ଏହି ଭାବରେ ଘଟଣାବଳୀ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ— ରଘୁବଂଶର ଏହି ମହାନ୍ତ ଶାସକ ଦଶରଥ, ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯାହା ଚାହିଲେ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦାନ କରିଦେଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ଏବଂ ଦଶରଥ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସେ ନିଜେ ନମ୍ରତାର ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ଏହି ଦାନଶୀଳ ଓ ପ୍ରାକ୍ରମୀ ରାଜା ଦଶରଥ, ଯିଏ ନିଜ ରାଜ୍ୟକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ସେ ଏହି ଉଚ୍ଚତମ ଯଜ୍ଞ କୁ ଆନନ୍ଦ ଭାବରେ ସଫଳ କରିଲେ। ଏହି ଯଜ୍ଞ ରାଜାମାନେ ପାଇଁ ବହୁତ କଠିନ, ପାପ ନାଶକ ଓ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଯିବା ଶକ୍ତି ଥିଲା। ତାପରେ ଦଶରଥ ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କୁ କହିଲେ— “ଏ ମହାମୁନି, ଆପଣ ମୋର ବଂଶ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଯେଉଁ ଉପାୟ ଅଛି, ତାହା କରନ୍ତୁ।” ତାହାପରେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ କହିଲେ, “ହେ ରାଜନ, ଆପଣଙ୍କ ବଂଶକୁ ମହିମା ଦେଇବା ପାଇଁ ଚାରିଜଣ ପୁଅ ହେବେ।” ଏହି ମଧୁର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ମହାତ୍ମା ଦଶରଥ ଗଭୀର ଭକ୍ତି ସହିତ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଅତି ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ, ଏବଂ ପୁନି ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କ ସହ କଥା ହେଲେ। ଏଉଁବେଳେ, ମହାମୁନି ତାଙ୍କ ମନକୁ ଶାନ୍ତ କରି, ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ଦଶରଥଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ଆପଣ ପାଇଁ ପୁତ୍ରକାମେଷ୍ଟି ଯଜ୍ଞ କରିବି, ଯାହା ଅଥର୍ବଶିର୍ଷ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିୟମିତ ଭାବରେ କରାଯିବ।” ତାପରେ ସେ ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କଲେ, ଏବଂ ନିୟମିତ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିକୁ ହବି ଦେଇ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ ଓ ମହାମୁନିମାନେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କ ଅଂଶ ନେବାକୁ ଏକଠି ହେଲେ। ସେମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ ରାବଣ ନାମକ ଏକ ରାକ୍ଷସ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଆମକୁ ଅତ୍ୟାଚାର କରୁଛି, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ରୋକିପାରୁନାହିଁ। ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ବର ଦେଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ଆମେ ସେଠିପାଇଁ ସବୁକିଛି ସହିଯାଉଛୁ। ସେ ତିନି ଲୋକକୁ ଅଶାନ୍ତ କରୁଛି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବା ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। ତାଙ୍କର ଅହଂକାର ଓ ବରରେ ଆଶ୍ରୟ କରି, ରାବଣ ଋଷି, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅସୁରମାନେ ଉପରେ ଅନ୍ୟାୟ କରୁଛି। ତାଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦହେନାହିଁ, ପବନ ପାଖକୁ ଯାଏନାହିଁ, ସମୁଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଲ ତୋଳେନାହିଁ। ଏହିଭଳି ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଭୟଭୀତ, ତେଣୁ ତାଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ।” ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଏହି ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି ବ୍ରହ୍ମା ଚିନ୍ତା କରି କହିଲେ, “ତାଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଉପାୟ ଏବେ ଜଣାପଡ଼ିଛି। ସେ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ଦେବତା, ଦାନବ ଏବଂ ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ଅଜୟ୍ୟ ବୋଲି ବର ନେଇଥିଲେ, ମୁଁ ସେହିପରି ବର ଦେଇଥିଲି। କିନ୍ତୁ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖ କରିନାହିଁ, ତେଣୁ ମନୁଷ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିବେ, ଅନ୍ୟ କେହି ତାଙ୍କୁ ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ।” ଏହି ସମୟରେ, ମହାତେଜସ୍ବୀ ଵିଷ୍ଣୁ ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଧାରଣ କରି, ପୀତାମ୍ବର ପିନ୍ଧି, ଗରୁଡ଼ାରେ ଚଢ଼ି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭାରେ ଜ୍ଵଳମାନ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତିତ ହୋଇ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ଏଠି ଏସି, ମନସ୍କ ଭାବରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ଦଁଡ଼ାଇଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଏହିପରି କହିଲେ— “ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରୁଛୁ। ଆପଣ ଅୟୋଧ୍ୟାପତି ଦଶରଥଙ୍କ ପୁଅ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନିଅନ୍ତୁ। ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଦାନଶୀଳ, ମହାମୁନିମାନଙ୍କ ପରି ତେଜସ୍ବୀ। ତାଙ୍କ ତିନିଜଣ ରାନୀ ଲଜ୍ଜା, ଶ୍ରୀ ଓ କୀର୍ତ୍ତି ସମାନ। ଏହି ତିନି ରାନୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଆପଣ ଚାରି ରୂପ ଧାରଣ କରି ଜନ୍ମ ନିଅନ୍ତୁ। ମନୁଷ୍ୟ ରୂପରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଏହି ଜଗତର ଦୁଃଖର ମୂଳ ରାବଣଙ୍କୁ ବିନାଶ କରନ୍ତୁ। ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁଠି ଅସୁବିଧା ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ମୁନିମାନେ ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟାୟରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି, ସେଠି ରାବଣଙ୍କୁ ମାରନ୍ତୁ। ଏହି ଅହଂକାରୀ ରାବଣ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ହୋଇ, ଋଷି, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରାମାନେ ଉପରେ ଅତ୍ୟାଚାର କରୁଛି। ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏହି ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଏଠି ଆସିଛୁ। ତେଣୁ, ହେ ଦେବ, ଆପଣ ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ। ଆମେ ସମସ୍ତେ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛୁ, ଆପଣ ଆମ ପ୍ରମୁଖ ଆଶ୍ରୟ।” ଦେବତାମାନେ ଏଭଳି ସ୍ତୁତି କରିବା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଆଦର ସହିତ ଵିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନମ୍ର ଭାବରେ କହିଲେ, “ଭୟ ଛାଡ଼, ତୁମମାନଙ୍କର ଭଲ ହେଉ। ତୁମମାନଙ୍କର କ୍ଷେମ ପାଇଁ, ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପୁଅ, ପଉତା, ମନ୍ତ୍ରୀ, ବନ୍ଧୁ, ସହଯୋଗୀ ସହିତ ବିନାଶ କରିବି। ଏହି ଦୁଷ୍ଟ, ଭୟଙ୍କର ଦେବତା ଓ ମୁନିମାନେ ଉପରେ ଅତ୍ୟାଚାର କରୁଥିବା ରାବଣଙ୍କୁ ମାରି, ମୁଁ ଦଶ ହଜାର ଏବଂ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକରେ ବାସ କରିବି। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ପୃଥିବୀର ରକ୍ଷା କରିବି।” ଏଭଳି ଦେବତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ, ଲୋଟସ୍-ନେତ୍ର ବିଷ୍ଣୁ ନିଜକୁ ଚାରି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କଲେ। ସେ ଦଶରଥଙ୍କୁ ନିଜ ପିତା ଭାବେ ଚୟନ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଦେବତା, ମୁନି, ଗନ୍ଧର୍ବ, ରୁଦ୍ର, ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ସ୍ତୁତି ଦେଲେ। ସମସ୍ତେ ପୁନି ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ— “ଏହି ଅହଂକାରୀ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ଭୟଙ୍କର ରାବଣଙ୍କୁ ନାଶ କରନ୍ତୁ। ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ସେନା, ବନ୍ଧୁ ଓ ପରିବାର ସହିତ ମାରି, ଆପଣ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ରହୁଥିବା, ସମସ୍ତ ପାପ ଓ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତୁ।” ଏଭଳି ଦେବତାଙ୍କ ଅନୁରୋଧ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆଶ୍ୱାସନ ସହିତ, ଏହି ଦିବ୍ୟ ଘଟଣାବଳୀ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଦଶରଥଙ୍କ ପୁଅ ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁ ମାନବ ରୂପ ନେଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।