ଭାରତ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ବିଭିନ୍ନ ନଦୀ ତୀରରେ ବିଶ୍ରାମ କରି, ଉତ୍ତାନକା ନଦୀକୁ ଉକ୍ରାନ୍ତ କରି, ଅନେକ ପାହାଡ଼ିଆ ନଦୀମାନେ ଦ୍ରୁତ ରଥରେ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ପରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ହାତୀ ପଛରେ ଥିବା ଏକ ମଣ୍ଡପ ଆସି, ମାନବ ସେନାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାରତ କପିବଟ ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ଲଉହିତ୍ୟ ନଦୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ଏକସାଲା, ବିନତା, ଗୋମତୀ ନଦୀକୁ ଉକ୍ରାନ୍ତ କରି, କଳିଙ୍ଗ ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚି ସାଲ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଭାରତଙ୍କ ରଥ ଏବେ ଦ୍ରୁତ ଯାତ୍ରାରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ତେବେ ତିନି ତ୍ୱରିତ ଚାଲି ଜଙ୍ଗଲକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଉଷାକାଳେ ଏଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସାତ ରାତି ରାସ୍ତାରେ କାଟି, ମାନବ ସେନାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାରତ ମନୁ ରାଜା ନିର୍ମିତ ଅୟୋଧ୍ୟା ନଗରକୁ ଦୃଷ୍ଟି କଲେ। ଅୟୋଧ୍ୟା ସାମ୍ନାରେ ଦେଖି, ଭାରତ ତାଙ୍କ ରଥୀକୁ କହିଲେ, "ଏହି ନଗର, ପବିତ୍ର ଉଦ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ମୋତେ ପରିଚିତ ଲାଗୁନାହିଁ।" ସେ କହିଲେ, "ଅୟୋଧ୍ୟା ଦୂରରୁ ଦେଖାଯାଉଛି, ତାର ମାଟି ଫିକା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ବେଦରେ ନିପୁଣ।" "ଅୟୋଧ୍ୟା ପୂର୍ବରୁ ଋଷିମାନେ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଥିଲେ, ରାଜା ଋଷିମାନେ ରହିଥିଲେ, ଏଠାରେ ସଦା ଉତ୍ତେଜନା ରବ ଶୁନାଯାଉଥିଲା।" "କିନ୍ତୁ ଆଜି, ଚାରିପାଖରେ ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀମାନଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁନାଯାଉନାହିଁ, ଉଦ୍ୟାନମାନେ ଦିନର ଖେଳ ପରେ ଲୋକମାନେ ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି।" "ପୂର୍ବରୁ ଉଦ୍ୟାନମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଲୋକମାନେ ଦୌଡ଼ିବାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଆଜି ସେମାନେ ବିହଡ଼ ହୋଇ ଶୋକ କରୁଛନ୍ତି।" "ଓ ରଥୀ, ଏହି ନଗର ମୋତେ ବିହଡ଼ ଭଳି ଲାଗୁଛି; କାରଣ ଏଠାରେ କୌଣସି ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନାହିଁ।" "ପୂର୍ବରୁ ନଗରର ମୁଖ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଯାଉଥିଲେ ଓ ଆସୁଥିଲେ, ଉଦ୍ୟାନମାନେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଉତ୍ସାହରେ ଭରିଥିଲେ।" "ଏହି ଉଦ୍ୟାନମାନେ ଏକ ସମୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦରେ ଲୋକମାନେ ମଜା କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଆଜି ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦ ବିହୀନ।" "ପଥରେ ଶୁଷ୍କ ପତ୍ର ପଡ଼ିଛି, ଗଛମାନେ କଣ୍ତା କରୁଥିବା ଭଳି ଲାଗୁଛି, ମଦିରା ପ୍ରଭାବରେ ବନ୍ଦର ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ରବ ଶୁନାଯାଉନାହିଁ।" "ସେଇ ମୃଦୁ ମଧୁର କଥାବାର୍ତ୍ତା, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅଗରୁ ଗନ୍ଧରେ ମିଶିଥିବା, ଅପୂର୍ବ ଧୂପରେ ବିଭାସିତ, ଏବେ ଶୁନାଯାଉନାହିଁ।