ସେମାନେ ଯାହାଁ ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲା, ସେଠି ବନ୍ଧିଲେ, ଯାହା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଦରକାର ଥିଲା, ସେଠି ସଫା କଲେ, ଏବଂ ଯେଉଁଠି ଭଙ୍ଗା ଦରକାର ଥିଲା, ସେଠି ଭଙ୍ଗି ଖୋଲିଲେ। ଖୁବ୍ ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସେମାନେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ବଡ଼ ବଡ଼ ପାନି ନଳା ତିଆରି କଲେ, ଯାହା ଦେଖିବାକୁ ସମୁଦ୍ର ପରି ଦୀର୍ଘ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ଥିଲା। ଶୁଷ୍କ ଅଞ୍ଚଳରେ ସେମାନେ ଅନେକ ଉତ୍ତମ କୁଆଁ ଖନନ କଲେ, ଯାହା ସୁନ୍ଦର ମଞ୍ଚ ଦ୍ୱାରା ସୁଶୋଭିତ ଥିଲା। ଏହି ମାର୍ଗରେ ଝରା ଝରା ମାଟି ଲେପା, ଫୁଲିଥିବା ଗଛ, ମଦମସ୍ତ ପକ୍ଷୀଙ୍କର କୁହୁକି, ଏବଂ ଝଣ୍ଡା ଦ୍ୱାରା ସଜିଥିଲା, ଯାହା ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭାମୟ ଲାଗୁଥିଲା। ଚନ୍ଦନ ଜଳ ଛିଟାଯାଇଥିବା, ବିଭିନ୍ନ ପୁଷ୍ପରେ ଶୋଭିତ ସେହି ମାର୍ଗ ସ୍ୱର୍ଗପଥ ପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ତା’ପରେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାମାନେ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ମଧୁର ଫଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ସ୍ଥାନ ବାଛିଲେ। ମହାନ ଭାରତଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଏହି ଅବାସକୁ ଅନେକ ଅଳଙ୍କାର ଦ୍ୱାରା ଏମିତି ଶୋଭିତ କରାଗଲା, ଯେଉଁଠି ଦେଖିଲେ ଏକ ମଣିର ଭଳି ଲାଗୁଥିଲା। ଶୁଭ ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଚୟନ କରି, ପଣ୍ଡିତମାନେ ମହାତ୍ମା ଭାରତଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଅବାସର ସ୍ଥାପନା କଲେ। ଚାରିପାଖରେ ବାଲି ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଖାଲି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯନ୍ତ୍ରର ଦଣ୍ଡା ପରି ଦଣ୍ଡା, ଏବଂ ଶୋଭାମୟ ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ରୂପବନ୍ତି ହୋଇଯାଇଥିଲା। ବଡ଼ ବଡ଼ ରାଜପ୍ରାସାଦ, ଶିଖର ଓ ଦେବାଳୟ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ଏବଂ ଝଣ୍ଡା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା, ଚଉଡ଼ା ଏବଂ ଭଲ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ରାସ୍ତା ଥିଲା। ଉଚ୍ଚ ମାନ୍ୟ ଭବନ ତାଲ ତଳ ଉପରେ ମେଘ ପରି ଶୁଭିଯାଉଥିଲା, ଯାହା ଦେଖିବାକୁ ଇନ୍ଦ୍ରପୁରୀ ପରି ଲାଗୁଥିଲା। ସେମାନେ ଗଙ୍ଗା ଉପକୂଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଉଦ୍ୟାନ ଥିଲା, ଶୀତଳ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିଲା, ବଡ଼ ବଡ଼ ମାଛରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ଆକାଶ ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାରା ଦ୍ୱାରା ରାତିରେ ନିର୍ମଳ ହୋଇ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ, ସେହିପରି ରାଜପଥ ମଧୁର ଏବଂ କୌଶଳପୂର୍ଣ୍ଣ ତିଆରି ହୋଇ ଶ୍ରେଣୀବଦ୍ଧ ଭାବରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇଯାଉଥିଲା। ଏଠାରେ ଆୟୋଧ୍ୟାକାଣ୍ଡର ଏକାଶୀତମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଶୁଭ ରାତିରେ, ବିଦ୍ୱାନ୍ ସୂତ ଓ ମାଗଧ ମାନେ ଭଲ ଶୁଭାଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଭାରତଙ୍କୁ ଗୀତ ଓ ଶ୍ଲୋକ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଡ଼ି ଲଗାଇଥିବା ଘଣ୍ଟ ଦ୍ୱନିତି ହେଲା, ଶତାଧିକ ଶଂଖ ତାଲ ଚାଲିଲା, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଦୂର୍ବଳ ଓ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରର ଆଳାପ ହେଲା। ସେହି ବଡ଼ ସଙ୍ଗୀତ ଧ୍ୱନି ଆକାଶକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲା, କିନ୍ତୁ ଦୁଃଖରେ ଜଳୁଥିବା ଭାରତଙ୍କ ମନର ଯନ୍ତ୍ରଣା କେବଳ ଆଉ ବଢ଼ିଗଲା। ଏହି ସମୟରେ ଭାରତ ଜାଗି ଶବ୍ଦକୁ ଥମ୍ବାଇ କହିଲେ, "ମୁଁ ରାଜା ନୁହେଁ," ଏବଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ଦେଖ, କୈକେୟୀ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ କେତେ ବଡ଼ ଅନର୍ଥ କରିଛନ୍ତି। ମୋତେ ଦୁଃଖରେ ଛାଡ଼ି, ରାଜା ଦଶରଥ ଚଳିଗଲେ। ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏହି ଉଚ୍ଚ ଆତ୍ମା ରାଜାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ସମ୍ପଦ ଏବେ ନିୟମ ନଥିବା ନୌକା ପରି ଜଳରେ ଭାସୁଛି। ଆମ ରକ୍ଷକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୋର ମାତା ଧର୍ମ ଛାଡ଼ି ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରାଇଛନ୍ତି।" ଭାରତଙ୍କ ଏହି ଦୁଃଖଭରା ଅବସ୍ଥା ଦେଖି, ସେଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ମହିଳାମାନେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ ଭାରତ ଶୋକ କରୁଥିବାବେଳେ, ରାଜଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ମହାମୁନି ବଶିଷ୍ଠ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶପତିଙ୍କ ସଭାଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ମୃଦୁ ମାଟିରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା, ମଣି ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ପ୍ରସ୍ତରରେ ଶୋଭିତ, ସୁଧର୍ମା ସଭାପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଏହି ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠି ଅନେକ ସେବକମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ସମସ୍ତ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବଶିଷ୍ଠ ସୁନ୍ଦର ଚମକୁଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସିଂହାସନରେ ବସି, ଦୂତମାନେଂକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ—"ତ୍ବରାନ୍ୱିତ ଭାବେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଯୋଦ୍ଧା, ମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ପ୍ରଜାନେତାମାନେଂକୁ ଏଠାକୁ ଆଣ। ଆମ ପାଖରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାମ ଅଛି। ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ଭାରତ, ଯୁଧାଜିତ୍, ସୁମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ନିଷ୍ଠାବାନ ଲୋକମାନେଂକୁ ମଧ୍ୟ ଆଣ।" ଏହିପରି ଆଦେଶ ମିଳିବା ସହ ବଡ଼ ହଳଚଳ ଆରମ୍ଭ ହେଲା—କିଏ ରଥରେ, କିଏ ଘୋଡ଼ା ଉପରେ, କିଏ ହାତୀ ଉପରେ ଆସୁଥିଲେ। ଭାରତ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ, ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ଏମିତି ସ୍ୱାଗତ କଲେ, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କିମ୍ବା ଏକ ସମୟରେ ଦଶରଥଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ। ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ସେହି ସଭା, ଏମିତି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଯେପରି ଏକ ଦୀଘଳ ହ୍ରଦ ଶାନ୍ତ ଜଳ ଓ ମଣି, ଶଙ୍ଖ, କଣ୍ଡରେ ଭରିଥିବା ତୀର ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ। ଏଠାରେ ଆୟୋଧ୍ୟାକାଣ୍ଡର ବିରାଶୀତମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଭାରତ ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଦେଖିଲେ ଯେ, ସେହି ସଭା ପ୍ରାଚୀନ ଜ୍ଞାନୀ ବୃଦ୍ଧମାନେଂକୁ ନେଇ ଏମିତି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇଯାଇଛି, ଯେପରି ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଚାନ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ରାତି ଆଲୋକିତ ହୁଏ। ବୃଦ୍ଧମାନେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ବସିଲେ, ଯାହା ଦେଖି ସଭା ଏମିତି ଲାଗୁଥିଲା, ଯେପରି ମେଘ ହଟିଯିବା ପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ରାତି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଦ୍ୱାନ୍ମାନେଂକୁ ନେଇ ସେହି ସଭା ଚନ୍ଦ୍ରାଲୋକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ରାଜଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଂକ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ, ମୁଖ୍ୟ ପୁରୋହିତ ବଶିଷ୍ଠ ମୃଦୁ କଥାରେ ଭାରତଙ୍କୁ କହିଲେ, "ପ୍ରିୟ ଶିଶୁ, ରାଜା ଦଶରଥ ଧର୍ମ ରକ୍ଷା କରି ଏବେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଳିଗଲେ, ତୁମକୁ ଏହି ସମୃଦ୍ଧ ଏବଂ ଧନଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଥିବୀ ଦାନ କରି। ରାମ, ସତ୍ୟ ଓ ଧୃତିରେ ଅଟୁଟ, ପିତୃବଚନ ସ୍ମରଣ କରି, ଉଦିତ ଚନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଆଲୋକ ଛାଡ଼ି ଦେଉନାହିଁ, ସେପରି ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଛାଡ଼ି ଦେଉନାହାନ୍ତି। ଏହି ରାଜ୍ୟ ଏବେ କଣ୍ଟକ ଶୂନ୍ୟ, ତୁମ ପିତା ଓ ଭାଇ ତୁମକୁ ଦେଇଛନ୍ତି; ଏହା ଉପଭୋଗ କର, ଆନନ୍ଦିତ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଂକ ସହ ଶୀଘ୍ର ଅଭିଷେକ କର।