ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି, ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ କହିଲେ, "ମୁଁ ଭାବୁଛି, ଆମେ ଦେଖୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଆମ ପିତା ଦଶରଥ ହେବେ, ସେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।" ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କର ଲଜ୍ଜା ଦେଖି, ରାଘବ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ମୁଁ ଭାବୁଛି, ଏହି ବଳଶାଳୀ ଜଣେ ଆମେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।" ରାମ ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ଭାବନା ମଧ୍ୟ କହିଲେ, "ସମ୍ଭବତଃ, ଆମେ ଶୌଭଗ୍ୟରେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ, ଏହି ଜଙ୍ଗଲ ଜୀବନ ଆମ ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ନୁହେଁ, ତେଣୁ ଆମ ପିତା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆମକୁ ଘରକୁ ନେଇଯିବେ।" ଆଉ ଏକ ଭାବନା ରାମ କହିଲେ, "ମୋ ପିତା ଦଶରଥ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋ ଜନକନନ୍ଦିନୀ ଭାର୍ୟା ସୀତାକୁ, ଯିଏ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁଖ ଭୋଗ କରିଥିଲେ, ଏହି ଜଙ୍ଗଲରୁ ନେଇ ଫେରିଯିବେ।" ଏହି ସମୟରେ ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଓ ବୀର, ଦୁଇଟି ଅତି ସୁନ୍ଦର, ଉତ୍ତମ ଜାତିର ଘୋଡ଼ା ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଛି, ସେମାନେ ପବନ ତୁଳ୍ୟ ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଶ୍ୱ।" ଆଉ ଏକ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ରାମ କହିଲେ, "ସେନାର ମୁଣ୍ଡରେ ଏକ ବଡ଼ ଦେହର ହାତୀ ଅଛି, ଯାହାର ନାମ ଶତ୍ରୁଞ୍ଜୟ, ଏହି ହାତୀ ବୟସ୍କ ଓ ମୋ ପିତାଙ୍କର।" କିନ୍ତୁ ରାମ ଦେଖିଲେ, "ମୋ ପିତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଧବଳ ଛତା, ଯାହାକୁ ସମସ୍ତ ମାନ୍ୟତା ଦେଇଥାଏ, ଦୃଶ୍ୟମାନ ନୁହେଁ; ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ମୋର ମନରେ ସନ୍ଦେହ ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଛି।" ଏହି ସମୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ, ମଣ୍ଡପରୁ ଅବତରି, ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ହାତ ଜୋଡି ଦଣ୍ଡବତ୍ କଲେ। ଭାରତଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ସେନା ଏହି ପର୍ବତ ଚାରିପାଶେ ଶିବିର ଲାଗିଲା, ଯେପରି ଅସ୍ଥିରତା ନ ହେଉ। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଏହି ସେନା, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପର୍ବତର ଏକ ଓ ଅଧ ଯୋଜନା ଦୂର ଜମି ଦାଖଲ କଲା। ସେନା, ଜ୍ଞାନୀ ଭାରତଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଅହଂକାର ଛାଡ଼ି ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କରି, ଚିତ୍ରକୂଟରେ ରାଘବ ବଂଶୀ ରାମଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବରେ ଦ୍ୱିପ୍ତିମାନ ହେଲା। ଏହିପରି ଉତ୍ତମ ଅୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ସତାନବେ ଶ୍ଲୋକର ସମାପ୍ତି ହେଲା। ସେନାକୁ ନିୟୋଜିତ କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାରତ, ଚାଲିବାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଜେଷ୍ଠଙ୍କ ପଥରେ ପଦଚାରୀ ହୋଇ କକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆଗେ ଆଗେ ଚାଲିଲେ। ସେନା ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ବସିବା ପରେ, ଭାରତ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ପ୍ରିୟ, ତୁମେ ଏହି ଦଳ ଓ ଶିକାରୀମାନଙ୍କ ସହ ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ ଚାରିପାଖରେ ଦ୍ରୁତ ଖୋଜ କର।" ଭାରତ ଆଉ ଏକ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ, "ଗୁହା, ଧନୁ, ବାଣ ଓ କଟାର ସଜିତ, ତାଙ୍କର ଏକ ହଜାର ଆତ୍ମୀୟ ସହ କକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଖୋଜ କର।" ଭାରତ ନିଜେ ବି ମନ୍ତ୍ରୀ, ପ୍ରଜା, ବୃଦ୍ଧ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହ ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ ପଦଚାରୀ ହୋଇ ଚାଲିବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ। ସେ କହିଲେ, "ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ରାମ, ବଳଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ କିମ୍ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ୍ୟବନ୍ତୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିବିନି, ମୋର ମନ ସାନ୍ତ୍ୱନା ମିଳିବ ନାହିଁ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ମୋ ଭାଇଙ୍କର ଚନ୍ଦ୍ରମା ପ୍ରଭା ତୁଳ୍ୟ ମୁହଁ, ପଦ୍ମ ପତ୍ର ତୁଳ୍ୟ ଚକ୍ଷୁ ଦେଖିବିନି, ମୁଁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ମିଳିବିନି। