ବର୍ତ୍ତମାନ, ଭାରତ ରାମଙ୍କୁ ବିନମ୍ର ଭାବରେ କହିଲେ, “ହେ ମାନ୍ୟତା ଦେବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଭାବରେ ରାଜ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ମିତ୍ରମାନେ ଖୁସି ହେଉନ୍ତୁ। ଏହି ପୃଥିବୀ ଆପଣଙ୍କୁ ନାଥ ଭାବରେ ପାଇ ଆଉ ବିଧବା ରହିବା ଦରକାର ନାହିଁ, ମଧୁରାତ୍ରୀ ଶୁଦ୍ଧ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦ୍ୱାରା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଇଥିବା ପରି। ଏହି ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ମୁଁ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଆପଣଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି; ଭାଇ, ଶିଷ୍ୟ ଏବଂ ଦାସ ଭାବରେ, ଆପଣ ମୋତେ ଦୟା ଦେବା ଉଚିତ। ହେ ପୁରୁଷ ସିଂହ, ଏହି ଚିରଯାତ୍ରା ଏବଂ ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ପ୍ରଜାମଣ୍ଡଳକୁ ଉଲ୍ଲଂਘନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଯାହା ସଦା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଛି।” ଏପରି କହି, କୈକେୟୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାରତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୁଜାବଳୀ, ଅଶ୍ରୁଭରା ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ଆଉ ଏକଥର ରାମଙ୍କ ଚରଣ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଭାଇ ଭାରତ ଦୁଃଖରେ ବାଘ ହାତୀ ଭଳି ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିବା ଦେଖି, ରାମ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି କହିଲେ, “ତୁମେ ଉତ୍ତମ କୁଳର, ଧର୍ମବାନ୍ତ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ନିଶ୍ଚଳ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ; ଏପରି ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ କେମିତି ଅପରାଧ କରିପାରିବ? ମୁଁ ତୁମରେ କେବଳ ଅତି ସାନ ଦୋଷ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁନାହିଁ, ହେ ଶତ୍ରୁ ନାଶ କରିଥିବା, ଏବଂ ତୁମେ ତୁମ ମାତାକୁ ତାଙ୍କ ଅଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଦୋଷ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ହେ ଅତି ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ତ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ, ବୃଦ୍ଧମାନେ ଯାହା ଚାହାନ୍ତି ତାହା ସଦା ଅନୁସରଣ କରାଯିବା ଉଚିତ, ବିଶେଷ କରି ଯଦି ଏହା ସ୍ୱାମୀ ଏବଂ ପୁତ୍ର ସମ୍ବନ୍ଧୀତ। ହେ ସାଧୁ, ଯେପରି ବିଶ୍ୱରେ ନାରୀ, ପୁତ୍ର ଏବଂ ଶିଷ୍ୟ ଭାବରେ ଆମେ ନାମିତ, ସେପରି ତୁମେ ତୁମକୁ ବୁଝିବା ଉଚିତ। ମୁଁ କାଣ୍ଡରେ ବନରେ ବନ ଚାମର ଏବଂ କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିବା କିମ୍ବା ରାଜ୍ୟରେ ମହାରାଜ ଭାବରେ ରହିବି, ଏହା ତାଙ୍କ ନିର୍ଣ୍ଣୟ। ଯେପରି ଧର୍ମିକ ପିତା, ବିଶ୍ୱରେ ସମ୍ମାନିତ, ସେପରି ମାତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ। ହେ ରାଘବ, ଯେପରି ଏହି ଦୁଇ ଧର୍ମିକ ପିତାମାତା ମୋତେ ବନକୁ ପଠାଇଛନ୍ତି, ମୁଁ କିପରି ତାହାକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିପାରିବି? ତୁମେ ଆୟୋଧ୍ୟାର ରାଜ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ବିଶ୍ୱରେ ସମ୍ମାନିତ; ମୁଁ ଦଣ୍ଡକା ଅରଣ୍ୟରେ ବନ ଚାମର ପିନ୍ଧି ରହିବି। ଏଭଳି ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଭାଗ ଜନସାମ୍ନାରେ ହୋଇଥିଲା, ମହାରାଜ ନିଜ ଆଜ୍ଞା ଦେଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ତୁମର ପିତା, ଧର୍ମିକ ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ଶିକ୍ଷକ, ଅଧିକାରୀ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଅଂଶ ଉପଭୋଗ କରିବା ଉଚିତ। ହେ ସାଧୁ, ଚଉଦ ଦିନ ବନରେ ରହି ମୁଁ ମୋ ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଅଂଶ ଉପଭୋଗ କରିବି। ମୋ ପିତା, ମନ୍ୟମାନ୍ୟ ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାୟକ, ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ମୁଁ ତାହାକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନେ କରେ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଶାସନ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଏଭଳି ଶ୍ରୀମତ୍ ଆୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ଏକଶତ ଚତୁର୍ଥ ସର୍ଗର ସମାପ୍ତି ହେଲା, ଯାହା ପୂରାତନ ଏବଂ ପବିତ୍ର ରାମାୟଣ, ମୁନି ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ରଚିତ। ଏହିପରେ, ସିଂହ ସମାନ ପୁରୁଷମାନେ ତାଙ୍କ ମିତ୍ରମଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ବିଢ଼ିଆ ହେଇ, ଦୁଃଖରେ ରାତି କାଟିଦେଲେ। ପ୍ରଭାତ ହେଲାପରେ, ତୁମର ଭାଇମାନେ ମିତ୍ରମାନେ ସହିତ ମଣ୍ଡାକିନୀ ନଦୀରେ ପ୍ରାତଃକାଳୀନ ଅର୍ପଣ ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରପାଠ କରି, ରାମଙ୍କ ସମ୍ନାରେ ଆସିଲେ। ସେମାନେ ଚୁପଚାପ ବସିଲେ, କେଉଁଠି କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ। ଏପରି ଭାରତ, ତାଙ୍କ ମିତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋ ମାତା ଶାନ୍ତି ହୋଇ ଏହି ରାଜ୍ୟ ମୋତେ ଦେଇଛନ୍ତି; ମୁଁ ଏହା ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଉଛି—ନିର୍ବିଘ୍ନ ଭାବରେ ରାଜ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତୁ। ବଡ଼ ଜଳର ଅଭିମୁଖରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ବନ୍ଧ ଭଳି, ଏହି ବିଶାଳ ଅଂଶ ଆପଣ ବାହାରେ କେଉଁଠି ରଖିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏକ ଘୋଡ଼ାର ଗତି କିମ୍ବା ଗରୁଡ଼ର ଉଡ଼ାଣ ଅନୁସରଣ କରିପାରିବା ନୁହେଁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରଣ କରିପାରିବି ନାହିଁ, ହେ ରାଜା। ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟମାନେ ସହାୟ କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଜୀବନ ସହଜ; କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବା ଅତି କଷ୍ଟ।