ଏହି ଉତ୍କଳମୟ ଗଳ୍ପରେ, ଆୟୋଧ୍ୟାର ରାଜସଭାରେ ବର୍ଷା, ପଶ୍ଚିମ, ଶୁଦ୍ଧ ଦକ୍ଷିଣ ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳର ଦୂର ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକମାନେ ଭାରତଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଓ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଆଣିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ । ଏହି ଶୁଭ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣି ବରତ, ଦୁଃଖରେ ଅତି ବିହ୍ବଳ, ତାଙ୍କର ମନ ଧର୍ମ ଉପରେ ଲଗି ରହିଥିଲା, ଆଉ ରାମଙ୍କୁ ଭାବି, ତିନି ନ୍ୟାୟ ପାଇଁ ଅତି ଆକୁଳ ହେଲେ । ତାଙ୍କର କଣ୍ଠ ଅଶ୍ରୁରେ ଅଟକି ଗଲା, ହସ୍ତପୁଲି ବାଟର ଗୋସାଉଁ ପକାରେ ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ ସଭା ମଧ୍ୟରେ ଶୋକ କରି, ପ୍ରଧାନ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ତିନି ଅଭିଯୋଗ କଲେ । ବରତ କହିଲେ, "ଏମିତି ଶିକ୍ଷିତ, ଜ୍ଞାନୀ, ନୀତିରେ ନିଷ୍ଠ, ଶାସନରେ ଦୃଢ଼ ରାମଙ୍କୁ କିଏ ରାଜ୍ୟ ନେଇପାରିବ? ମୋ ଭଳି ଜଣେ କିପରି ଦଶରଥଙ୍କ ସନ୍ତାନ ହୋଇ ରାଜ୍ୟ ଉସୁର୍ପ କରିପାରିବ? ରାଜ୍ୟ ଓ ମୁଁ, ଦୁହେଁ ରାମଙ୍କ ଅଧିନ; ଏଠାରେ ଆପଣ ଧର୍ମ କଥା ଘୋଷଣା କରିବା ଉଚିତ।" "ରାମ, ବଡ଼ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠ, ଦିଲୀପ ଓ ନହୁଷଙ୍କ ସମାନ, ରାଜ୍ୟର ଅଧିକାରୀ; ଦଶରଥଙ୍କ ପରେ ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ଯଦି ମୁଁ ଏପରି ଅପରାଧ କରିବି, ଏହା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ମୋ ଲାଗି ସ୍ବର୍ଗ ନାହିଁ, ଆଇକ୍ଷ୍ବାକୁ ବଂଶରେ ମୁଁ ଲଜ୍ଜା ହେବି।" "ମୁଁ ମୋ ମାଁ କୈକେୟୀଙ୍କ କ୍ରୁର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ମନେ ରଖି ନୁହେଁ; ଏଠାରେ ମୁଁ ହସ୍ତ ଜୋଡି ରାମଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବି, ସେ ଜଙ୍ଗଳରେ ବସିଥିଲେ ମଧ୍ୟ।" "ମୁଁ କେବଳ ରାମଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିବି, ସେ ରାଜା, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ରାଘବ ତିନି ଲୋକର ରାଜ୍ୟ ଲାଗି ଯୋଗ୍ୟ।" ବରତଙ୍କ ଏହି ଧର୍ମମୟ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ସଭାର ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦ ଅଶ୍ରୁ ଝାଡ଼ିଲେ, ମନ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ଲଗି ରହିଲା। ବରତ କହିଲେ, "ଯଦି ମୁଁ ମୋ ଭାଇ ରାମଙ୍କୁ ଜଙ୍ଗଳରୁ ଆଣିପାରିବି ନାହିଁ, ତେବେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ପରି ମୁଁ ଜଙ୍ଗଳରେ ରହିବି।" "ମୁଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଲାଗି ରାମଙ୍କୁ ବଳବାନ୍ତ ଭାବେ ଆଣିବି, ଜେଷ୍ଠ, ଶିଳା, ଶୂଭ୍ର ଚରିତ୍ର ଲୋକଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ।" "ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ସମସ୍ତ କଠା କାରିଗର, ରସ୍ତା ସଫା କରିବା ଲୋକ ଓ ରକ୍ଷକମାନେକୁ ପଠାଇଛି; ଯାତ୍ରା ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛି।" ଏପରି କହି, ଭାଇ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠ ଧର୍ମମୟ ବରତ ନିକଟରେ ଥିବା ଜ୍ଞାନୀ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ସୁମନ୍ତ୍ର, ଶୀଘ୍ର ଉଠି ଯାଉ, ମୋ ଆଦେଶରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିବା ଓ ସେନା ଏକତ୍ରିତ କରିବା ଆଦେଶ ଦିଅ।" ବରତଙ୍କ ଏହି ଉଚ୍ଚ ଆତ୍ମାର ଆଦେଶ ଶୁଣି, ସୁମନ୍ତ୍ର ଆନନ୍ଦରେ ସମସ୍ତ ଆଦେଶ ଏହିପରି ଦେଲେ, ଯେପରି ବରତ ଚାହିଁଥିଲେ। ରାଘବଙ୍କୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ଯାତ୍ରାର ଆଦେଶ ମିଳିବା ସହିତ, ନାଗରିକ, ସେନାପତି ଓ ସେନା ଆନନ୍ଦ ଉତ୍ସାହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଘରର ସମସ୍ତ ଜନାନୀମାନେ ନିଜ ପତିମାନେକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହ ଦେଲେ। ତେଜସ୍ବୀ ଘୋଡ଼ା, ମୂଷା, ରଥ ଓ ଶୀଘ୍ର ଚାଳିଥିବା ଗାଡ଼ିରେ, ସେନାପତି ଓ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ଏକତ୍ରିତ କରିଦେଲେ। ବରତ, ବଡ଼ମାନେଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସେନା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଦେଖି, ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୋ ରଥ ଶୀଘ୍ର ଆଣ।" ବରତଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଆନନ୍ଦ ଭରି, ସୁମନ୍ତ୍ର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗିତ ରଥ ଆଣିଦେଲେ। ଏହି ଦୃଢ଼ ନୀତି, ସତ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠ, ଶୂର ରାଘବ ଜଙ୍ଗଳରେ ଚାଲିଗଲେ; ବରତ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ଏହିପରି କହିଲେ, "ସୁମନ୍ତ୍ର, ଶୀଘ୍ର ଉଠି ସେନାପତିଙ୍କୁ ଯାତ୍ରାରେ ଏକତ୍ରିତ କରିବା ଆଦେଶ ଦିଅ; ମୁଁ ଚାହୁଁଛି ରାମଙ୍କୁ ଆଣିବା, ଯିଏ ଜଙ୍ଗଳରେ ବସିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଭଲ ପାଇଁ।" ବରତଙ୍କ ଏହି ଉଚିତ ଆଦେଶରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସୁମନ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ ନାଗରିକ, ସେନାପତି ଓ ମିତ୍ରମାନେକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ଏବେ ଏକ-ଏକ ଘରରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୁଟୁମ୍ବରେ ଜନ୍ମିଥିବା ଉଠ, ରଥ, ମୁଲ୍, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗିତ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ପରେ, ଶ୍ରୀମୟ ମହାକାବ୍ୟ ରାମାୟଣର ଏଠି ଅଠାଉଁ-ତିନି ତମ ସର୍ଗ ପଢ଼ାଯାଉଛି। ବରତ, ସକାଳେ ଉଠି ସୁନ୍ଦର ରଥରେ ବସି, ଶୀଘ୍ର ଚାଲିପଡ଼ିଲେ, ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଅତି ଆକୁଳ। ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ ରଥରେ ଘୋଡ଼ା ଯୋଡ଼ି ସୂର୍ଯ୍ୟର ରଥ ସମାନ ଚମକୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଆଗେ ଚାଲିଗଲେ। ନଉ ହଜାର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହାତୀ, ଏହିପରି ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ବରତଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଲେ। ଷାଠି ହଜାର ରଥ, ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଧନୁର୍ଧରମାନେ ସହିତ, ବରତଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଲେ। ଏକ ଲକ୍ଷ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଘୋଡ଼ା, ସଜିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ, ବରତଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଲେ। କୈକେୟୀ, ସୁମିତ୍ରା ଓ କୌଶଳ୍ୟା, ରାମଙ୍କୁ ଆଣିବା ଉତ୍ସାହରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଗାଡ଼ିରେ ବସି ଯାତ୍ରା କଲେ। ଏବଂ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସଭାମାନେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାଲିଲେ, ମନ ଆନନ୍ଦରେ ଭରି, ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଉତ୍ସାହ ଭରି କଥା କରୁଥିଲେ। ସମସ୍ତେ କହୁଥିଲେ, "କେବେ ଆମେ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବି, ବର୍ଷା ମେଘ ସମାନ ଶ୍ୟାମ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଜ୍ଞା, ଜଗତର ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବାର ଶକ୍ତି?" "କେବେ ରାଘବଙ୍କୁ ଦେଖିବାରେ ଆମର ଦୁଃଖ ଦୂର ହେବ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେବା ସମୟରେ ଅନ୍ଧାର ଦୂର କରିବା ପରି?" ଏପରି ଶୁଭ ଶବ୍ଦରେ ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ଏକାଉଁଠି ଜାପି ଯାତ୍ରା କଲେ। ସମସ୍ତ ଉପସ୍ଥିତ ମହାନ ଓ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାଲିଲେ। ଏଠି ଥିଲେ ମଣି କାରିଗର, ଦକ୍ଷ କୁମ୍ଭକାର, ବୁନାଇ କାରିଗର, ଅସ୍ତ୍ର ଜୀବି। ମୟୂର ଆଭୂଷଣ କାରିଗର, କାଠ କାଟିବା ଓ କାଠ ତିଆରି କରିବା, ଫୁଟାଇବା, ଦାତୁ କାରିଗର, ଚୁନା କାରିଗର, ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧ ଜୀବିମାନେ। ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସୁନା କାରିଗର, କମ୍ବଳ ଧୋଇବା, ନାହାନା କରିବା, ପୋଷାକ କାରିଗର, ଚିକିତ୍ସକ, ଧୂପ କାରିଗର, ମଦ ତିଆରି କାରିଗର ମଧ୍ୟ ଯାତ୍ରା କଲେ। ଏପରି ଭାବରେ, ଆୟୋଧ୍ୟାର ସମସ୍ତ ଲୋକ, ବରତଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ରାମଙ୍କୁ ଆଣିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଉତ୍ସାହ, ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ଯାତ୍ରା କରିଲେ।