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ରାଜଚିହ୍ନ ଅଙ୍କିତ ଭାଇଙ୍କର ପାଦ ମୋ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ରଖିବିନି, ମୁଁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ମିଳିବିନି। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାମ, ରାଜ୍ୟର ଯୋଗ୍ୟ, ପିତାଙ୍କ ରାଜସିଂହାସନରେ ବସି ଅଭିଷେକ ହେବେ, ମୁଁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ମିଳିବିନି।" ଭାରତ କହିଲେ, "ସଉମିତ୍ରି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନିଶ୍ଚିତ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଯିଏ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଶୁଭ୍ର, ପଦ୍ମ ପତ୍ର ଚକ୍ଷୁ ରାମଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖିପାରିଛି। ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତା ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ଯିଏ ସାଗର ସୀମା ଭୂମିରେ ତାଙ୍କର ପତିଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଛନ୍ତି। ଚିତ୍ରକୂଟ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଯେଉଁଠି କକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମ କୁବେର ପରି ନନ୍ଦନ ବନରେ ବସିଛନ୍ତି।" ଭାରତ ଏହିପରି କହି, ବଳଶାଳୀ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟ ଭାରତ ପଦଚାରୀ ହୋଇ ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା, ପର୍ବତ ଉପତ୍ୟକାରେ ଫୁଲିଥିବା ଗଛମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଗଲେ। ତାଙ୍କ ନିକଟତାରୁ, ଗଛର ମୂଳ ଦେଖିବା ପୁନରାବୃତ୍ତି ହେଲା ନାହିଁ। ଭାରତ ଓ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ, ରାମଙ୍କ ନିକଟତା ଅନୁଭବ କରି, ଜଳର ଦୂର ପାର ଉପରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ପରି ଅବାକ ହେଲେ—"ଏଠି ରାମ ଅଛନ୍ତି।" ଚିତ୍ରକୂଟ ପର୍ବତରେ, ରାମଙ୍କ ତପୋବନର ଖବର ଶୁଣି, ଭାରତ ଓ ଗୁହା, ସେନାକୁ ଉଚିତ ଭାବରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ଶୀଘ୍ର ଏଠିକୁ ଆସିଗଲେ। ଏହିପରି ଉତ୍ତମ ଅୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ଅଠାନବେ ଶ୍ଲୋକର ସମାପ୍ତି ହେଲା। ସେନା ଶିବିର ଲାଗିବା ପରେ, ଭାରତ ଉତ୍ସୁକତାରେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାଲିଲେ। ସେ ଋଷି ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଦୂତିୟା କରି କହିଲେ, "ମୋ ମାତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ନେଇଆସ," ଏବଂ ବୃଦ୍ଧମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ରଖି ଆଗେ ଆଗେ ଚାଲିଲେ। ସୁମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଅନୁସରଣ କଲେ, କାରଣ ଭାରତ ଓ ସୁମନ୍ତ୍ର ଦୁଇଜଣେ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବାରେ ଅତି ଉତ୍ସୁକ। ଭାରତ ଚାଲିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କର ପତ୍ର ଦିଆ ଝୋପଡ଼ା ଓ ତପୋବନ, ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖିଲେ। ଝୋପଡ଼ା ପ୍ରତି ଭାଗରେ, ଭାରତ ଚିରିଥିବା କାଠ ଓ ଫୁଲ ରାସି ଦେଖିଲେ। ସେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ, ଗଛରେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ କୁଶ ଗ୍ରାସ ଓ ପୋଶାକ ଦେଖି ତାଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି ବୁଝିଲେ। ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ, ଭାରତ ହାତୀ ଓ ମହିଷ ଚର୍ମର ତାପ ପାଇଁ ତିଆରି କରାଯାଇଥିବା ବଡ଼ ରାସି ଦେଖିଲେ। ଏପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦିପ୍ତିମାନ ଭାରତ ଚାଲିବା ସମୟରେ, ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବରେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଓ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ ବାକ୍ୟ କହିଲେ। ଏହିପରି ଉତ୍ତମ ଅୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ଉନନବେ ଶ୍ଲୋକର ସମାପ୍ତି ହେଲା।