ଏହି କଥା ଆୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଭାରତ, ଦଶରଥଙ୍କର ପୁଅ ଏବଂ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଗର୍ବ, ନିଜ ଭାଇ ରାମଙ୍କ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତି ଦେଖାଇଲେ। ଭାରତ କହିଲେ, “ରାମ ଜେଉଁଠି ଜେଉଁଠି ରହନ୍ତି, ସେଉଁଠି ମୁଁ ସମ୍ମାନରେ ହାତ ଜୋଡି ଉଭୟ କରିବି। ରାମ ଏବଂ ଦିଲୀପ, ନହୁଷଙ୍କ ସମାନ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଯଥାଯଥି ଯୋଗ୍ୟ; ଦଶରଥ ଯେପରି ରାଜ୍ୟ ଦେଖିଥିଲେ, ତେଉଁଠି ରାମ ମଧ୍ୟ ଏହି ରାଜ୍ୟର ଅଧିକାରୀ।" ଭାରତ ଏହିପରି ଅନ୍ୟାୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଚାହିଲେନି, କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହା କରିଲେ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋ ପରି ଅପମାନିତ ହେବେ। ମୁଁ ମା’ଙ୍କର ଅନ୍ୟାୟ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ବି ମନେ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବିନି। ରାମ ଯେଉଁଠି ଅତି ଦୂର ଅରଣ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ମୁଁ ହାତ ଜୋଡି ବନ୍ଦନା କରିବି।" ଭାରତ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଲେ, "ମୁଁ କେବଳ ରାମଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିବି, ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେବାଠାରେ ଏକ ତ୍ରିଲୋକର ରାଜ୍ୟ ଦେବା ସମାନ।" ଭାରତଙ୍କ ଏହି ଧର୍ମମୟ ଉକ୍ତି ଶୁଣି ସଭାରେ ଥିବା ସମସ୍ତେ ଅନନ୍ଦ ଅଶ୍ରୁ ଛାଡିଲେ, ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ରାମଙ୍କ ପ୍ରତି ଆଶାରେ ଭରିଗଲା। ଭାରତ କହିଲେ, "ଯଦି ମୁଁ ମୋ ଭାଇ ରାମଙ୍କୁ ଅରଣ୍ୟରୁ ଆଣିପାରିବିନି, ତେବେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ପରି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଅରଣ୍ୟରେ ରହିଯିବି। ମୁଁ ପ୍ରବୃତ୍ତି, ଶିଳ୍ପୀ, ମାର୍ଗସଫାଇ କରିବା ଲୋକ ଏବଂ ରକ୍ଷା କରିବା ଲୋକମାନେ ଆଗରେ ପଠାଇଛି; ଯାତ୍ରା ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଖୁସି ଦେଇଛି।" ଏପରି ଭାରତ ନିଜ ଭାଇ ରାମ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଦେଖାଇ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଉଠ, ମୋ ଆଦେଶରେ ସମସ୍ତ ନାଗରିକ ଏବଂ ସେନାକୁ ସମ୍ମିଳିତ କର।" ସୁମନ୍ତ୍ର ଏହି ଆଦେଶ ଶୁଣି ଅତି ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ଯଥାଯଥି ଭାରତଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଗ୍ରହ କଲେ। ରାଘବଙ୍କୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ ହେବାର ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି ନାଗରିକ, ସେନାପତି ଏବଂ ସେନା ଅନନ୍ଦ ରେ ମଗ୍ନ ହେଲେ। ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ନିଜ ଘରେ ଘରେ ନିଜ ପତିଙ୍କୁ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ଆଗ୍ରହ କଲେ। ଶୀଘ୍ର ଗୋଡ଼ା, ବଳଦ ଗାଡ଼ି, ତୁରନ୍ତ ଦୌଡ଼ୁଥିବା ରଥ ଏବଂ ସମସ୍ତ ସେନା ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଭାରତ ନିଜ ପ୍ରବୁତ୍ତି ଏବଂ ବୃଦ୍ଧ ଲୋକଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୋ ରଥକୁ ଶୀଘ୍ର ଆଣ।" ସୁମନ୍ତ୍ର ଖୁସି ହେଇ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗ କରିଥିବା ରଥ ଆଣି ଭାରତଙ୍କୁ ବଉଁଗଲେ। ଭାରତ ଏହିପରି ନିଜ ଭାଇ ରାମଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଦେଖାଇ, ତାଙ୍କୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଶୀଘ୍ର ଉଠ, ନାଗରିକ ଏବଂ ସେନାପତିଙ୍କୁ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଆଗ୍ରହ କର; ମୁଁ ରାମଙ୍କୁ ଆଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ଯେଉଁଠି ସେ ଅରଣ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଭଲ ପାଇଁ।" ସୁମନ୍ତ୍ର ଏହି ଆଦେଶ ଦେଇ ସମସ୍ତ ନାଗରିକ, ସେନାପତି ଏବଂ ମିତ୍ରମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଘରେ ଘରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉତ୍ତମ ଉତ୍ପନ୍ନ ଉଠ, ରଥ, ଉଣା, ହାତୀ ଏବଂ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗ କରି ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ମହାନ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଏକାଉଁଠି ତୃତୀୟ ସର୍ଗ ପାଠ ହେଉଛି। ପରେ, ଭାରତ ଶୁଭ ସକାଳେ ନିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଶୀଘ୍ର ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ ଚାଲିଯିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ପୁରୋହିତମାନେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା ଯୋଜିଥିବା ରଥରେ ଚଢ଼ି ଭାରତଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ଚାଲିଯିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଭାରତଙ୍କ ପଛରେ ନଉ ହଜାର ଉତ୍ତମ ହାତୀ ଚାଲିଲେ, ଷଠି ହଜାର ରଥ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରୁଥିବା ଧନୁର୍ଧର ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ଭାଗ ନେଲେ। ଏକ ଲକ୍ଷ ଘୋଡ଼ା ମଧ୍ୟ ଉତ୍ସାହରେ ଭାରତଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଲେ। କୈକେୟୀ, ସୁମିତ୍ରା ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୌଶଳ୍ୟା ମଧ୍ୟ ରାମଙ୍କୁ ଆଣିବା ଆଶାରେ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗାଡ଼ିରେ ଚଢ଼ି ଯାତ୍ରା କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଅନେକ ଉତ୍ତମ ସଭାସଦ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ ଆଲୋଚନା କରୁଥିଲେ, “କେବେ ଆମେ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ପାଇବୁ, ଯିଏ ମେଘ ମାନା ଶ୍ୟାମ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ନିଶ୍ଚୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଜଗତର ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବା ଶକ୍ତି ଅଛି?” "ମାତ୍ର ଦେଖିଲେ, ରାଘବ ଆମର ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଦେବେ, ପ୍ରଭାତର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଅନ୍ଧାରକୁ ଦୂର କରିଦେଇଥାଏ।" ଏଭଳି ଆନନ୍ଦ ଏବଂ ଶୁଭ ଉକ୍ତିରେ ନାଗରିକମାନେ ଏକାପରି ଏକା ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଯାତ୍ରା କଲେ। ଏହିପରି ଉତ୍ସାହରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଲୋକ ଏବଂ ସାଧାରଣ ନାଗରିକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏକସାଥିରେ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ ଯାତ୍ରା କଲେ। ଏଠାରେ ରତ୍ନକାର, କୁମ୍ଭକାର, ବୁନାଇ କରୁଥିବା ଲୋକ, ଅସ୍ତ୍ର ଜୀବି, ମୟୂର ଅଳଙ୍କାର କାର, କାଟିବା ଦାଣ୍ଡିଆ, କାର୍ଭର, ଖୋଦିବା ଦାଣ୍ଡିଆ, ଦାତି କାର, କାସ୍ତ ମୂର୍ତ୍ତି କାର, ଚାନ୍ଦି କାର, ଚିକ୍କଣ ପ୍ରକାର ଅଳଙ୍କାର କାର, ତେଲ ଜୀବି, ଉତ୍ତମ କାମ କାର, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚିକିତ୍ସକ, ଧୂପ କାର, ମଦ କାର, ଧୋଇବା କାର, ଦର୍ଜି, ଗ୍ରାମ ଏବଂ ଗାଁ ଲୋକ, ଅଭିନେତା ଏବଂ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ, ନୌକା ଚାଳକ ମଧ୍ୟ ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ଭାଗ ନେଲେ। ହଜାର ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ଶ୍ରୁତି ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଆଚରଣରେ ପ୍ରଶସ୍ତ, ଭାରତଙ୍କ ପଛରେ ଗାଁ ଏବଂ ରଥ ନେଇ ଚାଲିଲେ। ସମସ୍ତେ ଉତ୍ତମ ଶୁଭ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଚିକ୍କଣ ତାମ୍ବା ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି ଭାରତଙ୍କ ପଛରେ ଆସୁଥିଲେ। ସେନା ଏବଂ ନାଗରିକମାନେ ଉତ୍ସାହ ଭରି ଭାରତଙ୍କ ସହିତ ଚାଲିଥିଲେ, ଯିଏ ନିଜ ଭାଇ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତି ଦେଖାଉଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଆଣିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ। ଏହିପରି ରଥ, ଗାଡ଼ି, ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ହାତୀରେ ଦୀର୍ଘ ଦୂର ଯାତ୍ରା କରି ସମସ୍ତେ ଶ୍ରୁଙ୍ଗିବେରପୁର ନିକଟ ଗଙ୍ଗା ତଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।