ଏହିପରି ଭାବେ, ଭୂମିକା ସେନା, ରଥୀ, ହସ୍ତୀ ଓ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ, ଏବଂ ସେବକମାନେ ଏତେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ୍ୟ ଲାଭ କରି, ଉଲ୍ଲାସରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଜୟଧ୍ୱନି କଲେ। ସେଠାରେ ହଜାର-ହଜାର ଲୋକ ଆନନ୍ଦରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ—"ଏହିଠାରେ ଆମେ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇଲୁ!"—ଏବଂ ସେମାନେ ଭରତଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେନାବଳୀ ନୃତ୍ୟ କରି, ହସି, ଗୀତ ଗାଇ, ମାଳା ପିନ୍ଧି, ହଜାର-ହଜାର ଲୋକ ଚାରିପଟେ ଦୌଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେମାନେ ଯେତେବେଳେ ଅମୃତ ସମାନ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କଲେ, ଏମିତି ଦିବ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଦେଖି ସେମାନଙ୍କର ମନ ପୁନି ଖାଇବାପାଇଁ ଆକୁଳ ହେଲା। ସେଠାରେ ସେବକ, ନାରୀମାନେ ଓ ସେନାରେ ଥିବା ହଜାର-ହଜାର ଲୋକ ମହା ଗର୍ବିତ ହେଲେ, ସମସ୍ତେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ହସ୍ତୀ, ଉଠ, ବଳଦ, ଘୋଡ଼ା, ବନ୍ୟପଶୁ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରଚୁର ଭାବେ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଥିଲେ—କାହାର ଉପରେ କୌଣସି ଅଭାବ ନଥିଲା। ସେଠାରେ କାହାକୁ ମେଳିଲା ନାହିଁ, ଯିଏ ମେଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ କିମ୍ବା ଭୁକ୍ତ, ମେଳା, ଧୂଳିରେ ବିକ୍ରମିତ କେଶ ଥିଲେ। ମେଷ ଓ ବନଶୁକର ମାଂସର ଉତ୍ତମ ଖଣ୍ଡ ଏବଂ ଫଳର ରସର ସୁଗନ୍ଧିତ ସୁପ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା। ହଜାର-ହଜାର ଲୋକ ତାଁହାଁରେ ଲୋହାର ଦେଉଳି ଭରି ଫୁଲର ଝଣ୍ଡା ଓ ସ୍ଫଟିକ ଧାନର ଢେର ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ବନର କୂଳେ ଦୁଧ ଭରା ଖିର ଉପସ୍ଥିତ ଉଇଁ, କାମଧେନୁ ଗାଈ, ମଧୁ ଝରୁଥିବା ଗଛ ଦେଖାଗଲା। ମଦ ଭରା ଝିଲି, ଭଲ ଭାବରେ ପକାଯାଇଥିବା ମାଂସର ଢେର, ଏବଂ ପଥରେ ତାଜା ମୟୂର ଓ ବନମୁର୍ଗୀ ଭୋଜନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ହଜାର-ହଜାର ଥାଳି, ଦଶ-ଦଶ ହଜାର ଘଡ଼ା, ଏବଂ କୋଟି-କୋଟି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏଠି ଛେନା ଓ କପିଥ ଫଳର ଦହି ଭରା ଘଡ଼ା, ମଧୁର ଆମ୍ବ ରସ ଭରା ପୋକରୀ, ଗଢ଼ା ଦୁଧ ଓ ଛେନା ପାୟସ ଓ ଚିନିର ଢେର ରହିଥିଲା। ନଦୀ ତଟରେ ବିଭିନ୍ନ ଔଷଧୀୟ ଲେପ, ଚୂର୍ଣ୍ଣ, କଵଥ ଏବଂ ସ୍ନାନ ଦ୍ରବ୍ୟ ଥାଳିରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ଧଳା ଓ ଚମକୁଥିବା ଦନ୍ତମଞ୍ଜନ ଓ ଧଳା ଚନ୍ଦନ ଲେପ ଏଉଁଠି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଚମକୁଥିବା ଆଇନା, ବସ୍ତ୍ରର ଢେର, ହଜାର-ହଜାର ଜୋଡ଼ି ସ୍ୟାଣ୍ଡାଲ୍ ଓ ଜୁତା ଥିଲା। ଶୃଙ୍ଗାର ପେଟି, କଂଖ, କଂସା, ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର, ଧନୁଷ, ଶୋଭାୟମାନ କବଚ, ଏବଂ ଶୟନାସନ ଏଉଁଠି ରଖାଯାଇଥିଲା। ଉଠ, ବଳଦ, ହସ୍ତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ପାଇଁ ପାନୀୟ ଭରା ଝିଲି ଏବଂ ଲୋଟସ୍ ଓ ଶତଦଳ ଫୁଲରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ନାନ କୁଣ୍ଡ ଥିଲା। ନୀଳ ଆକାଶ ସଦୃଶ ଜଳ ଭରା ପୋକରୀ, ମନୋହର ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ, ଏବଂ ନୀଳବର୍ଣ୍ଣ ମଣି ସଦୃଶ କମଳ ଭରା ଯବ ଏଉଁଠି ଥିଲା। ସେଠାରେ ବଳି ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ପଶୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଥିଲେ। ଏପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଅତିଥି ସତ୍କାର ଦେଖି, ସମସ୍ତେ ଭାବିଲେ—"ଏହା କି ଏକ ସ୍ୱପ୍ନ!" ଭରଦ୍ୱାଜ ମହାର୍ଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭରତଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ସତ୍କାର ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ଏପରି ଭାବରେ, ସେମାନେ ଦେବତାମାନେ ଯେପରି ନନ୍ଦନବନେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି, ଏହି ଶୁଭ ରାତି ଭରଦ୍ୱାଜ ଆଶ୍ରମରେ ଶେଷ ହେଲା। ପରେ, ନଦୀ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ, ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ସମସ୍ତ ସୁନ୍ଦରୀ ନାରୀମାନଙ୍କ ସହ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ। ଦେବ ଅଗରୁ ଓ ଚନ୍ଦନ ଲେପ ଲଗାଇ, ମଦରେ ମତ୍ତ ଲୋକମାନେ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଲେ; ଏବଂ ନାନା ପ୍ରକାର ମହା ମାଳା ଚାରିପଟେ ଖସିଯାଇ, ପଦଦଳିତ ହେଇଥିଲା। ଏପରି ଭାବେ ଅୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ଏକନବ୍ବେ ସର୍ଗ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ସେଇ ରାତି ଶେଷ ହେବା ପରେ, ଭରତ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ସାଥୀମାନଙ୍କ ସହ ଯଥାଯଥ ଆଦର ଲାଭ କରି, ଇଚ୍ଛା କରି ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ଭରତଙ୍କୁ ଆଗମନ କରୁଥିବା ଦେଖି, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କରିଥିବା ମହାର୍ଷି ଭରଦ୍ୱାଜ କହିଲେ—"ମୋ ଆଶ୍ରମରେ ତୁମେ ଶୁଭ ଭାବେ ରାତି କାଟିଛ? ସମସ୍ତ ସାଥୀ ଓ ସେନା ଭଲ ଅଛନ୍ତି? ମୋ ଅତିଥି ସତ୍କାର ତୁମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଉପଭୋଗ କରିଛ କି ନାହିଁ?" ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନରେ, ଭରତ ହାତ ଜୋଡି ଅତି ନମ୍ରତାରେ ନମସ୍କାର କରି, ଆଶ୍ରମରୁ ବାହାରି ଆସିଥିବା ତେଜସ୍ବୀ ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଭଗବନ୍, ମୁଁ ଏବଂ ମୋର ସମସ୍ତ ସେନା ଓ ସେବକମାନେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବିଶ୍ରାମ ଓ ସନ୍ତୋଷ ଲାଭ କରିଛୁ।" "ମୋତେ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ, ଆଶ୍ରୟ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁବିଧା ମିଳିଛି; ଏଠି ଆମ ସେବକମାନେ ମଧ୍ୟ ସବୁ ପ୍ରକାର ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରିଛନ୍ତି। ଏବେ, ମୁଁ ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି; ଭଗବନ୍, ଆପଣ ଦୟାଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ ମୋତେ ଦେଖନ୍ତୁ।" "ଧର୍ମଗ୍ୟ ମୁନି, ରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମ କେଉଁ ପଥରେ ଅଛି, କେତେ ଦୂର? ମୋତେ କୃପାକରି କହନ୍ତୁ।" ଏପରି ଭାବରେ ଭାଇଁର ଦର୍ଶନ ଅଭିଲାଷୀ ଭରତଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନରେ, ମହାତପସ୍ବୀ ଭରଦ୍ୱାଜ ଉତ୍ତର କଲେ—"ଏଠାରୁ ଦୁଇ ଓ ଅର୍ଧ ଯୋଜନା ଦୂରେ ଅବାସ୍ୟ ଅରଣ୍ୟରେ ଚିତ୍ରକୂଟ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହାର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଚିରସୁନ୍ଦର ବନ ଅଛି।" "ତାହାର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ମନ୍ଦାକିନୀ ନଦୀ ବହୁଛି, ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ଗଛର ଛାୟା ଓ ମନୋହର କୁଞ୍ଜରେ ଶୋଭିତ। ଏହି ନଦୀ ଅତିକ୍ରମ କଲେ ଚିତ୍ରକୂଟ ପର୍ବତ ଦେଖିବା; ତାହାର ତଳେ ପତ୍ରକୁଟି ଅଛି, ଯେଉଁଠି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦୁଇ ଭାଇଁ ବସିଛନ୍ତି।" "ହେ ସେନାପତି, ତୁମର ସେନାକୁ ଦକ୍ଷିଣ ପଥରେ କିମ୍ବା ବାମ କିମ୍ବା ଡାହାଣ ପଥରେ ଚଲାଇଁ; ଏହିପରି ଚଲିଲେ ତୁମେ ରାଘବଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବ।" ଯାତ୍ରାର ଆହ୍ୱାନ ଶୁଣି, ରାଜମହିଳାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ରଥର ଯୋଗ୍ୟ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଯାନ ଛାଡ଼ି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଘେରି ନିଲେ।