ଏହି ସମୟରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଆଦେଶରେ ଭାଲୁ, ବାନର ଏବଂ ଗାଈର ପୁଛ ଥିବା ଅନେକ ଜନ୍ମ ନେଲେ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାନର, ଭାଲୁ ଏବଂ ଗୋଲାଙ୍ଗୁଳା ତାଙ୍କ ନିଜ ନିଜ ଦେବତାଙ୍କ ଆକୃତି, ରୂପ ଏବଂ ପ୍ରାକ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ । ଏହି ସମସ୍ତେ ନିଜ ଦେବତାଙ୍କ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, କିଛି ଗୋଲାଙ୍ଗୁଳା ତାଙ୍କ ପ୍ରାକ୍ରମରେ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ । ଏଭଳି ଭାବେ ରିକ୍ଷା ଓ କିନ୍ନରୀ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବି ବାନରମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ । ଦେବତା, ମହାର୍ଷି, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଗରୁଡ଼, ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଯକ୍ଷମାନେ, ନାଗ, କିମ୍ପୁରୁଷ, ସିଦ୍ଧ, ବିଦ୍ୟାଧର, ଉରଗ ଏବଂ ଅନେକ ଦେବମାନେ ଖୁସି ହୋଇ ହଜାର-ହଜାର ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ । ଦିବ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତକାର ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବନରବାସୀ ବାନରମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ । ଅପ୍ସରା, ବିଦ୍ୟାଧରୀ, ନାଗକନ୍ୟା, ଗନ୍ଧର୍ବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁମାନେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଓ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିପାରିଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ । ସେମାନେ ସିଂହ ଓ ବାଘ ଭଳି ଗର୍ବ ଓ ଶକ୍ତିରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଥିଲେ, ପାହାଡ଼ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ନିବାସ କରି, ପାଥର ଅସ୍ତ୍ର ଭଳି ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ । ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଖରେ ନଖ ଓ ଦାନ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଭଳି ଥିଲା, ସମସ୍ତେ ଅସ୍ତ୍ର ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ପାହାଡ଼ ମହାରାଜ କୁ କମ୍ପାଇପାରୁଥିଲେ, ଦୃଢ଼ ବୃକ୍ଷ ଭଙ୍ଗ କରିପାରୁଥିଲେ । ସେମାନେ ତାଙ୍କର ତ୍ୱରିତ ଗତିରେ ସାଗରକୁ ବି କମ୍ପିତ କରିପାରୁଥିଲେ, ପୃଥିବୀ ଫାଟିଯିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିପାରୁଥିଲେ, ଏବଂ ବିଶାଳ ସାଗର ଉପରେ ଲାଘବେ ଚମ୍ପାଇପାରୁଥିଲେ । ସେମାନେ ଆକାଶକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ମେଘକୁ ଧରିପାରୁଥିଲେ, ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁରୁଥିବା ମଦୋନ୍ମତ ହାଥୀମାନେକୁ ଧରିପାରୁଥିଲେ । ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଗଜ୍ଜନରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେକୁ ବି ଭୂମିରେ ପଡ଼େଇଦେଉଥିଲେ । ବାନରମାନେ ଏଭଳି ଅପୂର୍ବ ରୂପ ଓ ରୂପାନ୍ତରଣ ଶକ୍ତି ସହିତ ଜନ୍ମ ନେଲେ । ଏଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନର ସେନାପତି ଶତେ ଶତେ ହଜାରେ ହଜାର ଜନ୍ମ ନେଲେ । ସେମାନେ ବାନର ଦଳର ମୁଖ୍ୟ ହେଲେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଅନେକ ଭାଲୁମାନେ ସହିତ ଯାତ୍ରା କଲେ । କିଛି ଅନ୍ୟମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପାହାଡ଼ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ଦିଗରେ ଚାଲିଗଲେ, ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ସୁଗ୍ରୀବ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ବାଲିଙ୍କୁ ସେବା କଲେ । ସମସ୍ତ ବାନର ଦଳପତି ଏହି ଦୁଇ ଭାଇ, ନଳ, ନୀଳ, ହନୁମାନ୍ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନେତାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ । ସମସ୍ତେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଶକ୍ତି ସମାନ, ଯୁଦ୍ଧ କୌଶଳରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସିଂହ, ବାଘ ଓ ବୃହତ୍ ସର୍ପମାନେକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରୁଥିଲେ । ଦୀର୍ଘବାହୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାଲି ତାଙ୍କ ଭୁଜବଳରେ ଗୋଲାଙ୍ଗୁଳା ବାନରମାନେକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଉଥିଲେ । ଏହି ସମସ୍ତ ଶୂରବୀର ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ, ତାହାର ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ସାଗରରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଆକୃତି ଓ ଲକ୍ଷଣ ଥିଲା । ମେଘ ଓ ପାହାଡ଼ ଭଳି ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନର ଦଳପତିମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ଭୟଙ୍କର