ଭରତ ଏପରି କହିଥିବା ପରେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇ, ନିଜ କୁଳରେ ଆଦରିତ ତଥା ପ୍ରଶଂସିତ ରାମ, ଭରତଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ରାମ କହିଲେ, "ଭରତ, ତୁମେ ଦଶରଥ ଓ କୈକେୟୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ହେବାରୁ ଯାହା କହିଛ, ସେହିଠିକ। ଦୀର୍ଘକାଳ ପୂର୍ବେ, ଆମ ପିତା ତୁମ ମାତାଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରିବାବେଳେ ତୁମ ମାତୃପିତାଙ୍କୁ ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ରାଜସ୍ୱ ଦେଖିଥିଲେ। ଦେବ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ, ତୁମ ମାତୃପିତା, ରାଜା, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ତାଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ଏକ ବର ଦେଇଥିଲେ। ସେହି ଅବସରରେ, ତୁମ ମାତା, ଦୁଇଟି ବର ଚାହିଲେ—ତୁମର ରାଜ୍ୟ ଓ ମୋର ବନବାସ। ରାଜା ଦଶରଥ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଦୁଇ ବର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ଏହିପରି ଆମ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ, ମୁଁ ଚୌଦ ଅବଧି ବନରେ ବାସ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଛି। ଏହିପରି ଆମ ପିତାଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଓ ଏକାଗ୍ରତାରେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୀତା ସହିତ ମୁଁ ଏହି ନିରଜନ ବନକୁ ଆସିଛି। ଭରତ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଆମ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା କୁ ସ୍୵ିକାର କରି, ଶୀଘ୍ର ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କର। ଆମ ପିତାଙ୍କ ଋଣକୁ ମୋ ପ୍ରତି ମୁକ୍ତ କର, ଏବଂ ଆମ ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କର। ଏକ ସମୟରେ, ଗୟା ନାମକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଜ ପିତା ପାଇଁ ଗୟାରେ ଏକ ଶ୍ରୁତି ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ। ପୁତ୍ର ନିଜ ପିତାକୁ 'ପୁତ' ନାମକ ନରକରୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ, ଏହିପରି ତାକୁ 'ପୁତ୍ର' କୁହାଯାଏ। ଏହିପରି ଧର୍ମଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଛନ୍ତି—ଅନେକ ପୁତ୍ର ହେବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ମାନ୍ୟ ଗୟାକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି, ରାଜାମୁନିମାନେ ଭାବିଛନ୍ତି, ଭରତ, ତୁମେ ଆମ ପିତାକୁ ନରକରୁ ଉଦ୍ଧାର କର। ଭରତ, ତୁମେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସହିତ ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ଯାଉ, ଜନସମୁଦାୟର ଆଶୀର୍ବାଦ ଲଭ କର। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୀତା ସହିତ ଡଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବି। ତୁମେ ମାନବମାନଙ୍କର ରାଜା ହେବା; ମୁଁ ବନବାସୀ ଓ ପଶୁମାନଙ୍କର ରାଜା ହେବି। ତୁମେ ଆନନ୍ଦରେ ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ଯାଉ, ମୁଁ ଡଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବି। ଭରତ, ବର୍ଷା ଋତୁରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ତୁମ ମୁଣ୍ଡକୁ ଛାୟା ଦେଉ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ବନର ଗଭୀର ଛାୟାରେ ବିଶ୍ରାମ କରିବି। ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ତୁମର ସାଥୀ ହେବେ; ସୌମିତ୍ରି ମୋର ପ୍ରଧାନ ମିତ୍ର। ଆମ ଚାରିଜଣ ପୁତ୍ର ସତ୍ୟର ପଥ ଅନୁସରିବା; ଭରତ, ଦୁଃଖ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଆୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ଏକ ଶତ ସପ୍ତମ ସର୍ଗ ଶେଷ ହେଲା। ଏହିପରି ଭରତଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତ କରିବାବେଳେ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜାବାଲି ରାମଙ୍କୁ ଧର୍ମବିରୋଧୀ କଥା କହିଲେ। ଜାବାଲି କହିଲେ, "ରାଘବ, ଭଲ କହିଛ, କିନ୍ତୁ ତୁମ ମନ ନିର୍ଫଳ ଭାବରେ ସାଧାରଣ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଭଳି ନ ହେଉ; ତୁମେ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମନ ଧାରଣ କରିଛ। କିଏ କିଏଙ୍କ ସହ ସତ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କିତ? କିଏ କିଏଙ୍କର ଅଧିକାରୀ? ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବ ଏକା ଜନ୍ମ ନେଉଛି, ଏକା ମୃତ୍ୟୁ ହେଉଛି। ଏହିପରି, ମାତା ଓ ପିତାକୁ ଆକଳଙ୍ଗ କରିବା ମଣିଷକୁ ମୂଢ୍ ଭାବିବା ଉଚିତ; କିଏ କିଏଙ୍କର କିଛି ନୁହେଁ। ଏକ ମଣିଷ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରାମକୁ ଯାଇ ଅଳ୍ପ ସମୟ ରହିଥାଏ, ପରେ ତାହା ଛାଡି ଅନ୍ୟ ଗ୍ରାମକୁ ଯାଏ; ଏହିପରି, ପିତା, ମାତା, ଘର ମାନେ ଅସ୍ଥାୟୀ ଆଶ୍ରୟ। ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମଣିଷମାନେ ଏହିପରି ଆଶ୍ରୟରେ ଆକଳଙ୍ଗ ହୋଇନାହାନ୍ତି। ତୁମେ ତୁମ ପିତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଛାଡି ଏହି ବେଦନାଦାୟକ, କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ଓ କଣ୍ଟକମୟ ପଥ ନେଉ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଆୟୋଧ୍ୟାରେ ରାଜା ହେଉ; ଏହି ଏକବେଣୀ ନଗର ତୁମ ପ୍ରତିକ୍ଷା କରୁଛି। ରାମ, ଆୟୋଧ୍ୟାର ରାଜସିଂହାସନର ଉପଭୋଗ କର; ଇନ୍ଦ୍ର ଭଳି ସ୍ଵର୍ଗର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କର। ତୁମେ ଦଶରଥ ନୁହେଁ, ଦଶରଥ ତୁମେ ନୁହେଁ; ଏବେ ଅନ୍ୟ ରାଜା ଅଛି, ସେଠି ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସର। ପିତା ଏକ ମଣିଷର ବିଜ୍ ମାତ୍ର, ଶ୍ୱେତ ଓ ରକ୍ତ ରସ ଏବଂ ମାତାଙ୍କ ଗର୍ଭ ସଂଯୁକ୍ତ ହେଇ ମଣିଷର ଜନ୍ମ ହୁଏ। ଏହି ରାଜା ତାଙ୍କ ଦିଆଯାଇଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଚଲିଯାଇଛନ୍ତି; ଏହିପରି ମଣିଷର ଗତି, ତୁମେ ଅନ୍ୟଥା ଦୁଃଖ କରୁଛ। ଧନ ଓ ଧର୍ମରେ ଆଶ୍ରୟ କରୁଥିବା ମଣିଷ, ମୁଁ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଃଖ କରେ; ଅନ୍ୟମାନେ ନୁହେଁ। ଏଠାରେ ଭୋଗ କରିବା ପରେ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବିନାଶ ପାଇଥାନ୍ତି। ମଣିଷମାନେ ଅଷ୍ଟକା କ୍ରିୟା କରନ୍ତି, ଭାବି କି ଏହି କ୍ରିୟା ପିତୃମାନେ ପାଇଁ; କିନ୍ତୁ ଦେଖ, ମୃତ ମଣିଷ ଖାଇପାରିବା କିଛି ନୁହେଁ, କେବଳ ପଚି ଯିବା ଖାଦ୍ୟ। ଯଦି ଏଠାରେ ଜଣେ ଯାହା ଖାଉଛି, ତାହା ଅନ୍ୟ ଶରୀରକୁ ପହଞ୍ଚିପାରିଥାନ୍ତି, ତେବେ ଦୂରେ ଅବସ୍ଥିତ ଜଣେ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିପାରିଥାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହା ଉଚିତ ଖାଦ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ। ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଦାନ ପ୍ରେରଣା ପାଇଁ ରଚିଛନ୍ତି—'ଯଜ୍ନ କର, ଦାନ କର, ଦୀକ୍ଷା ନେ, ତପ କର, ବିରକ୍ତ ହେଉ।' ତେଣୁ, ରାମ, 'ଏହି ଚାରିପାଖରେ କିଛି ନାହିଁ' ଭାବରେ ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କର; ଯାହା ପ୍ରକଟ, ତାହାକୁ ଅନୁସର, ଅପ୍ରକଟକୁ ଛାଡିଦେ। ଏହି ଜ୍ଞାନ ଅନୁସାରେ, ଏହି ଲୋକମାନେ ଯାହା ଚାହିଁଛନ୍ତି, ତାହା ଦେଖି, ଭରତ ଯେଉଁପରି ଉତ୍ସାହ ଦେଉଛନ୍ତି, ରାଜ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର। ଏହିପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଆୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ଏକ ଶତ ଅଷ୍ଟମ ସର୍ଗ ଶେଷ ହେଲା। ଜାବାଲିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ ଓ ଗଭୀର ଭକ୍ତିଶୀଳ ରାମ ନିଜ ଅଟୁଟ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।