ଯେତେବେଳେ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ଓ ସଭାସଦ୍ୟଗଣ ଏହି ସମ୍ବାଦ ଶୁଣିଲେ, ସେମାନେ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଆନନ୍ଦରେ କହିଲେ—"ଭକ୍ତିଶୀଳ ପ୍ରଜା ଓ କୁଶଳ କର୍ମକୁଶଳ କାମିନ୍ଦ୍ରମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶାନୁସାରେ ରାସ୍ତା ସମ୍ପର୍କରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି।" ତାପରେ, ଯେଉଁମାନେ ଭୂମି କାମରେ ପାରଙ୍ଗତ, ମାପ ଓ ଚିହ୍ନଟ କରିବାରେ ଦକ୍ଷ, କାମକୁ ନିଷ୍ଠାର ସହିତ କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ସାହସୀ ଖନନକାରୀ, ଇଞ୍ଜିନିୟରମାନେ ଏହି କାମପାଇଁ ନିକଳିପଡ଼ିଲେ। ଏହି ସହିତ ଅଧିକାରୀ, ଯନ୍ତ୍ରକୁଶଳ କାରିଗର, ବଡ଼ କଠମିସ୍ତ୍ରୀ, ରାସ୍ତା ତିଆରି କରୁଥିବା ଲୋକ ଓ ଗଛ କାଟିବାରେ ଦକ୍ଷ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାତ୍ରା କଲେ। ଭଲ କୁଆଁ ଖୋଦକ, ପୋଚି କରିବାରେ ଦକ୍ଷ, ବାଁସ କାରିଗର, ମାପି କାମରେ ପାରଙ୍ଗତ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦଳରେ ଥିଲେ। ସେହି ବିଶାଳ ଦଳ ଆନନ୍ଦରେ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ମାନେ ଯେପରି ଉଠି ଯାଆନ୍ତି, ସେପରି ଉଦ୍ୟମରେ ଚାଲିଗଲେ। ନିଜ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ହାତେ ନେଇ, ରାସ୍ତା କାମରେ ଦକ୍ଷ ଲୋକମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଉପକରଣ ନେଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ସେମାନେ ଲତା, ଝାଡ଼ି, ଝାଡ଼ ଓ ପାଥର କଟି, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛ ଉଖାଡ଼ି ରାସ୍ତା ସଫା କରିଦେଲେ। ଯେଉଁଠାରେ ଗଛ ନଥିଲା, ସେଠି କେହି ଗଛ ରୋପଣ କଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ କୁହାଡ଼ି, ଦାଉ, ଓ କଟାରୀ ନେଇ ଯେଉଁଠାରେ ଦରକାର, ସେଠି ଗଛ କାଟିଦେଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକମାନେ ଘନ ନଳ ବନ ଓ କଠିନ ସ୍ଥଳ ଉଖାଡ଼ି ସଫା କଲେ। କେହି କୁଆଁ ଓ ଗଭୀର ଗଡ଼ିକୁ ବାଲୁକାରେ ପୂରିଦେଲେ, କେହି ନିମ୍ନସ୍ଥଳ ଉଚ୍ଚ କଲେ। ଯେଉଁଠାରେ ବାନ୍ଧିବା ଦରକାର, ବାନ୍ଧିଲେ; ଯେଉଁଠାରେ ଖୋଲିବା ଆବଶ୍ୟକ, ଖୋଲିଦେଲେ। ଅତି କ୍ଷଣିକ ସମୟରେ, ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ଏବଂ ବିଶାଳ ଜଳମାର୍ଗ ତିଆରି କଲେ। ଶୁଷ୍କ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ସୁନ୍ଦର କୁଆଁ ଖୋଦି, ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ଚଉକ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କରାଗଲା। ଚିକ୍କଣ ମାଟି ଦ୍ୱାରା ମଞ୍ଚିତ ମାଟି, ଫୁଲିଥିବା ଗଛ, ମଦମସ୍ତ ପକ୍ଷୀର କୁହୁକି, ଓ ପତାକା ଦ୍ୱାରା ସଜିଥିବା ଏହି ପଥ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭାମୟ ହେଇଯାଇଥିଲା। ଚନ୍ଦନ ଜଳ ଛିଟି, ବିଭିନ୍ନ ପୁଷ୍ପରେ ଶୋଭିତ ଏହି ସେନାର ରାସ୍ତା ସ୍ୱର୍ଗମାର୍ଗ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ତାପରେ ନିଯୁକ୍ତ କର୍ମଚାରୀମାନେ ଆଦେଶାନୁସାରେ ମଧୁର ଫଳରେ ପ୍ରଚୁର ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା ସ୍ଥାନ ଚୟନ କଲେ। ମହାନ ଭାରତଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଏହି ନବ-ବସତି ଅଲଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ମଣିର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଶୁଭ ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଚୟନ କରି, ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମହାତ୍ମା ଭାରତଙ୍କ ପାଇଁ ବସତି ସ୍ଥାପନ କଲେ। ଚାରିପାଖେ ଉଚ୍ଚ ବାଲୁକା ଦ୍ୱାରା ଘେରା, ଇନ୍ଦ୍ରର ଯନ୍ତ୍ର ପୋଲର ପରି ଦ୍ୱାରଦେଖା, ଓ ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏହି ବସତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୃଷ୍ଟିନନ୍ଦନ ହୋଇଥିଲା। ପତାକା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଦୀର୍ଘ ରାସ୍ତା, ମହଲ ଓ ପ୍ରାଚୀର ଦ୍ୱାରା ଘେରା, ଉଚ୍ଚ ଅଟାଳିକା ଏପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ଯେନ ପରି ଇନ୍ଦ୍ରପୁରୀ। ସେମାନେ ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ଉପକୂଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଉଦ୍ୟାନ, ଶୀତଳ ଓ ସ୍ଫଟିକ ଜଳ, ବଡ଼ ମାଛ ରହିଥିଲା। ଯେପରି ନିର୍ମଳ ଆକାଶ ରାତିରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାରା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୁଏ, ସେପରି ରାଜପଥ ମଧୁର ଏବଂ କୌଶଳପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଶ୍ରେଣୀବଦ୍ଧ ହୋଇ ଚମକିଉଠିଲା। ଏହାପରେ, ଶୁଭ ରାତିରେ ଗାନ୍ଧର୍ବ, ସୂତ, ମାଗଧ ଓ ବନ୍ଦିମାନେ ଭାରତଙ୍କୁ ଶୁଭକାମନା ଓ ମଙ୍ଗଳ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ସୁନା ଧାରର ଘଣ୍ଟା ମାରାଗଲା, ଶତଶଃ ଶଂଖ ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୱନି ହେଲା, ବିଭିନ୍ନ ସଙ୍ଗୀତ ଯନ୍ତ୍ରର ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ସ୍ୱର ଅନୁସୃତ ହେଲା। ଏହି ମହା ଧ୍ୱନି ଉପରି ଆକାଶକୁ ଭରିଦେଲା, କିନ୍ତୁ ଦୁଃଖିତ ଭାରତଙ୍କ ଦୁଃଖକୁ ଆଉ ଅଧିକ ବଢ଼ାଇଲା। ତାପରେ, ଭାରତ ଜାଗି ଏହି ଧ୍ୱନିକୁ ରୋକିଦେଲେ ଓ କହିଲେ, "ମୁଁ ରାଜା ନୁହେଁ," ଏବଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଦେଖ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, କୈକେୟୀ ଲୋକଙ୍କୁ କେତେ ବଡ଼ କ୍ଷତି କରିଛନ୍ତି! ମୋତେ ଦୁଃଖରେ ଛାଡ଼ି, ରାଜା ଦଶରଥ ଚଳିଗଲେ। ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ସେଇ ମହାନ ରାଜ୍ୟ ଭାଗ୍ୟ ଏବେ ତରଣୀ ବିନା ନୌକା ପରି ଜଳରେ ଭୃମଣ କରୁଛି। ଆମର ପ୍ରବଳ ରକ୍ଷକ ରାମଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୋର ମାତା ଧର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରି ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରେଷଣ କରିଦେଇଛନ୍ତି।" ଭାରତଙ୍କ ଏହି ଶୋକାକୁଳ ଅବସ୍ଥା ଦେଖି ସେଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ମହିଳାମାନେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିପକେ। ଏହିପରି ଭାରତ ଶୋକ କରୁଥିବାବେଳେ, ରାଜଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବଶିଷ୍ଠ ମୁନି ଇକ୍ଷ୍ବାକୁ ରାଜାଙ୍କ ଶୁଭ ସଭା ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ରତ୍ନ ଓ ମଣି ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ, ସୁଧର୍ମା ସଭା ପରି ଏହି ମଣ୍ଡପ ଚମକୁଥିଲା, ସେଠାରେ ବହୁତ ସେବକ ଥିଲେ। ସମସ୍ତ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବଶିଷ୍ଠ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚର୍ଯ୍ୟା ଉପରେ ବସି, ଦୂତମାନେଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ—"ଶୀଘ୍ର ଏଠାକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଯୋଦ୍ଧା, ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପ୍ରଜାପତିମାନେଙ୍କୁ ଆଣ, ଦେରି କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଆମକୁ ଦ୍ରୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଛି। ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ଭାରତ, ଯୁଧାଜିତ, ସୁମନ୍ତ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଲୋକମାନେଙ୍କୁ ଆଣ।" ଏହିପରି ଆଦେଶ ପରେ ରଥ, ଘୋଡ଼ା, ହାଥୀ ଉପରେ ଲୋକମାନେ ଆସିବାରେ ବଡ଼ ଶବ୍ଦ ହେଲା। ଭାରତ ସଭାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ତାଙ୍କୁ ଏପରି ସମ୍ମାନ କଲେ, ଯେପରି ପୂର୍ବେ ଦେବତାମାନେ ଦଶରଥଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ କରିଥିଲେ, ସେପରି।