ଭାରତ ଭାଇଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଉପଦେଶ ଦେଇ କହିଲେ, “କେଉଁ କ୍ଷତ୍ରିୟ କିମ୍ବା ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁ, ନିଶ୍ଚିତ ଓ ଉପସ୍ଥିତ ଧର୍ମକୁ ଛାଡ଼ି ଅନିଶ୍ଚିତ, ଅନାଗତ ଧର୍ମ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ? ଯଦି ତୁମେ ଏହି ପ୍ରକାର କଠିନ ଓ ଦୁଃଖଦାୟକ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବାକୁ ଚାହାଁ, ତେବେ ଧର୍ମକୁ ଧରି ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣକୁ ରକ୍ଷା କର, ଏହି କଷ୍ଟ ଗ୍ରହଣ କର। ଚାରି ଆଶ୍ରମ ମଧ୍ୟରେ ଗୃହସ୍ଥାଶ୍ରମକୁ ଧର୍ମଜ୍ଞମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି; ତେଣୁ ତୁମେ ଏହାକୁ କିପରି ଛାଡ଼ିପାରିବ? ଶିକ୍ଷା, ପଦ ଓ ଜନ୍ମରେ ମୁଁ ତୁମ ଅନୁଗତ; ତେଣୁ ତୁମେ ଥିବାବେଳେ ମୁଁ ଏହି ରାଜ୍ୟ ଚଳାଇପାରିବି କି? ମୁଁ ଅପରିପକ୍କ, ଅବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଓ ଗୁଣହୀନ; ତୁମ ବିନା ଏହି ରାଜ୍ୟ ଚଳାଇବା ମୋ ପାଇଁ ଅସମ୍ଭବ। ଏହି ନିର୍ବିଘ୍ନ, ପୂର୍ବପୁରୁଷ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ରାଜ୍ୟକୁ, ତୁମ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ନିଜ ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଶାସନ କର, ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ। ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ, ପୁରୋହିତମାନେ ଓ ମନ୍ତ୍ରଦକ୍ଷ ବଶିଷ୍ଠ, ଏଠାରେ ତୁମକୁ ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତୁ। ଆମେ ତୁମକୁ ଅଭିଷିକ୍ତ କଲେ, ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ମାରୁତମାନେ ସହ ଆୟୋଧ୍ୟା ଶାସନ କର। ତିନି ଋଣ ଶୋଧି, ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଦଳନ କରି, ମିତ୍ରମାନେ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି, ଏଠି ମୋ ଉପରେ ତୁମେ ଏକାଧିକାର ରଖ। ଆଜି ତୁମ ଅଭିଷେକରେ ସତ୍ୟମିତ୍ରମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉନ୍ତୁ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଭୟରେ ଦଶଦିଗରେ ପଳାଇଯାଉନ୍ତୁ। ମୋ ଓ ମାତାଙ୍କ ଉପରେ ଲାଗିଥିବା ଅପବାଦକୁ ଦୂର କର, ହେ ସ୍ରେଷ୍ଠପୁରୁଷ, ଏବଂ ଆଜି ଆମ ପିତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କୁଁଠାରେ ପାପରୁ ରକ୍ଷା କର। ମୁଁ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ତୁମ ପାଖରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛି—ମୋ ଓ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁବର୍ଗଙ୍କୁ ଦୟା କର, ଯେପରି ମହାପ୍ରଭୁ ସମସ୍ତ ଜୀବ ଉପରେ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଯଦି ଏହା ସବୁ ଛାଡ଼ି ତୁମେ ଅବଶ୍ୟ ବନକୁ ଯିବାକୁ ଚାହ, ତେବେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମ ସହିତ ବନକୁ ଯିବି।” ଭାରତ ଏଭଳି ଦୁଃଖରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ରାମଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଧୀର ରାମ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପ୍ରତି ଅଟୁଟ ରହି, ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ଫେରିବାକୁ ମନସ୍ଥ କଲେ ନାହିଁ। ରାଘବଙ୍କ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଢ଼ତା ଦେଖି, ଲୋକମାନେ ଯଦିଓ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ଯେ ରାମ ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ଫେରିବେନାହିଁ, ତଥାପି ତାଙ୍କ ଅଟଳ ନିଷ୍ଠା ଦେଖି ମନେ ଗଭୀର ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ଏହାପରେ ପୁରୋହିତମାନେ, ନଗରବୃଦ୍ଧମାନେ, ମାତୃମାନେ ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ନୟନରେ ଭାରତଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ରାମଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ଏପରି ଭାବେ ଗୌରବମୟ ଆୟୋଧ୍ୟାକାଣ୍ଡର ଏକ ଶତ ଛଅଟିଏ ସର୍ଗର ଶେଷ ହେଲା। ପୁଣି ଭାରତ ଏପରି କହିବା ପରେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଜେଷ୍ଠ ଭାଇ ରାମ, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସିତ, ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ତାହା ଉଚିତ, କାରଣ ତୁମେ ଦଶରଥ ଓ କୈକେୟୀଙ୍କ ପୁତ୍ର, ରାଜାମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ। ପୂର୍ବେ, ଭାଇ, ଆମ ପିତା ତୁମର ମାତାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେବେଳେ, ତୁମ ମାମାଙ୍କଠାରୁ ଅପୂର୍ବ ରାଜଶ୍ରୀ ସମ୍ପର୍କରେ ଶୁଣିଥିଲେ। ଦେବାସୁର ସଂଗ୍ରାମରେ ତୁମ ମାମା, ରାଜା, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ତାଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ଏକ ବର ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପାଇ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତୁମ ମାତା ଦୁଇଟି ବର ଚାହିଲେ—ତୁମର ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ଓ ମୋର ବନବାସ। ରାଜା ସେହି ଦୁଇ ବର ଦେଇଥିଲେ। ତେଣୁ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ, ମୁଁ ଚୌଦ୍ଦ ବର୍ଷ ବନରେ ବାସ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ। ଏହିପରି ମୁଁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୀତା ସହିତ, ସତ୍ୟ ଓ ପିତୃବାଚନ ପାଳନ କରି, ଏହି ନିର୍ଜନ ବନକୁ ଆସିଛି। ତୁମେ ମଧ୍ୟ, ରାଜାମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମ ସତ୍ୟବାଦୀ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରି ଶୀଘ୍ର ଅଭିଷେକ ଗ୍ରହଣ କର। ମୋ ଦ୍ୱାରା ରାଜାଙ୍କ ଋଣ ମୁକ୍ତ କର, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଭାରତ, ଏବଂ ଆମ ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦିଅ। ପୂର୍ବେ, ଗୟା ନାମକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଯଜ୍ଞକାରୀ, ଗୟାରେ ତାଙ୍କ ପିତା ପାଇଁ ଏକ ମହାମନ୍ତ୍ର ଗାଇଥିଲେ। ପୁତ୍ର ପିତାକୁ ପୁତ୍ନାମକ ନରକରୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ, ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ‘ପୁତ୍ର’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଅନେକ ପୁତ୍ର ହେବା ଉଚିତ, ଧର୍ମପରାୟଣ ଓ ପଣ୍ଡିତ; କାରଣ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିମ୍ବା ଏକ ମାନେ ମଧ୍ୟ ଗୟାକୁ ଯିବେ। ଏହିପରି ସମସ୍ତ ରାଜରୁଷିମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରିଛନ୍ତି; ତେଣୁ, ରାଜାମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଆମ ପିତାଙ୍କୁ ନରକରୁ ଉଦ୍ଧାର କର। ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ଯାଅ, ଲୋକମାନେ ସମ୍ମତି ଲଭ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଓ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱିତୀୟ କ୍ଷଣ ଅପେକ୍ଷା କରିନଥିବା ବେଳେ, ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବି। ତୁମେ ମଣିଷମାନେ ଉପରେ ରାଜା ହୁଅ, ମୁଁ ବନବାସୀ ଓ ପଶୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ରାଜା ହେବି। ଆନନ୍ଦରେ ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ଯାଅ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ଦଣ୍ଡକାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବି। ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ତୁମ ମୁଣ୍ଡକୁ ବର୍ଷା ଋତୁରେ ଛାୟା ଦିଅନ୍ତୁ; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ବନବୃକ୍ଷମାନଙ୍କ ଘନଛାୟାରେ ଶାନ୍ତିରେ ବସିବି। ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ତୁମର ଦକ୍ଷ ସାଥୀ ହେବେ, ସୌମିତ୍ରି ମୋର ପ୍ରଧାନ ବନ୍ଧୁ। ଆମେ ଚାରି ଭାଇ, ଏ ରାଜା, ସତ୍ୟର ପଥ ଅନୁସରିବା; ତୁମେ ଦୁଃଖ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଭାରତ।” ଏପରି ଗୌରବମୟ ଆୟୋଧ୍ୟାକାଣ୍ଡର ସତସପ୍ତତମ ସର୍ଗର ଶେଷ ହେଲା। ଏହିପରି ଭାରତଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଉଥିବା ବେଳେ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜାବାଲି ଧର୍ମବିରୋଧୀ ଶବ୍ଦରେ ଧର୍ମଜ୍ଞ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଶାବାଶ, ରାଘବ, କିନ୍ତୁ ତୁମ ମନ ଏପରି ଫଳହୀନ ନ ହେଉ, ସାଧାରଣ ମଣିଷମାନଙ୍କ ପରି ନୁହଁ, କାରଣ ତୁମେ ଧର୍ମଶୀଳ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମନସ୍କ।” ସେଉଁଠାରେ ଆଉ କହିଲେ, “କିଏ କାହା ସହିତ ସତ୍ୟରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ? କ’ଣ କାହାର? କିଏ କାହାର ଅଧିକାରୀ? ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବ ଏକା ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ଏକା ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରେ।” ଏଭଳି ଏହି ମହାପବିତ୍ର ଓ ପ୍ରାଚୀନ ରାମାୟଣର ଏହି ଦୁଇ ସର୍ଗର ଗୁଞ୍ଜନ ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ବିପ୍ରସାରିତ ହେଲା।