ଭାରତ ତାଙ୍କ ମାଆ କୈକେୟୀଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, “ମୁଁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୁଏ, ତୁମେ କିପରି ଏହି ପାପ କରିପାରିଲା? ତୁମେ ନିଜ ପୁଅଁକୁ, ଯିଏ ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରନ୍ତି, ଚର୍ମ ଓ ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧି ଅରଣ୍ୟକୁ ପଠାଇଦେଲା, ତା’ପରେ ମଧ୍ୟ କିପରି ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରୁନାହଁ? ଯିଏ ଦୋଷହୀନ, ଶୂରବୀର, ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିଥିବା, ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ଏବଂ ଏବେ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଏପରି ଏକ ନିର୍ମମ ନିଷ୍କାସନ କରି, କିଏ ଉପକାର ଦେଖିଲୁ? ମୋତେ ଲାଗେ, ରାଘବଙ୍କ ପ୍ରତି ତୁମର ଲୋଭ ମୁଁ ଅଜଣା ଥିଲି ନାହିଁ; ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅପରାଧ କରିଛ। ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ—ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବାଘ ସମ—ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଯିବା ପରେ, କିପରି ଶକ୍ତି ଓ ସାହସରେ ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବି? ମହାନ୍ତି ରାଜା ସଦା ତାଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲେ, ଯିଏ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ମେରୁ ପର୍ବତ ଯେମିତି ତାଙ୍କ ଅରଣ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ, ସେପରି। ମୁଁ କିପରି ଏହି ଭାର ଉଠାଇପାରିବି, ଏକ ଦୁର୍ବଳ ପଶୁ ଭଳି ଭାରୀ ଭାର ବୋହିବା ପରି? କଣ ଶକ୍ତିରେ ଏହା ସହିପାରିବି? ମୋତେ ଯଦି ତପସ୍ୟା କିମ୍ବା ବୁଦ୍ଧିରେ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଥାଏ, ତଥାପି ମୁଁ କଦାପି ତୁମର ଏହି ପୁଅଁ ପ୍ରତି ଲୋଭ ପୂରଣ କରିବିନାହିଁ। ମୁଁ ଚାହେଁ ନାହିଁ ତୁମକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ, ଯଦି ରାମ ସଦା ତୁମକୁ ମାଆ ବୋଲି ମାନନ୍ତି। କିପରି ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଚିନ୍ତା ତୁମ ମନରେ ଆସିଲା, ଜାହା ଆମ ପୂର୍ବଜମାନେ ନିନ୍ଦା କରିଛନ୍ତି, ଭଲ ବ୍ୟବହାରରୁ ଗିରିପଡ଼ିଛ? ଏହି ରାଜବଂଶରେ ସଦା ବଡ଼ ପୁଅଁକୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରାଯାଏ; ଅନ୍ୟ ଭାଇମାନେ ତାଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ ଚଲନ୍ତି। ମୁଁ ଭାବେ ନାହିଁ ତୁମେ ନ୍ୟାୟ କରୁଛ, ରାଜଧର୍ମ ଜାଣ, କିମ୍ବା ରାଜାଙ୍କ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ନୀତି ଅନୁସରଣ କର। ଏହି ରାଜବଂଶରେ ସଦା ବଡ଼ ପୁଅଁ ରାଜା ହୁଏ; ଏହା ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଚଳିତ ରୀତି। ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଓ ପରମ୍ପରାରେ ଅଟୁଟ, ତାଙ୍କର ଗର୍ବ ତୁମ ପାଇଁ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି। ଏପରି ମହାନ୍ତି ରାଜାଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କିପରି ଏପରି ଅନର୍ଥ ଭ୍ରମ ତୁମ ମନକୁ ଆଛାଦିତ କଲା? ମୁଁ ତୁମର ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବିନାହିଁ; ତୁମେ ଅନର୍ଥରେ ଲାଗିଛ; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ମୋର ମୃତ୍ୟୁର ହେତୁ ହେବ। ତଥାପି, ତୁମ ପାଇଁ ଏହି ଅପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି: ମୁଁ ଅରଣ୍ୟରୁ ମୋର ଭାଇ, ଯିଏ ପରିବାରର ପ୍ରିୟ, ତାଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିବି। ରାମକୁ ଆଣି, ମୁଁ ଦୃଢ଼ ହୃଦୟରେ ତାଙ୍କର ଦାସ ହେବି, ଅନ୍ତର୍ଜ୍ଞାନରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେବି। ଏପରି କହି, ମହାତ୍ମା ଭାରତ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କୁ ଅନେକ କଠୋର କଥା କହି, ଦୁଃଖରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ, ପର୍ବତ ଗୁହାରେ ସିଂହ ଭଳି ଗର୍ଜନ କଲେ।