ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ନିଶ୍ଚୟ ଭଙ୍ଗ କରିବା ପାଇଁ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉନ୍ମୁଖ କରିବାକୁ ଦେବତାମାନେ ନମ୍ର ଭାବରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଓ ଦେବତାମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ବିଷ୍ଣୁ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ନୀତିରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଏହିପରି କଥା କହିଲେ: "ଭୟ ଛାଡିଦିଅ, ଭଲ ହେବ। ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପୁଅ, ନାତି, ମନ୍ତ୍ରୀ, ଆତ୍ମୀୟ, ଓ ସହାୟମାନଙ୍କ ସହିତ ବଧ କରିବି।" "ସେ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା, ଦୟାହୀନ ଓ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ରାବଣଙ୍କୁ ମୁଁ ମାରିଦେଇ, ଦଶ ହଜାର ଏବଂ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକରେ ବସିବି। ଏହି ଦିନଗୁଡିକରେ ମୁଁ ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରିବି।" ଏପରି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଦୟାପୂର୍ଣ୍ଣ ବର ଦେଇ, ନିଜ ଜନ୍ମସ୍ଥଳ ଚିନ୍ତା କରି ବିଷ୍ଣୁ ଚତୁର୍ ରୂପରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲେ। ସେ ଦଶରଥଙ୍କୁ ପିତା ଭାବେ ଚୟନ କଲେ। ଦେବତା, ଋଷି, ଗନ୍ଧର୍ବ, ରୁଦ୍ର, ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଷ୍ଟୁତିରେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। "ଏହି ଅହଂକାରୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କୁ ବିପଦ ଦେଇଥିବା ରାବଣଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ଦୂର କର।" ଏହିପରି ପ୍ରାର୍ଥନା ହେଲା। "ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ରାବଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେନା ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କ ସହିତ ବଧ କରିବେ, ତୁମେ ଦେବଲୋକକୁ ଯିବେ, ଦୁଃଖ ମୁକ୍ତ ହେବେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୋଷ ଓ ପାପରୁ ପରିଶୁଦ୍ଧ ହେବେ।" ଏହି ଦିନରେ, ଦଶରଥ ରାଜା ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ଏହି ଯଜ୍ଞର ଅଗ୍ନିରୁ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଯାହା ଅପୂର୍ବ ତେଜସ୍ୱୀ, ଦୃଢ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ଥିଲା। ସେ କଳା, ଲାଲ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଲାଲ ମୁହଁ, ଢୋଲର ଧ୍ୱନିର ନିମିତ୍ତରେ ଗୁଞ୍ଜୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଦାଡ଼ି ଓ ଶରୀରର କେଶ ପିତାମ୍ବର ଓ ଚମକିଲା। ଦିବ୍ୟ ଚିହ୍ନ ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଭଳି ଉଚ୍ଚ, ସିଂହର ପ୍ରଭାବ ଥିଲା। ସୂର୍ୟର ଦେଖା, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ଭଳି, ଶୁଦ୍ଧ ସୁନା ଓ ଚାନ୍ଦିର ଆବରଣ ଥିବା ଦିବ୍ୟ ପାତ୍ର ଧରିଥିଲେ। ଏହି ପାତ୍ର ଦିବ୍ୟ ପାୟସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ସେ ଏହାକୁ ପ୍ରିୟା ଭାର୍ୟା ଭଳି ନିକଟରେ ଧରି, ଚଉଡ଼ା ଭୁଜରେ ଧରିଥିଲେ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରାଣୀକୁ ଦେଖି, ଦଶରଥ ରାଜା ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, "ଓ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ବାଗତ! ମୁଁ କଣ କରିବି?" ସେ ପ୍ରାଣୀ କହିଲେ, "ଓ ରାଜା, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଆପଣ ଏହି ଦିବ୍ୟ ପାୟସ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ଦେବତାମାନେ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି, ଏହା ଉତ୍ତମ, ଆରୋଗ୍ୟ ବଢ଼ାଏ, ଏବଂ ସନ୍ତାନ ପ୍ରଦାନ କରେ। ଏହାକୁ ଆପଣଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ ଭାର୍ୟାମାନଙ୍କୁ ଦିଅ, 'ଏହି ପାୟସ ଖାଅ' ଭାବେ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କୁ ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି ହେବ।" ଦଶରଥ ରାଜା ଦିବ୍ୟ ସୁନା ପାତ୍ର ଗର୍ବରେ ନମ୍ରତାରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ସେ ପ୍ରାଣୀକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପ୍ରଣାମ କରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ଚାରିପାଖ ଦେଖିଲେ। ଦେବତାମାନେ ତିଆରି କରିଥିବା ପାୟସ ଲାଭ କରି, ଦଶରଥ ରାଜା ଗଭୀର ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ଏକ ଦରିଦ୍ର ଲୋକ ଅମୂଲ୍ୟ ଧନ ଲାଭ କରିଥିବା ଭଳି। ସେ ପ୍ରାଣୀ ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରି, ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁର ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣରେ ଶୋଭିତ ଶରଦ ଆକାଶ ଭଳି ଆନନ୍ଦ ରେଖାରେ ମଣିଗଲା। ଦଶରଥ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି କୌଶଳ୍ୟାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏହି ପାୟସ ଗ୍ରହଣ କର, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ।" ରାଜା ପାୟସର ଅର୍ଦ୍ଧ କୌଶଳ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଲେ, ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ଆଉ ଏକ ଅଂଶ ସୁମିତ୍ରାଙ୍କୁ ଦେଲେ। ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଶେଷ ଅଂଶ କୈକେୟୀଙ୍କୁ ଦେଲେ, ଏବଂ ଶେଷ ଭାଗ, ଅମୃତ ଭଳି, ପୁନି ସୁମିତ୍ରାଙ୍କୁ ଦେଲେ। ବିଚାର କରି, ଦଶରଥ ରାଜା ପୁନି ସୁମିତ୍ରାଙ୍କୁ ଅଂଶ ଦେଲେ; ଏଭଳି ଭାବରେ ସେ ତାଙ୍କ ଭାର୍ୟାମାନଙ୍କୁ ଅଲଗା ଭାଗ ଦେଲେ। ପାୟସ ଗ୍ରହଣ କରି, ରାଜାଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାର୍ୟାମାନେ ଗର୍ବିତ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ଅଲଗା ଭାଗରେ ଏହି ଉତ୍ତମ ପାୟସ ଖାଇ, ଶୀଘ୍ର ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ତେଜ ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ୟ ଭଳି ଦ୍ୱିପ୍ତିମାନ ହେଲା।