ବାଲମୀକି ରାମାୟଣର ବାଳକାଣ୍ଡର ସପ୍ତଦଶ ସର୍ଗର କଥା ଏବେ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଯେତେବେଳେ ବିଷ୍ଣୁ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ରୂପେ ମହାତ୍ମା ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବେ ଅବତରିଲେ, ସ୍ୱୟଂଭୁ ଭଗବାନ୍ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ, “ସତ୍ୟବାନ୍ ଏବଂ ପ୍ରତାପୀ ରାଜା, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଚାହେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସହାୟତା କରିବାକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସହାୟକ ଉତ୍ପନ୍ନ କର। ସେମାନେ ଯେକୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିବେ।” ଭଗବାନ୍ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ, “ସେମାନେ ମାୟାବୀ, ଶୂର, ବାୟୁର ତାଲକୁ ତୁଳନୀୟ, ନୀତିରେ ପାରଙ୍ଗତ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରତାପ ସମାନ ହେଉନ୍ତୁ। ଅଦମ୍ୟ ଶକ୍ତି, ଅଜୟ ଯୁଦ୍ଧ କୌଶଳ, ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଓ ଦେବାସ୍ତ୍ରର ଗୁଣରେ ଭରପୂର, ଅମୃତ ପାନ କରିଥିବା ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉନ୍ତୁ।” ଏହି ସହାୟକମାନେ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ଗନ୍ଧର୍ବ ମହିଳା, ଯକ୍ଷ, ନାଗ, ରିକ୍ଷ, ବିଦ୍ୟାଧରୀ, କିନ୍ନରୀ, ଏବଂ ବାନରୀମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବେ। ସେମାନେ ବାନର ରୂପେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁତ୍ର ହେବେ। ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ମୋ ହାଁ ଦ୍ୱାରା ଜାମ୍ବବନ୍ ନାମକ ଭାଲୁକା ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲି। ଭଗବାନ୍ଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ, ଦେବତାମାନେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି ଏହି ବାନର ରୂପରେ ପୁତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଲେ। ବଡ଼ ବଡ଼ ଋଷି, ସିଦ୍ଧ, ବିଦ୍ୟାଧର, ନାଗ, ଚାରଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତି ଶୂର ଓ ଅତିଶୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଭଲିଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ବୃହସ୍ପତି ତାରା ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। କୁବେର ଗନ୍ଧମାଦନଙ୍କୁ, ବିଶ୍ୱକର୍ମା ନଳଙ୍କୁ, ଅଗ୍ନି ନୀଳଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ; ତାଙ୍କ ତେଜ, ଯଶ ଓ ପ୍ରତାପ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା। ଅଶ୍ୱିନୀ ଦ୍ୱୟ ମୈନ୍ଦ ଓ ଦ୍ୱିବିଦ ନାମକ ଦୁଇ ବାନର ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ବରୁଣ ସୁଶେନଙ୍କୁ, ପର୍ଜନ୍ୟ ଶରଭଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ବାୟୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ ଦୃଢ଼ ବଜ୍ର ଶରୀର ଓ ଗରୁଡା ତାଲ ଭଳି ତ୍ୱରା ନେଇ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ବୀର, ଅପରିମିତ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ରୂପ ବଦଳାଇପାରିବା, ହାତୀ ଓ ପାହାଡ଼ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦିବ୍ୟ ଶରୀର ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ଭାଲୁକା, ବାନର, ଏବଂ ଗାଈର ଟେଲ ଥିବା ଅନେକ ପ୍ରଜା ଶୀଘ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତାଙ୍କ ରୂପ, ଚରିତ୍ର ଓ ପ୍ରତାପ ଅନୁସାରେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତାଙ୍କ ସମାନ ରୂପରେ ବାନର ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଗୋଲଙ୍ଗୁଳାମାନେ କିଛି ଅଧିକ ପ୍ରତାପରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ରିକ୍ଷ ଓ କିନ୍ନରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାନର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ଦେବତା, ବଡ଼ ଋଷି, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଗରୁଡ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଯକ୍ଷମାନେ, ନାଗ, କିମ୍ପୁରୁଷ, ସିଦ୍ଧ, ବିଦ୍ୟାଧର, ଉରଗମାନେ ଅନେକ ଖୁସି ହୋଇ ହଜାର ହଜାର ପୁତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଦିବ୍ୟ ଗାୟକମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତି ଶୂର ବନବାସୀ ପୁତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ—ଏହି ବାନରମାନେ ଅତି ବଡ଼ ଶରୀର ଓ ଅତିଶୟ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ଅପ୍ସରା, ବିଦ୍ୟାଧରୀ, ନାଗ କନ୍ୟା, ଗନ୍ଧର୍ବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ସେମାନେ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ରୂପ ଓ ଶକ୍ତି ବଦଳାଇପାରିବା ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ସମସ୍ତେ ସିଂହ ଓ ବାଘ ସମାନ ଗର୍ବ ଓ ଶକ୍ତିରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ପାହାଡ଼ ଓ ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ଗୁଡ଼ିଯାଇପାରିବା, ପଥର ଅସ୍ତ୍ର ଭଳି ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ। ସମସ୍ତଙ୍କ ନଖ ଓ ଦାନ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଭଳି, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଶିକ୍ଷାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ପାହାଡ଼ ଉଠାଇପାରିବା, ଦୃଢ଼ ଗଛ ଭାଙ୍ଗିପାରିବା ଶକ୍ତି ଥିଲା। ସେମାନେ ତ୍ୱରାରେ ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତଳ କରିପାରିବା, ପୃଥିବୀକୁ ଚେରିପାରିବା, ବିଶାଳ ସାଗର ଉପରେ ଲାଘିଯାଇପାରିବା ଶକ୍ତି ଥିଲା। ଆକାଶକୁ ତିରିପାରିବା, ବଦଳ ଧରିପାରିବା, ଅତି ଦୁଷ୍ଟ ହାତୀମାନେ ଧରିପାରିବା ପାରିଗଲେ। ସେମାନେ ଉଚ୍ଚ ଗର୍ଜନ ଦ୍ୱାରା ଉଡ଼ୁଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲେ। ଏହି ବାନରମାନେ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ରୂପ ବଦଳାଇପାରିବା ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ହଜାର ହଜାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନର ଦଳପତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ସମସ୍ତେ ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଅଗ୍ରଣୀ ହେଲେ। ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ଦଳପତି ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଅନେକ ହଜାର ବାନର ଭାଲୁକା ଦଳ ସହିତ ଯାତ୍ରା କଲେ। ଅନ୍ୟମାନେ ନିଜ ନିଜ ପାହାଡ଼ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁସରିଲେ; ସେମାନେ ସୁଗ୍ରୀବ (ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର) ଓ ଭଲି (ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର)ଙ୍କ ସେବା କରିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ବାନର ଦଳପତି ଦୁଇ ଭାଇ, ନଳ, ନୀଳ, ହନୁମାନ୍ ଓ ଅନ୍ୟ ଅଗ୍ରଣୀମାନେଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ସମସ୍ତେ ଗରୁଡାର ଶକ୍ତି, ଯୁଦ୍ଧ କୌଶଳ ଓ ପ୍ରତାପ ଧାରଣ କରି, ସିଂହ, ବାଘ ଓ ବଡ଼ ସର୍ପମାନେଙ୍କୁ ଅଟକାଇଦେଲେ। ଦୀର୍ଘବାହୁ ଓ ଅତି ପ୍ରତାପୀ ଭଲି ନିଜ ଦଳକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା କଲେ। ଏହି ବୀରମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ, ସାଗର ସମସ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଓ ବିଶେଷତାରେ ଭରିଗଲା। ବାନର ଦଳପତିମାନେ ଦୂର୍ଗମ ପାହାଡ଼ ଓ ମেঘ ଭଳି ଶକ୍ତିରେ ଦିଠିଆ, ରାମଙ୍କ ସହାୟତା ପାଇଁ ପୃଥିବୀକୁ ଭରିଦେଲେ। ଏବେ ଅଷ୍ଟାଦଶ ସର୍ଗର କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ। ଯେତେବେଳେ ମହା ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ଦେବତାମାନେ ନିଜ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରି ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ। ରାଜା ନିଜ ବ୍ରତ ଓ କ୍ରିୟା ଶେଷ କରି, ନିଜ ରାଣୀମାନେ, ସେବକ, ସେନା, ଓ ଯାନ ଦ୍ୱାରା ସହିତ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।