, ମୁଁ କାହିଁକି ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରିବି ନାହିଁ? ମୁଁ ଯେଉଁ ସତ୍ୟ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେଇଛି, ତାହାରେ ବନ୍ଧା ଅଛି। ଲୋଭ, ମୋହ, ଅଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଅନ୍ଧକାର ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସତ୍ୟର ସେତୁ ଭଙ୍ଗ କରିବି ନାହିଁ, କାରଣ ମୁଁ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଗରେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେଇଛି। ଶୁଣିଛି, ଯିଏ ଅସତ୍ୟବାଦୀ, ଚଞ୍ଚଳ ମନ ଓ ଚଳାକ, ସେଠିକି ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ତାଙ୍କର ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ଧର୍ମ ଓ ସତ୍ୟକୁ ମୁଁ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଅନୁଭବ କରେ; ଏହି ଉଚ୍ଚ ଭାର ଧାରଣ କରିବା ଉତ୍ତମମାନଙ୍କ କାମ। ଯଦି କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମ ଅଧର୍ମ ହୋଇଯାଏ, ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ, କ୍ରୂର, ଲୋଭୀ, ଅପକାରୀ ଲୋକମାନେ ଏହାକୁ କରନ୍ତି, ତେବେ ମୁଁ ଏହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବି। ଶରୀର, ମନ ଓ ଭାଷା ଦ୍ୱାରା ତିନିପରି ଭାବରେ ପାପ ହୁଏ—ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ମନରେ ଚିନ୍ତା କରି, ଅସତ୍ୟ କହି। ଭୂମି, କୀର୍ତ୍ତି, ମହିମା ଓ ଶ୍ରୀ, ସେମାନେ ସେଉଁଠି ଯାନ୍ତି ଯେଉଁଠି ଲୋକ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଅଛନ୍ତି; ଏହିପରି ଲୋକ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ରହିବା ଉଚିତ। ଏଠି ଅପେକ୍ଷା କରାଯାଉଥିବା କଥା ମଧ୍ୟ ଅନୁଚିତ ହୋଇଯାଏ, ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ନିଜକୁ ଅବହେଳା କରିବାକୁ କହ; ତଥାପି, ତୁମେ ଯଥାଯୁକ୍ତ କଥା କହିଛ—ତେଣୁ ଏହି କାମ କର। ମୁଁ ମୋ ଗୁରୁଙ୍କୁ ନିଜେ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେଇଛି, ଏବଂ ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା ରେଖି ମୁଁ କିପରି ଭରତଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି? ଯେବେ ମୁଁ ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେଲି, ସେବେ ରାଜମାତା କୈକେୟୀ ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ ମୁଁ ଅରଣ୍ୟରେ ନିବାସ କରି, ପବିତ୍ର ଓ ସଂଯମିତ ଭାବେ ଭୋଜନ କରି, ମୂଳ, ପୁଷ୍ପ ଓ ଫଳ ଦ୍ୱାରା ପିତୃମାନେ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂତି କରୁଛି। ପାଞ୍ଚେନ୍ଦ୍ରିୟରେ ସଂତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ମୁଁ ଜୀବନ ଯାତ୍ରା କରୁଛି; ଅନୃତ କହୁନାହିଁ, ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ ଭିନ୍ନ କରି ବୁଝୁଛି। ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ମନୁଷ୍ୟ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ; ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଓ ସୋମ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି। ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ଶତ ଯଜ୍ଞ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ, ମହାର୍ଷିମାନେ ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ଏଭଳି ଅସ୍ଥିର ଓ ଅସ୍ତିକ ବିରୋଧୀ କଥା ଶୁଣି, ରାମ ଚିତ୍ତ ଅସହ୍ୟ ହେଲେ ଓ ଜାବାଲିଙ୍କ ଉପରେ କ୍ରୋଧ ଜଣାଇ କହିଲେ—ସତ୍ୟ, ଧର୍ମ, ପ୍ରାକ୍ରମ, ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଦୟା, ମୃଦୁ ଭାଷଣ, ଦ୍ୱିଜ, ଦେବତା ଓ ଅତିଥିମାନଙ୍କ ସମ୍ମାନ—ଏହିପରି ଗୁଣ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇଁ ମାନିଛନ୍ତି। ଏଭଳି ଭାବେ ଯଥାର୍ଥ ବୁଝି, ଏକାଗ୍ର ଭାବେ ନିଷ୍ଠା ଧରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ପାଳନ କରି, ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଗି ସଦା ଜାଗୃତ ରହନ୍ତି। ମୁଁ ମୋ ପିତାଙ୍କ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ନିନ୍ଦା କରୁଛି, ଯିଏ ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, କାରଣ ତୁମର ମନ ଅଧର୍ମରେ ଲିନ; ଏହିପରି ଅସ୍ତିକ ବିରୋଧୀ ବୁଦ୍ଧି ଥିବା ଲୋକ ଧର୍ମପଥରୁ ବିଚ୍ୟୁତ। ଯେପରି ଚୋର, ସେପରି ଅସ୍ତିକ ବିରୋଧୀ ମନ; ଏହା ଅସ୍ତିକ ବିରୋଧୀ ଅବସ୍ଥା। ତେଣୁ, ଅସ୍ତିକ ବିରୋଧୀ ସବୁଠୁ ଅଧିକ ସନ୍ଦିଗ୍ଧ; ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାଙ୍କ ସହିତ ସଂଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ତୁମ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀମାନେ, ଏବଂ ତାଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଅନେକ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକ ଜିତିଛନ୍ତି; ତେଣୁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଦାନ ଓ ଯଜ୍ଞ ନିଶ୍ଚିତ ଶୁଭ।