ଏହି ପବିତ୍ର ଅୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ଏକ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ, ରାମଙ୍କ ବଡ଼ ଖ୍ୟାତି ଓ ମହାନ ଶ୍ରୀ ବିଶେଷରେ, ତାଙ୍କ ପିତା ଦଶରଥଙ୍କ କଥା ଆସିଲା। ଦଶରଥ ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ରାମଙ୍କୁ ଚଉଦ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଦୟାଳୁ ଓ ନିର୍ମଳ ବ୍ୟକ୍ତି ଉପରେ କୌଣସି ଅନ୍ୟାୟ କରିବାକୁ ଚାହୁଁନ୍ତି କି, ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ତ ସୁଯୋଗ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଚାହୁଁନ୍ତି କି, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ ସହିତ ଏହି ରାଜ୍ୟ ଉପରେ ଅବାଧ ଶାସନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁନ୍ତି କି? ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନରେ ଆଶ୍ରମର ପ୍ରାଚୀନ ଋଷି ଭରଦ୍ୱାଜ ଭାରତଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ। ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଏହି କଥାରେ ଭାରତଙ୍କ ଚକୁ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କ ଗଳା ଅଟକି ଗଲା। ଭାରତ କହିଲେ, "ଯଦି ଆପଣ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଏପରି ଭାବରେ ଭାବିଛନ୍ତି, ତେବେ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ବିନଶ୍ଟ ହେଇଯିବି। ଦୟାକରି ମୋର ଉପରେ କୌଣସି ଅପରାଧ ଅନୁମାନ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଏପରି ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ।" ଭାରତ ଆଉ କହିଲେ, "ମୋ ମାତୃ କୈକେୟୀ ମୋ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ, ମୁଁ ଏହାକୁ ମନେ ନାହିଁ, ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବି ନାହିଁ। ମୁଁ ରାମଙ୍କ ରଞ୍ଜନ ପାଇଁ, ତାଙ୍କୁ ଅୟୋଧ୍ୟାକୁ ଫେରାଇବା ପାଇଁ, ତାଙ୍କ ପାଦେ ଶିର ନମାଇବାକୁ ଆସିଛି। ଦୟାକରି ଆପଣ ମୋ ଦୁର୍ବଳତା ବୁଝି, ମୋତେ କିପରି ରାମ, ଏହି ଭୂମିର ନାଥ, କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ତାହା କହନ୍ତୁ।" ତାପରେ, ଵଶିଷ୍ଠ ଓ ଅନ୍ୟ ଋତ୍ୱିଜ୍ମାନେ ଉତ୍ସାହ ଦେଲେ, ଏବଂ ଭରଦ୍ୱାଜ ଋଷି ଭାରତଙ୍କୁ ଦୟାପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଲେ, "ଏହି ଆଚରଣ ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ, ରଘୁବଂଶୀ ମହାବୀର। ବଡ଼ମାନେଙ୍କ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଆତ୍ମ-ନିଗ୍ରହ, ଓ ଧର୍ମାନୁସାରେ ଚଳିବା—ଏହି ତୁମ ମନରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବସିଛି। ମୁଁ ଏହି ନିର୍ବାଚନ ତୁମ ପ୍ରଶଂସା ବଢ଼ିବା ପାଇଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲି।" ଭରଦ୍ୱାଜ କହିଲେ, "ମୁଁ ଜାଣିଛି, ଧର୍ମଜ୍ଞ ରାମ ଶୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ଚିତ୍ରକୂଟ ପର୍ବତରେ ବାସ କରୁଛନ୍ତି। ଆପଣ ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ, ଆପଣଙ୍କ ଇଛା ପୂରଣ କରିବାରେ ଦକ୍ଷ, ଆପଣ ଆଜି ଏଠାରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ବିଶ୍ରାମ କରନ୍ତୁ, ଆଗାମୀକାଲି ଚିତ୍ରକୂଟ ଯାଇପାରିବେ—ଏହି ମୋର ଇଛା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ।" ଏପରି ଉତ୍ତର ପାଇଁ ଭାରତ, ମହାବୀର ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇ, "ଏହିପରି ହେବ," ଭାବି, ଏହି ଆଶ୍ରମରେ ରାତି ଅତିବାହିତ କରିବାକୁ ଚିଠି କଲେ। ଏହିପରି ମହାତ୍ମା ଅୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ନବଉଁ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ହେଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ, ଭରଦ୍ୱାଜ ଋଷି ନିଶ୍ଚୟ କଲେ ଯେ ଭାରତ, କୈକେୟୀପୁତ୍ର, ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଅତିଥି ଭାବରେ ରହିବେ। ଭାରତ ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଅରଣ୍ୟରେ ଯେପରି ଉଚିତ, ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଅତିଥି ସ୍ୱାଗତ—ସବୁ କ୍ରିୟା ଆପଣ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛନ୍ତି।" ଭରଦ୍ୱାଜ ହସି କହିଲେ, "ମୁଁ ଜାଣିଛି, ତୁମେ ଭଲ ପ୍ରେମ ଭରିଛ; ତୁମେ ଯେକୌଣସି ଉପଚାରରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉଛ। ମୁଁ ଚାହେଁ, ତୁମ ଏତି ଅନେକ ସେନା ପାଇଁ ଭୋଜନ ଦିଅ। ମୋର ମମତା ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ; ତୁମେ ଏହାର ଯୋଗ୍ୟ।" "କିନ୍ତୁ ତୁମେ ତୁମ ସେନାକୁ ଦୂରେ ରଖି, ଏଠାକୁ କେଉଁଠି କାହିଁକି ଏକା ଆସିଛ?" ଭରଦ୍ୱାଜ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ଭାରତ ହାତ ଯୋଡି କହିଲେ, "ମୁଁ ଏଠାକୁ ଏକା ଆସିଛି, ମହାତ୍ମା, ଆପଣଙ୍କ ଭୟରେ। ରାଜା କିମ୍ବା ରାଜପୁତ୍ର ସବୁ ସମୟରେ ତାପସମାନେ ରାଜ୍ୟରେ କୌଣସି କ୍ଷତି ନ ହେବାକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ।" "ମୋ ସହିତ ଅନେକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା, ମାନବ, ମଦିରାପାନ କରୁଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀ ଆସିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ବିଶାଳ ଭୂମିକୁ ଆବୃତ କରିଛନ୍ତି।" "ଏହି ସେନା ଅରଣ୍ୟର ଗଛ, ଜଳ, ଭୂମି, ଗୃହ, ଏବଂ ଆଶ୍ରମର କୌଣସି ଜିନିଷକୁ କ୍ଷତି କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏହି ଦୟା ରଖି ମୁଁ ଏକା ଆସିଛି।" ଭରଦ୍ୱାଜ ଉପଦେଶ ଦେଲେ, "ତୁମ ସେନାକୁ ଏଠାକୁ ଆଣ।" ତାହାପରେ ଭାରତ ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ଆଶ୍ରମରେ ଆଣିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ। ଏହାପରେ ଭରଦ୍ୱାଜ ଅଗ୍ନିଶାଳାରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଜଳ ପିଇ, ଶୁଦ୍ଧି ନିବାହ କରି, ଅତିଥି ସ୍ୱାଗତ ପାଇଁ ଶ୍ରୀ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ। "ମୁଁ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଓ ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ରକୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି; ମୁଁ ଅତିଥି ସ୍ୱାଗତ କରିବାକୁ ଚାହେଁ—ଏହି ଆୟୋଜନ କରିଦିଅ।" "ମୁଁ ତିନି ଲୋକର ରକ୍ଷକମାନେ, ଦେବମାନେ ଓ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି; ମୁଁ ଅତିଥି ସ୍ୱାଗତ କରିବାକୁ ଚାହେଁ—ଏହି ଆୟୋଜନ କରିଦିଅ।" "ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ନଦୀ ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ବହୁଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଆଜି ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତୁ।" "କିଛି ନଦୀ ମଦ ପାନୀୟ ନେଇ ବହୁନ୍ତୁ, କିଛି ଭଲ ମଦିରା ନେଇ ବହୁନ୍ତୁ, ଆଉ କିଛି ଶୀତଳ ଜଳ ଏବଂ ଇଖା ରସର ସମାନ ଜଳ ନେଇ ବହୁନ୍ତୁ।" "ମୁଁ ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧର୍ବ—ବିଶ୍ୱାବସୁ, ହାହା, ହୂହୂ—ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଅପ୍ସରା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବୀମାନେକୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି।" "ଘୃତାଚୀ, ବିଶ୍ୱାଚୀ, ମିଶ୍ରକେଶୀ, ଅଲମ୍ବୁସା, ନାଗଦନ୍ତା, ହେମା, ହିମା—ପର୍ବତ ଶ୍ରେଣୀରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସେମାନେ।" "ଏଉଁ ମହିଳାମାନେ ଶକ୍ରଙ୍କ ସେବା କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସେବା କରନ୍ତି—ସମସ୍ତେ, ତୁମ୍ବୁରୁ ଓ ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ସହିତ, ମୁଁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି।" "କୁରୁଦେଶର ଦିବ୍ୟ ଅରଣ୍ୟ, ଅନେକ ବସ୍ତ୍ର, ଭୂଷଣ, ଏବଂ ପତ୍ର ଦେଇ, କୁବେରଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଫଳ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତୁ।" "ଏଠାରେ, ପୂଜ୍ୟ ସୋମ ମୋତେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୋଜନ ଦିଅନ୍ତୁ—ବିଭିନ୍ନ ପକା ଖାଦ୍ୟ, ଭୋଜନ, ଚୁଷିବା, ଚାଟିବା ଖାଦ୍ୟ, ପ୍ରଚୁର ଭୋଗ।" "ବିଭିନ୍ନ ମାଳା, ଗଛରୁ ପଡ଼ିଥିବା, ଦିବ୍ୟ ମଦ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମାଂସ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତୁ।" ଏପରି ଧ୍ୟାନ ଓ ଅପୂର୍ବ ତେଜରେ, ମନ୍ତ୍ର ଶକ୍ତି ସହିତ, ଭରଦ୍ୱାଜ ତାପସ୍ୟା ଶକ୍ତିରେ ଏହି କଥା କହିଲେ। ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁଁହ କରି, ହାତ ଯୋଡି ଧ୍ୟାନ କରି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏକା ଏକା ଆଗମନ କଲେ। ତାପରେ ଘମ ଶମ କରୁଥିବା ବାତାସ ମଲୟ ଓ ଦର୍ଦୁର ପର୍ବତକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ହଳୁକା ଓ ଦୟାଳୁ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଓ ଶୁଭ ହେଲା। ପରେ ଦିବ୍ୟ ମେଘମାନେ ଏକାଠି ହେଲେ, ଫୁଲ ଝରିବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ଦିବ୍ୟ ଡ଼ମ୍ରୁର ଶବ୍ଦ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଲା।