ଦଶରଥଙ୍କ ପରଲୋକଗମନ ଏବଂ ରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ନିବାସ ରହିବାର ଖବର ଶୁଣି, ଭରତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଡୁବିଗଲେ। ତାଙ୍କ ପିତା ଓ ଭାଇ ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପିତା ସମ, ସେମାନେ ଅନୁପସ୍ଥିତ ଥିବାରୁ ଭରତ କହିଲେ, “ମୋ ପାଇଁ ଏହି ରାଜ୍ୟର ଉପଯୋଗ କ’ଣ? ତୁମେ ମୋ ଦୁଃଖକୁ ଆଉ ଦୁଃଖରେ ପରିଣତ କରିଛ, ରାଜାଙ୍କୁ ଚାଲିଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରି ଓ ରାମଙ୍କୁ ତପସ୍ବୀ କରି ଦେଇଛ। ତୁମେ ଆମ ପରିବାର ପାଇଁ ବିନାଶର ରାତି ପରି ଆସିଛ। ମୋ ପିତା ତୁମେ ଅଗ୍ନିଗୁଡିକୁ ଆଲିଂଗନ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାହାର ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ତୁମ ଦୁଷ୍ଟତାରେ ରାଜାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି, ଆମ ପରିବାର ହାରାଇଯିଛି, ତୁମ ମୂଢ଼ତା ଦ୍ୱାରା ଆମ ଲାଇନ୍ରେ କଳଙ୍କ ଲାଗିଛି।” ଭରତ ଆଉ କହିଲେ, “ମୋ ପିତା, ଏହି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ତୁମ ଦୁଃଖରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ଚାଲିଯିଲେ। ରାମ କିଏ ଦୂରେ ଗଲେ? କିଏ ତାଙ୍କୁ ବନକୁ ପଠାଇଲେ? କୌଶଳ୍ୟା ଓ ସୁମିତ୍ରା ତାଙ୍କ ପୁଅ ଦୁଃଖରେ କିପରି ବଞ୍ଚିପାରିବେ? ରାମ ସଦା ତୁମକୁ ମାତା ପରି ଆଦର କରିଥିଲେ, ଆମ ପ୍ରଥମ ମାତା କୌଶଳ୍ୟା ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଭଉଣୀ ପରି ଆଦର କରିଥିଲେ। ତୁମେ ଏମିତି ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ତୁମ ପୁଅକୁ ବନକୁ ପଠାଇ ଦେଇଛ, ତୁମ ହୃଦୟ ଦୁଃଖିତ କିପରି ନୁହେଁ?” ଭରତ ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କୁ ଦୂଷ୍ଟ କାମନା ପାଇଁ ଦୂଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ଅଭିଯୋଗ କରି, କହିଲେ, “ତୁମର ରାମ ପ୍ରତି ଲୋଭ ଏହି ଦୁଃଖ ଆଣିଛି। ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନିବାସ ରହିଲେ, ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ କିପରି ରକ୍ଷା କରିପାରିବି? ଦଶରଥ ଦାୟିତ୍ୱ ରାମ ଉପରେ ରଖିଥିଲେ, ମେରୁ ପର୍ବତ ତାଙ୍କ ଜଙ୍ଗଲ ପରି ନିର୍ଭର କରେ। ମୁଁ ଏହି ଭାର ବହିପାରିବି କିପରି? ଏହା ଏକ ଦୁର୍ବଳ ପଶୁ ଭାର ବହିବା ପରି। ମୁଁ ତୁମ ଇଛା ପୂରଣ କରିବି ନାହିଁ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଇଛା ଆମ ପରିବାରକୁ ବିନାଶ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଛ। ତୁମ ଅନ୍ୟାୟ ଇଛା ପୂରଣ କରିବି ନାହିଁ। ରାମ ଯଦି ସଦା ତୁମକୁ ମାତା ଭାବେ ଦେଖେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ବିଦାୟ କରିବି ନାହିଁ। ଏହି ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରଥମ ପୁଅ ସଦା ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ହୋଇଥାଏ, ଅନ୍ୟ ଭାଇମାନେ ତାଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ତୁମେ ନ ନ୍ୟାୟ କର, ନ ରାଜଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କର, ଏହି ରାଜବଂଶର ପରମ୍ପରା ତୁମେ ଭଙ୍ଗ କରିଛ। ମୁଁ ତୁମ ଦୁଷ୍ଟ ଇଛା ପୂରଣ କରିବି ନାହିଁ। ଏବେ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଏହି ଅପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି—ମୁଁ ରାମଙ୍କୁ ବନରୁ ଆଣିବି, ଏବଂ ତାଙ୍କ ସେବକ ହୋଇ ରହିବି।” ଏଭଳି କହି, ଭରତ ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଓ କ୍ଷୁଦ୍ରତାରେ ତୀବ୍ର ଶବ୍ଦରେ ତୀବ୍ର ଉକ୍ତି କରି, ପାହାଡ଼ ଗୁହାରେ ସିଂହ ପରି ଦହଡ଼ିଲେ। ଏହିପରେ, ଭରତ ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ମାତା କୈକେୟୀଠାରେ ଆଉ କହିଲେ, “କୈକେୟୀ, ତୁମେ ରାଜ୍ୟ ହାରିବା, ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା, ଧର୍ମ ଛାଡ଼ିବା, ଦୁଃଖରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେବା। ରାଜା ଓ ରାମ ତୁମେ କଣ ଅପରାଧ କରିଥିଲେ, ଯାହାର ଫଳରେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ନିବାସ ରହିବା ଦେଇଛ? ତୁମେ ପରିବାରକୁ ନଷ୍ଟ କରି, ଅଜନ୍ମ ଶିଶୁ ହତ୍ୟାର ପାପ କରିଛ, ତୁମେ ନରକକୁ ଯାଅ, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଲୋକକୁ ପାଇବା ନୁହେଁ। ତୁମ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଜଣକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇଛ, ମୋ ମନେ ଭୟ ଆଣିଛ। ତୁମେ ମୋ ପିତାଙ୍କୁ ମାରିଦେଇଛ, ରାମକୁ ବନକୁ ପଠାଇଛ, ମୋ ପ୍ରତି ଜଗତରେ କଳଙ୍କ ଆଣିଛ। ତୁମେ ମାତା ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛ, କିନ୍ତୁ ମୋର ଶତ୍ରୁ, ଦୁଷ୍ଟ, ରାଜ୍ୟପ୍ରତି ଲୋଭୀ, ମୁଁ ତୁମ ସହ କଥା ହେବି ନାହିଁ, ତୁମେ ଦୁଷ୍ଟ କର୍ତ୍ତା, ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିଛ। କୌଶଳ୍ୟା, ସୁମିତ୍ରା ଓ ଅନ୍ୟ ମାତାମାନେ ତୁମ ଦୁଷ୍ଟତାରେ ତୀବ୍ର ଦୁଃଖରେ ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି, ତୁମେ ଆମ ବଂଶକୁ ଅଶୁଦ୍ଧ କରିଛ।” ଏଭଳି ଭରତ ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଓ କ୍ରୋଧରେ ତୀବ୍ର ଶବ୍ଦରେ ଦୂଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟର ଅଭିଯୋଗ କରି, ରାମଙ୍କୁ ବନରୁ ଆଣିବା ଓ ତାଙ୍କ ସେବକ ହେବା ନିଶ୍ଚୟ କରିଲେ।