ବରତଙ୍କୁ ଯେତେବେଳେ ଏହି କଥାଗୁଡିକ ଶୁଣିଲେ, ସେ ଦୁଃଖରେ ଭାରି ହୋଇଗଲେ । ତାଙ୍କର ମନ ଧର୍ମରେ ଲଗିଥିଲା, ଏବଂ ସେ ରାମଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରି, ନ୍ୟାୟ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶା କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କର କଣ୍ଠ ଅଶ୍ରୁରେ ଭରିଗଲା, କଳାହାଂସର ଡାକ୍ ଭଳି ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ, ସେ ସଭାର ମଧ୍ୟରେ ଦୁଃଖରେ ଅନୁସୃତ ହୋଇ ପ୍ରଧାନ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଅପରାଧ କଲେ । ବରତ କହିଲେ, “ଏପରି ଶିଷ୍ଟ, ଶିକ୍ଷିତ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାମଙ୍କୁ କିଏ ରାଜ୍ୟରୁ ବଞ୍ଚିତ କରିପାରିବ? ମୁଁ କିପରି ଏପରି କାମ କରିପାରିବି? ଦଶରଥଙ୍କ ଶନ୍ତାନ ହୋଇ ମୁଁ କିପରି ରାଜ୍ୟ ଅପହରଣ କରିପାରିବି? ରାଜ୍ୟ ଓ ମୁଁ ଦୁଇଁ ଜଣେ ରାମଙ୍କର; ଏଠାରେ ଆପଣ ନ୍ୟାୟ କଥା କହିବା ଉଚିତ ।” ବରତ ଅନୁସୃତ କହିଲେ, “ରାମ, ଜେଷ୍ଠ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧର୍ମମୟ ଆତ୍ମା, ଦିଲୀପ ଓ ନହୁଷ ସମାନ, ଦଶରଥଙ୍କ ପରି ରାଜ୍ୟର ଅଧିକାରୀ । ଯଦି ମୁଁ ଏପରି ପାପ କରିବି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଯୋଗ୍ୟ, ଏହା ମୋତେ ସ୍ୱର୍ଗ ଦେଇବ ନାହିଁ, ମୁଁ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଲାଜ ହେବି । ମୁଁ ମାତାଙ୍କ ଅନ୍ୟାୟ କାମକୁ ମନେ ନିଅଁ, ଏଠାରେ ମୁଁ ହାତ ଜୋଡି ରାମଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବି, ଯଦିଓ ସେ ଦୂର ଜଙ୍ଗଲରେ ଅଛନ୍ତି ।” ବରତ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ, “ମୁଁ ରାମଙ୍କୁ ଅନୁସରିବି, ସେ ରାଜା ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ରାଘବ ତିନି ଲୋକର ରାଜ୍ୟର ଅଧିକାରୀ ।” ବରତଙ୍କ ଏହି ଧର୍ମମୟ କଥା ଶୁଣି ସଭାର ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦ ଅଶ୍ରୁ ଝାଡିଲେ, ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ରାମଙ୍କୁ ନିବେଶିତ ହେଲା । ବରତ ଏହିପରି ନିଶ୍ଚୟ କଲେ, “ଯଦି ମୁଁ ମୋ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଇକୁ ଜଙ୍ଗଲରୁ ଆଣିପାରିବି ନାହିଁ, ତେବେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ପରି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲରେ ରହିବି । ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ ଜନ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଲୋକମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ରାମଙ୍କୁ ବଳ ପ୍ରୟୋଗରେ ଆଣିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଉପାୟ କରିବି ।” ବରତ ଏହିପରି କହିଲେ, “ସମସ୍ତ କାରିଗର, ରାସ୍ତା ସଫା କରିବା ଲୋକ, ରକ୍ଷା ଦାରମାନେ ପୂର୍ବରୁ ମୋ ଆଦେଶରେ ପଠାଯାଇଛନ୍ତି; ଏହି ଯାତ୍ରା ମତେ ଖୁସି ଦେଉଛି ।” ଏପରି କଥା କହି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବରତ, ଭାଇ ପ୍ରତି ଅନୁରାଗୀ, ନିକଟରେ ଥିବା ବୁଦ୍ଧିମାନ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ସୁମନ୍ତ୍ର, ଶୀଘ୍ର ଉଠି ଯାଅ; ମୋ ଆଦେଶରେ ତୁର୍ତ୍ତ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କର ଓ ସେନାକୁ ଏକତ୍ର କର ।” ବରତଙ୍କ ଏହି ଆଦେଶ ଶୁଣି, ସୁମନ୍ତ୍ର ଖୁସି ହୋଇ ସମସ୍ତ ଆଦେଶ ଏପରି ଦେଲେ, ଯେପରି ବରତ ଚାହିଁଥିଲେ । ରାଘବଙ୍କୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ଯାତ୍ରା ଆଦେଶ ଶୁଣି, ନାଗରିକମାନେ, ସେନାପତି ଓ ସେନା ଆନନ୍ଦ ହୋଇଗଲେ । ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଘରରେ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ପତିଙ୍କୁ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ । ତ୍ୱରିତ ଘୋଡା, ବୃଷ ଗାଡି ଓ ଦ୍ରୁତ ରଥରେ ସେନାପତି ଓ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ଏକତ୍ର କଲେ । ବରତ ତାଙ୍କର ଜେଷ୍ଠମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେନାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଦେଖି, ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋ ରଥକୁ ଶୀଘ୍ର ଯୋଗାଉ ।” ବରତଙ୍କ ଆଦେଶ ମିଳିବାରେ ସୁମନ୍ତ୍ର ଆନନ୍ଦରେ ଉତ୍ତମ ଘୋଡା ଯୋଗାଉଥିବା ରଥ ଆଣି ଦେଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ତଥ୍ୟନିଷ୍ଠ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଘବ, ଯିଏ ଦୃଢ ନିଶ୍ଚୟ ଓ ଉତ୍ତମ କଥା କହିଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ମନେ କରି, ବରତ ତାଙ୍କର ଭାଇଙ୍କୁ ମନା କରିବା ଆଶାରେ କହିଲେ, “ସୁମନ୍ତ୍ର, ଶୀଘ୍ର ଉଠି ସେନାପତିମାନଙ୍କୁ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ଆଦେଶ ଦିଅ; ମୁଁ ଚାହୁଁଛି ରାମଙ୍କୁ ଜଙ୍ଗଲରୁ ଆଣିବାକୁ, ଯାହା ଜଗତର ଭଲ ପାଇଁ ହେବ ।” ବରତଙ୍କ ନ୍ୟାୟସମ୍ମତ ଆଦେଶରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦ ପାଇ, ସୁମନ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ ନାଗରିକ, ସେନାପତି ଓ ମିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ । ଏହିପରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉତ୍ତମ ଉତ୍ପନ୍ନ କାମେଲ, ରଥ, ଖଚ୍ଚର, ହାତୀ ଓ ଘୋଡା ଯୋଗାଉଥିଲେ । ଏହି ଘଟଣା କୁ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ ର ଆୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ଏଠିଃଅଠିଃ ସର୍ଗରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ କରାଯାଇଛି । ପରେ, ବରତ ଶୀଘ୍ର ଉଠି ଉତ୍ତମ ଘୋଡା ଯୋଗାଉଥିବା ରଥରେ ଚଢି, ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ ତ୍ୱରିତ ଯାତ୍ରା କଲେ । ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ ଉତ୍ତମ ଘୋଡା ଯୋଗାଉଥିବା ରଥରେ ଚଢି, ସୂର୍ୟର ରଥ ପରି ଚମକୁଥିଲେ । ବରତ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଗୌରବ, ଯାତ୍ରା କରିବା ସମୟରେ ନଉ ହଜାର ଉତ୍ତମ ହାତୀ ସେଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ । ଷଠି ହଜାର ରଥ, ଅନେକ ଧରଣର ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଧନୁର୍ଧରମାନେ ସହିତ, ବରତଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ । ଏକ ଲକ୍ଷ ଘୋଡା, ଚଢି ଏବଂ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ବରତଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ । କୈକେୟୀ, ସୁମିତ୍ରା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୌଶଳ୍ୟା ମଧ୍ୟ, ରାମଙ୍କୁ ଆଣିବା ଆଶାରେ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ, ଚମକୁଥିବା ଯାନରେ ଯାତ୍ରା କଲେ । ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଭାମାନେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ, ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ରାମଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରୁଥିଲେ । ସେମାନେ କହୁଥିଲେ, “କେବେ ଆମେ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବୁ? ମେଘ ଭଳି ଶ୍ୟାମ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୁଜ, ଦୃଢ ନିଶ୍ଚୟ, ଜଗତର ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବାକୁ ସମର୍ଥ?” ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ରାଘବ ଆମର ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଦେବେ, ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ସମସ୍ତ ଅନ୍ଧାର ଦୂର କରିବା ପରି । ଏପରି କଥା କହି, ଆନନ୍ଦରେ ଶୁଭ କଥା ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ଭାଗ କରି, ନାଗରିକମାନେ ଏକାଉଁ ହୋଇ ଯାତ୍ରା କଲେ । ଏହିପରି, ଏଠାରେ ଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ । ମଣିକାର, ଦକ୍ଷ କୁମ୍ଭକାର, ବୁନାକାର, ଅସ୍ତ୍ର ଜୀବି, ମୟୂର ଭୂଷଣ କାର, କ୍ରିଷ୍ଣ କାର, ଉତ୍ତମ କାରିଗର, ଦାନ୍ତ କାରିଗର, ଚୁନା କାରିଗର, ସୁଗନ୍ଧ ଜୀବି, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କାର, କମ୍ବଳ ଧୋଇବା, ସ୍ନାନ ସାହାୟକ, ବସ୍ତ୍ର ଦେଉଥିବା, ଚିକିତ୍ସକ, ଧୂପ କାର, ମଦ କାର, ଧୋଇବା, ଦରଜି, ଗ୍ରାମ ଓ ଗଁଁ ଲୋକ, ଅଭିନେତା ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ସହିତ, ନାଉ ଚାଳକମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାତ୍ରା କଲେ । ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ଆୟୋଧ୍ୟା ଜନ ଆନନ୍ଦ ଓ ଉତ୍ସାହରେ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଚାଲିପଡିଲେ ।