ଭାରତ ରାମଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଆବେଗରେ କହିଲେ, “ତୁମେ ପିତାଙ୍କ ଦୁଷ୍କର୍ମର ଅନୁସରଣ କରି ତାହାର ଦୋଷୀ ହେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନି। ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ପିତାଙ୍କ ଅନ୍ୟାୟକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ପୁଅକୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତି ନାହିଁ। ତୁମେ କୈକେୟୀ, ମୋତେ, ଆମ ପିତା, ବନ୍ଧୁ-ବାନ୍ଧବ, ଏହି ସହର ଓ ଗ୍ରାମର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର; ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖ। ଅରଣ୍ୟ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମ, ଜଟା ଓ ରାଜଧର୍ମ ମଧ୍ୟରେ କଣ ସମ୍ପର୍କ? ଏପରି ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରାଯାଏ। ନିଶ୍ଚିତ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ଧର୍ମକୁ ଛାଡ଼ି ଅନିଶ୍ଚିତ ଭବିଷ୍ୟତ ଧର୍ମ ପାଇଁ କେଉଁ କ୍ଷତ୍ରିୟ କିମ୍ବା ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ? ଯଦି ତୁମେ କଠିନ ଓ କଷ୍ଟଦାୟକ ଧର୍ମ ପାଳନ କରିବାକୁ ଚାହାଁ, ତେବେ ଚାରିଟି ବର୍ଣ୍ଣକୁ ରକ୍ଷା କରି ଏହି କଷ୍ଟ ସ୍ୱୀକାର କର। ଚାରିଟି ଆଶ୍ରମ ମଧ୍ୟରୁ ଗୃହସ୍ଥ ଆଶ୍ରମକୁ ଧର୍ମଜ୍ଞମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି; ତୁମେ କିପରି ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିପାରିବ? ଶିକ୍ଷା, ପଦବୀ ଓ ଜନ୍ମରେ ମୁଁ ତୁମର ଅନୁଗତ; ତୁମେ ଥିବାବେଳେ ମୁଁ କିପରି ରାଜ୍ୟ ଚଳାଇପାରିବି? ମୁଁ ଶିଶୁ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଗୁଣରେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ, ପଦବୀରେ କ୍ଷୁଦ୍ର; ତୁମେ ନଥିଲେ ମୁଁ ରାଜ୍ୟ ରକ୍ଷା କରିପାରିବି ନାହିଁ। ଏହି ନିର୍ଵିଘ୍ନ, ପୂର୍ବଜ ରାଜ୍ୟକୁ ନିଜ ଧର୍ମରେ ରହି କୁଟୁମ୍ବ ସହିତ ଶାନ୍ତିରେ ଶାସନ କର। ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀ, ପୁରୋହିତ ଓ ମନ୍ତ୍ରକୁଶଳ ବସିଷ୍ଠ ତୁମକୁ ଏଠାରେ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରନ୍ତୁ। ଆମେ ତୁମକୁ ଅଭିଷିକ୍ତ କରିଲେ, ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର ଭଳି ମାରୁତମାନଙ୍କ ସହ ଆୟୋଧ୍ୟା ଶାସନ କର। ତିନିଟି ଋଣ ଶୋଧି, ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଦଳି, ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି, ଏଠାରେ ମୋତେ ଏକାକି ଶାସନ କର। ଆଜି ତୁମ ଅଭିଷେକରେ ସାଥୀମାନେ ଆନନ୍ଦ କରୁନ୍ତୁ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଭୟରେ ଦଶ ଦିଗକୁ ପଳାଇଯାଆନ୍ତୁ। ମୋ ଓ ମାତୃ ଉପରେ ଥିବା ଅପବାଦ ଦୂର କର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ଏବଂ ଆଜି ଆମ ପିତାଙ୍କୁ ପାପରୁ ରକ୍ଷା କର। ମୁଁ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ତୁମ ପାଖରେ ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଛି—ମୋ ଓ ସମସ୍ତ କୁଟୁମ୍ବଙ୍କୁ ଦୟା କର, ଯେପରି ମହାପୁରୁଷ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ କରନ୍ତି। ଯଦି ଏସବୁ ଛାଡ଼ି ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବାକୁ ଚାହାଁ, ତେବେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମ ସହ ଯିବି।” ଭାରତ ଏଭଳି ନିବେଦନ କଲେ ମଧ୍ୟ, ରାମ ତାଙ୍କ ମନୋବଳ ଏବଂ ପିତୃଆଜ୍ଞାରେ ଅଟୁଟ ରହିଲେ, ଫିରିବା ପ୍ରତି ମନ ନ କଲେ। ରାଘବଙ୍କ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଢତା ଦେଖି ଲୋକମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ଯେ ରାମ ଫେରିବେ ନାହାନ୍ତି, ତଥାପି ତାଙ୍କ ଧୃଢ଼ ନିଷ୍ଠା ଦେଖି ଆନନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ହେଲେ। ତାପରେ ପୁରୋହିତ, ପୁରବୃଦ୍ଧମାନେ, ଓ ମାତାମାନେ ଅଂଶୁପୂର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁରେ ଭାରତଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ ଏବଂ ଏକାଠି ରାମଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ଏହିପରି ଗୌରବମୟ ଆୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ଏକ ଶତ ଛଅଟିଏ ସର୍ଗର ଶେଷ ହେଲା। ପୁନିଥରେ, ଭାରତ ଏଭଳି କହିଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇ ଏବଂ କୁଟୁମ୍ବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସିତ ରାମ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ତୁମେ ଦଶରଥ ଓ କୈକେୟୀଙ୍କ ପୁଅ ହେବାରୁ ଯାହା କହିଛ, ତାହା ଉଚିତ। ପୂର୍ବେ, ଭାଇ, ଆମ ପିତା ତୁମ ମାତାଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରିବାବେଳେ, ତୁମ ମାମାଙ୍କଠାରୁ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ରାଜଶ୍ରୀ ଦେଖିଥିଲେ। ଦେବ-ଦାନବ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ମାତାଙ୍କ ପିତା ରାଜା ଖୁସି ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଏକ ବର ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପାଇ ତୁମ ମାତା ଦୁଇଟି ବର ମାଗିଥିଲେ—ତୁମ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ଓ ମୋ ପାଇଁ ବନବାସ। ରାଜା ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଏହି ଦୁଇଟି ବର ଦେଇଥିଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ ମୁଁ ମୋ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଚୌଦ୍ଦ ବର୍ଷ ବନବାସ ପାଇଁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଛି। ତେଣୁ ମୁଁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୀତା ସହ ଏହି ନିର୍ଜନ ଅରଣ୍ୟକୁ ଆସିଛି, ସତ୍ୟ ଓ ପିତୃବାଚନରେ ଅଟୁଟ ରହି। ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଆମ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଶୀଘ୍ର ମାନି ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ଗ୍ରହଣ କର। ମୋ ନାମରେ ରାଜାଙ୍କ ଋଣ ମୁକ୍ତ କର, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଭାରତ, ଆମ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କର। ପୂର୍ବେ ଗୟା ନାମକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଋଷି ତାଙ୍କ ପିତା ପାଇଁ ଗୟାରେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତୋତ୍ର ଗାଇଥିଲେ। ପୁତ୍ର ମାନେ ପିତାଙ୍କୁ ‘ପୁତ୍’ ନାମକ ନରକରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି, ତେଣୁ ସେମାନେ ‘ପୁତ୍ର’ କୁହାଯାନ୍ତି। ଅନେକ ପୁତ୍ର ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ ଜଣେ ଗୟାକୁ ଯିବା ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ। ଏହିପରି ରାଜା ଋଷିମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରିଛନ୍ତି; ତେଣୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ଆମ ପିତାଙ୍କୁ ନରକରୁ ଉଦ୍ଧାର କର। ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ଯାଅ, ଭାରତ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଓ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ପ୍ରଜାଙ୍କ ମନ ଜିତ କର। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଦେରି ନକରି ବୈଦେହୀ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବି। ତୁମେ ମଣିଷମାନେ ଉପରେ ରାଜ୍ୟ କର, ମୁଁ ଅରଣ୍ୟବାସୀ ଓ ପଶୁମାନେ ଉପରେ ରାଜ୍ୟ କରିବି। ତୁମେ ଆନନ୍ଦରେ ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ଯାଅ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ଦଣ୍ଡକାକୁ ଯିବି। ବର୍ଷା ଋତୁରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ତୁମ ମୁଣ୍ଡକୁ ଛାୟା ଦେଉ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅରଣ୍ୟ ଗଛମାନଙ୍କ ଛାୟାରେ ସୁଖରେ ବସିବି। ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ତୁମର ସାଥୀ ହେବେ; ସୌମିତ୍ରି ମୋର ପ୍ରଧାନ ବନ୍ଧୁ। ଆମେ ଚାରି ଭାଇ ଏହିପରି ସତ୍ୟ ମାର୍ଗ ଅନୁସରଣ କରିବା; ଭାରତ, ଦୁଃଖ କରନି।” ଏହିପରି ଭାବେ ରାମ ଓ ଭାରତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମ, ପିତୃବାଚନ ଓ ପ୍ରେମର ଗଭୀର ଆଲୋଚନା ହେଲା, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣେ ନିଜ ଧର୍ମ ଓ ପରିବାର ପ୍ରତି ଅଟୁଟ ରହିଲେ।