ଓଡ଼ିଆ ରେ ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ ରାମାୟଣର କଥା ଏପରି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ— ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମହାରାଜ, ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଆପଣ ଏକାଉଁ ଯୋଗ୍ୟ। ଆମେ ଏହି ଜମିର କିଛି ଦରକା ନାହିଁ, ଏବଂ ଏହାର ଶାସନ କରିବାର ଶକ୍ତି ଆମେ ରଖିନାହିଁ।” ସେମାନେ ଆଉ କହିଲେ, “ମହାରାଜ, ଆମେ ସଦା ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗି ରହୁଛୁ। ଆପଣ ଆମକୁ ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେଉଥିବେ।” ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ, “ମହାରାଜ, ଆପଣ ଆମକୁ ମଣି, ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ, ସୁନା, କିମ୍ବା ଗଂଗା—ଯାହା ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ଉପଲବ୍ଧ, ଦେଇପାରିବେ। ଆମକୁ ଜମିର ଦରକା ନାହିଁ।” ବେଦର ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିବା ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏପରି କହିବା ପରେ, ଦଶରଥ ରାଜା ସେମାନେଂକୁ ଦଶ ଲକ୍ଷ ଗଂଗା ଦେଲେ। ସେ ଦଶ କୋଟି ସୁନା ଏବଂ ତାର ଚାରି ଗୁଣା ଚାନ୍ଦି ଦେଲେ। ପ୍ରଧାନ ପୁରୋହିତମାନେ ସେ ସମସ୍ତ ଧନ ନିଜେ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟନ କରିଲେ। ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ ଓ ବସିଷ୍ଠ ମହାର୍ଷିଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯଥାଯଥ ଭାଗ ଦେଲେ। ସମସ୍ତେ ଉଲ୍ଲାସିତ ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦ ଭରି ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ସେମାନେଂକୁ ଦଶରଥ ହୃଦୟର ଉଦାରତାରେ ସୁନା ଦେଲେ। ଜାମ୍ବୁନଦର ସୁନା କୋଟି କୋଟି ଦେଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଂକୁ, ଏବଂ ଏକ ଦରିଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହସ୍ତ ଅଳଙ୍କାର ଦେଲେ। ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚାହିଲେ, ଦଶରଥ ରଘୁବଂଶୀ ତାଙ୍କୁ ଦେଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ଦଶରଥ ସେମାନେଂକୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ତାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇଥିଲା। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶୁଭାଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ଏହି ଦାନଶୀଳ, ପ୍ରତାପବାନ୍ ଦଶରଥ ରାଜା ପୃଥିବୀକୁ ଦେଇ ଏକ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯଜ୍ଞ ପାଇଲେ—ଏହା ରାଜାମାନେ ପାଇଁ କଠିନ, ପାପ ନାଶ କରିଥିବା, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଯିବା ଅନୁଷ୍ଠାନ। ଏଉଁପରେ ଦଶରଥ ରାଜା ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରତ ଧରିଛ। ଏବେ ତୁମେ ଏହି ବଂଶକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଉପାୟ କର।" ତା ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମହାରାଜ, ଆପଣଙ୍କର ଚାରିଟି ନାନା ସନ୍ତାନ ହେବେ, ଯେଉଁମାନେ ଆପଣଙ୍କ ବଂଶକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦେବେ।” ଏହି ମଧୁର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଦଶରଥ ରାଜା ମନରେ ଅତି ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ, ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କୁ ପୁନଃ ସମ୍ମାନ କରି କହିଲେ। ଏଉଁପରେ, ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲମୀକି ରାମାୟଣ, ବାଳକାଣ୍ଡର ପ୍ରଶଂସିତ ପଂଦରତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ ମହାର୍ଷି କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଚିନ୍ତା କରି, ନିଜ ମନକୁ ସ୍ଥିର କରି, ବେଦ ଜ୍ଞ ଦଶରଥଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମହାରାଜ, ଆମି ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବି, ଯାହା ଅଥର୍ବଶୀର୍ଷ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିୟମାନୁସାରେ ହେବ।” ଏହିପରି, ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ତେଜସ୍ୱୀ ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ ଅଗ୍ନିକୁ ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ହୋମ କରିଲେ। ଏହି ବେଳେ, ଦେବତାମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ଏବଂ ପ୍ରମୁଖ ଋଷିମାନେ ଯଥାୟଥ ଭାବେ ଏକାଠି ହେଲେ, ତାଙ୍କର ଅଂଶ ନେବା ପାଇଁ। ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଦେବତାମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ ଏକ ରାକ୍ଷସ, ରାବଣ, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଅତ୍ୟାଚାର ଭୁଗୁଛୁ। ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଦମନ କରିପାରୁ ନାହିଁ। ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଭୋଗ ଦେଇଥିଲେ, ଆମେ ସେମାନେଂକୁ ସଦା ସମ୍ମାନ କରୁଛୁ, ତାଙ୍କ ଅନ୍ୟାୟ ଭୁଗୁଛୁ। ତାଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ ମନ, ତିନି ଲୋକକୁ ବିପଦରେ ପକାଇ ଦେଉଛି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବା ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। ସେ ଋଷି, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏବଂ ଅସୁରମାନେଂକୁ ଅନ୍ୟାୟ କରୁଛି, ଭୋଗର ଅଭିମାନରେ ଅଧିକ ଅଭିମାନୀ ହେଇଛି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପୋଡ଼ନାହିଁ, ପବନ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଉନାହିଁ, ସମୁଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ତରଙ୍ଗ ଉଠାଉନାହିଁ। ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ଠାରୁ ଆମେ ଭୟଭିତ; ତାଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଏକ ଉପାୟ କରିବା ଆପଣଙ୍କ ଉଚିତ।” ଦେବତାମାନେ ଏପରି କହିଲେ, ବ୍ରହ୍ମା ଚିନ୍ତା କରି କହିଲେ, “ଏହି ଦୁଷ୍ଟର ନାଶର ଉପାୟ ଏବେ ଜଣାଗଲା।” ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ସେ କହିଥିଲେ, ‘ମୁଁ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ଦେବ, ଦାନବ, ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ଅଜୟ,’ ମୁଁ ଏହାକୁ ବଞ୍ଜିତ କରିଥିଲି। ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଅପମାନ କରି ଉଲ୍ଲେଖ କରିନାହିଁ, ତେଣୁ ସେ ମନୁଷ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ହେବେ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ।” ଏହି ସମୟରେ, ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ଶ୍ରୀ ବିଷ୍ଣୁ, ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ ରୂପରେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଧରି, ହଳଦୀ ଚିରା ପିନ୍ଧି ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ଆସିଲେ, ବିଦ୍ୟୁତ ମଣି ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, ଦେବମାନେ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ। ସେଠି ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ ଆସି ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଦେବମାନେ ନମସ୍କାର କରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କହିଲେ, “ବିଷ୍ଣୁ, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଆମେ ଆପଣକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରୁଛୁ; ଆପଣ ଆୟୋଧ୍ୟାର ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ହେଉନ୍ତୁ। ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଉଦାର ଏବଂ ତେଜସ୍ୱୀ ମହାର୍ଷିମାନେଂକୁ ସମାନ। ତାଙ୍କର ତିନି ରାଣୀ, ଲଜ୍ଜା, ଶ୍ରୀ, କୀର୍ତି ସମାନ। ବିଷ୍ଣୁ, ଆପଣ ଚାରି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ, ମନୁଷ୍ୟ ରୂପରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଏହି ତିନି ଲୋକର ବିପତ୍ତିକୁ ନାଶ କରନ୍ତୁ। ବିଷ୍ଣୁ, ରାବଣକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଧ୍ୱଂସ କରନ୍ତୁ, ଯେଉଁ ଦେବମାନେଂକୁ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ; ସେ ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ଅଗ୍ର ଋଷିମାନେଂକୁ ଅତ୍ୟାଚାର କରୁଛି। ଏହି ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ ରାବଣ ଋଷି, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରାମାନେଂକୁ ଅତ୍ୟାଚାର କରୁଛି। ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନରେ ଖେଳିବା ଦେବମାନେ ତାଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟତାରେ ଅପମାନିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଆମେ ଏଠାରେ ଋଷିମାନେଂକୁ ସହ କରି ଆସିଛୁ। ଏହିପରି, ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି; ଆପଣ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶରଣ। ବିଷ୍ଣୁ, ଦେବ ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେଂକୁ ନାଶ କରିବା ପାଇଁ ମନ କରନ୍ତୁ।