ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ମହାନ ବଂଶଜ ଦଶରଥ, ତାଙ୍କର ଦାନ ଦେଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁରୋହିତମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ, “ହେ ରାଜନ୍, ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଆମେ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ଆମେ କେବଳ ଆତ୍ମାଧ୍ୟୟନ ଓ ଧର୍ମ ପାଳନରେ ନିଷ୍ଠା ରଖୁଛୁ। ଆମେ ଜମି ଚାହୁଁ ନାହିଁ, ଆପଣ ଆମକୁ ଅନ୍ୟ କିଛି ଦିଅନ୍ତୁ।” ତେବେ ସେମାନେ ଅନୁରୋଧ କଲେ, “ମାଣିକ୍ୟ, ରତ୍ନ, ସୁନା, କିମ୍ବା ଗାଁ—ଯାହା ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି ଆମକୁ ଦିଅନ୍ତୁ, ଆମେ ଜମି ନେବାକୁ ଚାହୁଁ ନାହିଁ।” ବେଦ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଏହି ଅନୁରୋଧ ପରେ, ଦଶରଥ ରାଜା ଦଶଲକ୍ଷ ଗାଁ ଦାନ କଲେ। ତାପରେ ସେ ଦଶ କୋଟି ସୁନା ଓ ତାହାର ଚାରିଗୁଣା ଚାନ୍ଦି ଦେଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପୁରୋହିତମାନେ ସେଥିରୁ ନିଜ ଅଂଶ ନେଲେ। ଋଷ୍ୟଶ୍ରଙ୍ଗ ଓ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ପୂର୍ବକ ଉପହାର ବଣ୍ଟନ କରାଗଲା। ସମସ୍ତେ ହୃଦୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଆନନ୍ଦ ଜଣାଇଲେ। ଯେଉଁମାନେ ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦଶରଥ ଧ୍ୟାନସହିତ ସୁନା ଦେଲେ। ଜାମ୍ବୁନଦ ନଦୀର ସୁନା କୋଟି କୋଟି ଦେଲେ, ଏବଂ ଗରିବ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ହସ୍ତାଭୂଷଣ ଦାନ କଲେ। ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଅନୁରୋଧ ଆସିଲା, ଦଶରଥ ରଘୁବଂଶୀ ସେଠି ଦାନ କରିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବା ପରେ, ଦଶରଥ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ଏହିପରି ଦାନଶୀଳ, ପରାକ୍ରମୀ ଦଶରଥ, ଯିଏ ପୃଥିବୀ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯଜ୍ଞ ସଫଳତାରେ ପ୍ରାପ୍ତି କଲେ। ଏହି ପାପନାଶି, ସ୍ୱର୍ଗପ୍ରଦ, ରାଜାମାନେ ପାଇଁ କଠିନ ଯଜ୍ଞ ହେଉଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ଦଶରଥ ଋଷ୍ୟଶ୍ରଙ୍ଗଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ଏହି ବଂଶ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଯଥାଯଥ କର୍ମ କର।” ତାପରେ ଦ୍ୱିଜତମ ଋଷ୍ୟଶ୍ରଙ୍ଗ କହିଲେ, “ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ବଂଶର ଯଶସ୍ବୀ ଚାରିପୁତ୍ର ହେବେ।” ଏହି ମଧୁର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ମହାତ୍ମା ଦଶରଥ ଭକ୍ତିସହିତ ପ୍ରଣାମ କରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ ଏବଂ ପୁନି ଋଷ୍ୟଶ୍ରଙ୍ଗଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ। ଏହିଠାରେ, ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ବାଳକାଣ୍ଡର ପଂଦରତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ତାହାପରେ, ବିଦ୍ୱାନ ଋଷ୍ୟଶ୍ରଙ୍ଗ କିଛି ଖ୍ଷଣ ଚିନ୍ତା କରି, ଦଶରଥଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ଅଥର୍ବଶୀର୍ଷ ମନ୍ତ୍ରାନୁସାରେ, ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରିବି।” ଏହିପରି, ସେ ପୁତ୍ରକାମେଷ୍ଟି ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କଲେ, ଓ ନିୟମାନୁସାରେ ମନ୍ତ୍ରପାଠ କରି ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କଲେ। ଏବେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ଓ ମହାମୁନିମାନେ ଯଥାଯଥ ବିଧିରେ ତାଙ୍କର ଅଂଶ ନେବାକୁ ଆସିଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏକଠି ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରୁ ରାକ୍ଷସ ରାବଣ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିର୍ଯାତନା ଦେଉଛନ୍ତି, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ରୋକିପାରୁ ନାହିଁ। ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ଦୟାରେ ଵର ଦେଇଥିଲେ, ଆମେ ସେଠାରେ ସବୁ ସହିଛୁ। ସେ ତିନି ଲୋକକୁ ଅସ୍ଥିର କରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବାକୁ ଚାହେ। ସେ ମୁନି, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଓ ଅସୁରମାନେ ଉପରେ ଅନ୍ୟାୟ କରେ, ଏବଂ ଦୟାର ଵରରୁ ଅହଂକାରୀ ହୋଇଯାଇଛି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଜଳାଏ ନାହିଁ, ବାୟୁ ନିକଟକୁ ଯାଏ ନାହିଁ, ସାଗର ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ତାର ତରଙ୍ଗ ଉଠାଏ ନାହିଁ। ଏହିପରି ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ଠାରୁ ଆମେ ଭୟଭୀତ, ତାଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ।” ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି ବ୍ରହ୍ମା ଚିନ୍ତା କରି କହିଲେ, “ତାଙ୍କ ନାଶ ଉପାୟ ଏବେ ଜଣାପଡ଼ିଛି। ସେ ମାନବ ଛଡ଼ି ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ଦେବ, ଦାନବ, ରାକ୍ଷସ ମାନେଠାରୁ ଅଜୟ ହେବାକୁ ଵର ମାଗିଥିଲେ, ଆମେ ତାହା ଦେଇଥିଲୁ। ମାନବ ଉପରେ ଅବମାନ କରିଥିଲେ, ତେଣୁ ସେ କେବଳ ମାନବ ହାତରେ ବଧ ହେବେ।” ଏହି ସମୟରେ, ବିଶ୍ୱଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଚକ୍ର, ଶଂଖ, ଗଦାଧାରୀ, ପୀତାମ୍ବରଧାରୀ, ଗରୁଡ଼ାରେ ଉପବିଷ୍ଟ, ରୂପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭା ଭଳି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତିତ, ଶ୍ରୀହରି ବିଷ୍ଣୁ ଆସିଲେ। ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ଆସି ଏକାଗ୍ର ମନେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତା ନମସ୍କାର କରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ, “ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଲୋକମଙ୍ଗଳ ନିମିତ୍ତେ ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରୁଛୁ। ଆପଣ ଅୟୋଧ୍ୟାଧୀଶ ଦଶରଥଙ୍କର ପୁତ୍ର ଭାବେ ଅବତାର ନିଅନ୍ତୁ। ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଦାନଶୀଳ, ମହାମୁନିମାନଙ୍କ ପ୍ରଭା ଭଳି, ତାଙ୍କର ତିନି ରାନୀ ଲଜ୍ଜା, ଶ୍ରୀ, କୀର୍ତ୍ତି ସମାନ। ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଚାରି ରୂପ ଧାରଣ କରି ତାଙ୍କ ଗୃହରେ ମାନବ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ସେଇ ବିଶ୍ୱଘାତକ ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରନ୍ତୁ। ସେ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଜୟ, ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ମୁନିମାନେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଯାତିତ। ରାବଣ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିର ଅଭିମାନରେ ମୁନି, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରାମାନେ ଉପରେ ଅନ୍ୟାୟ କରେ। ନନ୍ଦନ କାନନରେ ଖେଳ କରୁଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ୟାତନା ଦେଲେ। ତାଙ୍କ ନାଶ ନିମିତ୍ତେ ଆମେ ଏଠାରେ ମୁନିମାନେ ସହିତ ଆସିଛୁ। ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି, ଆପଣ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପରମ ଶରଣ, ହେ ଶତ୍ରୁନିବାରଣ।" ଏପରି ଭାବେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭକ୍ତି, ଆଶା, ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ, ଲୋକମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଦିବ୍ୟ ଲୀଳାର ଆରମ୍ଭ ହେଲା।