ଆକୃତିରେ ଢାକିଦେଲେ, ଏହି ସବୁ ରାମଙ୍କ ସହାୟତା ପାଇଁ ଥିଲା । ଏଉଁଠି ଏଠାରେ ଅଷ୍ଟାଦଶ ସର୍ଗର କଥା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି । ଯେତେବେଳେ ମହାୟଜ୍ଞ ଅଶ୍ୱମେଧ ଶେଷ ହେଲା, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରି, ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ । ରାଜା ତାଙ୍କ ନିଜ ଧର୍ମ, ଅନୁଷ୍ଠାନ ଶେଷ କରି, ତାଙ୍କ ରାଣୀମାନେ, ସେବକ, ସେନା ଓ ରଥ ସହିତ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଥାଯଥ ଆଦର ପାଇ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ରାଜାମାନେ ମହାର୍ଷିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଖୁସି ହୋଇ ନିଜ ନିଜ ଦେଶକୁ ଫେରିଗଲେ । ସେମାନେ ଯେତେବେଳେ ନିଜ ନଗରକୁ ଫେରିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଦୀପ୍ତିମାନ ସେନା ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ଉଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲା । ଏହାପରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସହିତ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦଶରଥ ତାଙ୍କ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ ମହାମାନ୍ୟ ହୋଇ, ଶାନ୍ତା ସହିତ ତାଙ୍କ ପରିବାର ନେଇ ଚାଲିଗଲେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଦଶରଥ ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ ନାହିଁ । ଏଭଳି ଭାବେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଦଶରଥ ରାଜା ଆଶାପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଖୁସି ହେଲେ, ଏବଂ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେବା ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ । ଯଜ୍ଞ ଶେଷ ହେବା ପରେ ଛଅ ଋତୁ କଟିଗଲା । ତାପରେ ଦ୍ୱାଦଶ ମାସରେ, ଚୈତ୍ର ମାସର ନବମୀ ତାରିଖରେ, ଅଦିତି ଦ୍ୱାରା ପାଳିତ ପୁନର୍ବସୁ ନକ୍ଷତ୍ର ଉଦୟ ହେବା ସମୟରେ, ପଞ୍ଚ ଗ୍ରହ ଉଚ୍ଚାସନେ ଥିଲେ, ବୃହସ୍ପତି ଓ ଚନ୍ଦ୍ର କର୍କଟ ଲଗ୍ନରେ ଏକାସାଥି ଥିଲେ । ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ମାନ୍ୟ ଭଗବାନ ବିଶ୍ୱନାଥ ଉଦୟ ହେବା ବେଳେ, କୌଶଳ୍ୟା ଦେବୀ ଦିବ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ସହିତ ରାମଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ । ସେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅର୍ଧାଂଶ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ତେଜସ୍ବୀ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ କୁଳର ଆନନ୍ଦ, ଲାଲ ଆଖି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ, ଲାଲ ଓଠ ଓ ମୃଦଙ୍ଗ ଭଳି ଧ୍ୱନି ଥିଲେ । କୌଶଳ୍ୟା ତାଙ୍କ ଅପାର ତେଜସ୍ବୀ ପୁଅ ସହିତ ଦେବୀ ଅଦିତି ଭଳି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଉଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲେ । କୈକେୟୀଙ୍କୁ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ବିଷ୍ଣୁ ଭାଗରୁ ନୀତି ଓ ପ୍ରାକ୍ରମରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭରତ ଜନ୍ମ ନେଲେ । ପରେ ସୁମିତ୍ରା ଦେବୀ ଦୁଇ ପୁଅ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଶତୃଘ୍ନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏବଂ ଦୁଇଁଜଣ ଅର୍ଧାଂଶ ବିଷ୍ଣୁ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିଥିଲେ । ଭରତ ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ମୀନ ଲଗ୍ନରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସୁମିତ୍ରାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଆଶ୍ଳେଷା ନକ୍ଷତ୍ରରେ କର୍କଟ ଲଗ୍ନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ । ଦଶରଥଙ୍କ ଚାରି ପୁଅ, ମହାତ୍ମା, ନିଜ ନିଜ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରୂପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ନ ଥିବା, ଦୁଇ ପ୍ରୋଷ୍ଠପଦ ତାରା ଭଳି ଉଜ୍ୱଳ ଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ମଧୁର ଗୀତ ଗାଇଲେ, ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଦିବ୍ୟ ଢୋଳ ଶବ୍ଦ ହେଲା, ଆକାଶରୁ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ହେଲା । ମଧୁର ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁରିଳା ବାଦ୍ୟରେ ରତ୍ନଖଚିତ ମହଳ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧ୍ୱନିରେ ଝଙ୍କାରି ଉଠିଲା । ରାଜା ଗାୟକ, ବନ୍ଶୀଧର, ଚରିତ୍ରଗାଥକମାନେଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଧନ ଓ ହଜାର ଗାଈ ଦାନ କଲେ । ଏଗାର ଦିନ ପରେ, ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେଙ୍କ ନାମକରଣ କରିଦେଲେ: ଜ୍ୟେଷ୍ଠ, ମହାତ୍ମା ରାମ ଓ କୈକେୟୀପୁତ୍ର ଭରତ ।