ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଥିରେ ରାମ ଓ ସୁଗ୍ରୀବ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗଭୀର ସମ୍ବାଦ ଘଟିଥିଲା। ସୁଗ୍ରୀବ, ଯାହା ଦୁଃଖରେ ଥିଲା, ରାମଙ୍କୁ ଭାଲିଙ୍କ ସକ୍ତି ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ସନ୍ଦେହ ରଖିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ରାମଙ୍କର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଥିଲା ଯେ ସେ ଭାଲିକୁ ମାରିଦେବେ। ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କୁ ଦୁଣ୍ଡୁଭିର ଦେହ ଦେଖାଇଲେ, ଯାହା ଏକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ସମାନ ଥିଲା। ରାମ ହସି ତାହାକୁ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ବଡ ଆଙ୍ଗୁଠାରେ ଦୁଣ୍ଡୁଭିକୁ ଦଶ ଯୋଜନା ଦୂରକୁ ଫେକିଦେଲେ। ପରେ, ସେ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ତୀର ଦ୍ୱାରା ସାତଟି ସଳା ଗଛ, ଏକ ପାହାଡ଼, ଏବଂ ନରକକୁ ବିଭାଜିତ କରି ନିଜର ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରମାଣିତ କଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ ଏବଂ ରାମ କିଶ୍କିନ୍ଧାର ଗୁଫାକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସୁଗ୍ରୀବ ଏକ ଗର୍ଜନ କରିଲା, ଯାହା ମନ୍ଦିରର ପ୍ରଭୁ କାନ୍ତାରୁ ଏକ ଦୃଶ୍ୟ ନିକାଳିଲା। ତା'ପରେ, ଭାଲି ସୁଗ୍ରୀବ ସହିତ ମିଳିବାକୁ ଆସିଲେ, ଏବଂ ରାମ ତାଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ତୀରରେ ହତ କରିଦେଲେ। ଏହାପରେ, ସୁଗ୍ରୀବର ଅନୁରୋଧରେ, ରାମ ଭାଲିକୁ ମାରି, ସୁଗ୍ରୀବକୁ ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ଫେରାଇ ଦେଲେ। ସେହିପରି, ଭାଲିଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ସବୁ ମନ୍ଦିରର ମନ୍କିଗଣ ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ଖୋଜିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ। ହନୁମାନ, ସମ୍ପାତିଙ୍କର କଥା ଦ୍ୱାରା, ଏକ ଶତ ଯୋଜନା ଚାଲିକୁ ଲଙ୍କାକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ସିତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ତାଙ୍କୁ ସନ୍ଦେଶ ଦେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଲେ। ହନୁମାନ ତାଙ୍କର କାମରେ ପାଞ୍ଚ ସେନାପତି ଓ ସାତ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ ବନ୍ଧକ ହେଲେ। ବାକୀ ଲଙ୍କା ଜଳିଗଲା, କିନ୍ତୁ ସିତାକୁ ଛାଡ଼ି ଦିଆଗଲା। ହନୁମାନ ରାମଙ୍କୁ ଖୁସିର ସମ୍ବାଦ ଦେଲେ, 'ସିତା ଦେଖାଗଲେ।' ତା'ପରେ, ସେ ଓ ସୁଗ୍ରୀବ ସମୁଦ୍ର କୂଳକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ସମୁଦ୍ରକୁ ତୀର ମାରିଲେ। ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ, ନଳ ଏକ ପୁଲ ନିର୍ମାଣ କଲେ। ସେହି ପୁଲ ଦ୍ୱାରା, ସେମାନେ ଲଙ୍କାକୁ ପହଁଚି, ରାବଣକୁ ହତ କରି, ସିତାକୁ ପୁଣି ମିଳାଇଲେ। କିନ୍ତୁ, ରାମ ସିତାଙ୍କୁ ଏକ ଜନସମ୍ମୁଖରେ କଥା କହିଲେ, ଯାହା ସିତାଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଲା। ସିତା, ଏହାକୁ ମାନିବାକୁ ନାହିଁ ପାଇଁ, ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିଗଲେ। ଅଗ୍ନିଙ୍କର ସାକ୍ଷୀ ହେବା ପରେ, ସିତା ନିର୍ଦୋଷ ହେବାକୁ ପ୍ରମାଣିତ ହେଲେ। ଏହି ମହାକାର୍ୟରେ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ମନ ଖୁସି ହେଲା। ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ରାମଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ। ରାମ, ଲଙ୍କାରେ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ରାଜା ଭାବେ ଅନୁସ୍ଥାନ କରି, କାମ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଖୁସି ହେଲେ। ଦେବତାଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ଗ୍ରହଣ କରି, ସେ ମନ୍କିଗଣକୁ ପୁନରୁଜ୍ଜୀବିତ କରି, ପୁଷ୍ପକ ଯାନରେ ଏୟୋଧ୍ୟାକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ। ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଅଶ୍ରମକୁ ପହଁଚି, ସତ୍ୟରେ ଦୃଢ ଥିବା ରାମ, ହନୁମାନକୁ ଭାରତଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପଠାଇଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ ସହିତ ପୁଷ୍ପକରେ ବସି, ନନ୍ଦିଗ୍ରାମକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ। ନନ୍ଦିଗ୍ରାମରେ, ସେ ତାଙ୍କର ମାଟି ଚୁନ୍ଦିଲେ, ପରିଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସିତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଭାଇଙ୍କ ସହିତ ପୁଣି ମିଳିଲେ ଏବଂ ରାଜ୍ୟକୁ ପୁନର୍ଗ୍ରହଣ କଲେ। ସେହି ସମୟରେ, ଲୋକମାନେ ଖୁସି ହେଲେ, ଧନ୍ୟ ଓ ସଫଳ ହେଲେ, ଅସୁସ୍ଥତା ଓ ଦୁର୍ଗତିରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ। ସମସ୍ତଙ୍କର ଜୀବନରେ ସୁଖ ଆସିଲା, ଯାହା ଧର୍ମ ଓ ନ୍ୟାୟରେ ଭରିଥିଲା। କୌଣସି ଦୁଃଖ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ନଥିଲା, ଆଗି ଦିଗରେ ଅନେକ ଘୋଡ଼ା ବଳିଦାନ ଦିଆଯାଇଲା। ରାମ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ରାଜ୍ୟ କରିବେ, ଏବଂ ପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଲୋକକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବେ। ଏହି ପବିତ୍ର କାହାଣୀ, ଯାହା ବେଦ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୀକୃତ, ଯେହିଁ ଯେ ରାମଙ୍କର କଥାକୁ ବାଣୀ କରିବ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ। ଏହି ଜୀବନ ଦାୟକ ରାମାୟଣ କଥାକୁ ପଢ଼ିବାରୁ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟତା ପାଇବ; ଏକ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମରାଜ୍ୟ ପାଇବ; ଏକ ବ୍ୟବସାୟୀ ବ୍ୟବସାୟରେ ସଫଳତା ପାଇବ; ଏବଂ ଏକ ଶୂଦ୍ର ମହାନତା ପାଇବ। ଏହି ପ୍ରଶଂସା ଯାହା ଭାଗ୍ୟର ଦ୍ୱାରା ମିଳିଛି, ଏହି ବାଲକାଣ୍ଡର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣିବାକୁ ହେବ।