ବର୍ଣ୍ଣିତ ଘଟଣାକୁ ଓଡ଼ିଆରେ ଏକ ଉତ୍ତରାଧୁନିକ, ଭାବଗମ୍ୟ ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ଣ୍ଣ ଗଳ୍ପରେ ପୁନଃକଥନ କରୁଛି: ବାରମ୍ବାର ଦୂତମାନେ ଅନୁରୋଧ କରିବା ପରେ, ଭରତ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମହାରାଜ, ମୁଁ ଏବେ ପିତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଯିବି, ତଥାପି ଆପଣ ଯେତେବେଳେ ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରିବେ, ମୁଁ ପୁନି ଆସିବି।" ଏପରି ଭାବରେ ଭରତଙ୍କ କଥା ସୁନି, ତାଙ୍କ ମାମା ଓ କେକୟ ରାଜା ଭଲ ଶୁଭ କଥା କହି, ଭାରତଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ରାଘବଙ୍କ ମୁଣ୍ଡୁକୁ ଚୁମିଲେ। ସେ କହିଲେ, "ପୁତ୍ର, ଯାଅ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନୁମତି ଦେଉଛି। କୈକେୟୀ ଏପରି ଉତ୍ତମ ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଧନ୍ୟ। ମୋର ଶୁଭକାମନା ତୁମ ମାତା, ତୁମ ପିତା ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍ତମ ତାପସ ଦଶରଥଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କର। ପୁରୋହିତ ଓ ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦେଉ। ଏବଂ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ—ଏହି ଦୁଇ ଶୂରବୀର ତୁମ ଭାଇମାନେ—ଏମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୋର ପ୍ରଣାମ ପହଞ୍ଚାଇଦିଅ।" ଏପରି ଉଚିତ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, କେକୟ ରାଜା ଭରତଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ହାତୀ, ମୂଲ୍ୟବାନ କମ୍ବଳ ଓ ଚର୍ମ ଦାନ କଲେ। ସେପରି ଦୁଇ ହଜାର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୁଦ୍ରା ଓ ଏକ ହଜାର ଛଅ ସୋଂଖ୍ୟା ଘୋଡ଼ା ଉପହାର ଦେଲେ। ଏହିପରି ଉତ୍ତମ ଉପହାର ସହିତ ଭରତଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦିଆଗଲେ। ତାଙ୍କ ମାମା ଏରାବତ ବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀ, ଦୃଢ଼ ଏବଂ ଦୃତ ଚଳିତ ଖଚର ଦାନ କଲେ। ରାଜମହଳରେ ପାଳିତ ବଘ୍ରବଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ବଡ଼ ଦେହୀ କୁକୁର ମଧ୍ୟ ଉପହାର ହେଲେ। ଏପରି ଭାବେ ମାମା ଓ ମାମାଘରର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅନୁମତି ନେଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ ଭରତ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ସହ ରଥାରୢ଼େ ଚଢ଼ି ଯାତ୍ରା କଲେ। ଦୂତମାନଙ୍କ ତତ୍ପରତା ଓ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖିଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭରତଙ୍କ ମନରେ ଭୟ ଓ ଅଶାନ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱନିବାସ ଛାଡ଼ି, ଅନେକ ମାନ୍ୟ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଘେରି ରହିଥିବା ଅଦ୍ୱିତୀୟ ରାଜପଥରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହିପରି ଯାତ୍ରା କରି, ଭରତ ନଗର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାଙ୍କ ମାତା ଓ ମାମା ଯୁଧାଜିତଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଭରତ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ରଥାରୢ଼େ ଚଢ଼ି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଶତାଧିକ ଚକ୍ରବାହି ରଥ, ଉଣ୍ଟ, ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଖଚର ଦ୍ୱାରା ଏକ ବଡ଼ ଦଳ ଭରତଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲା। ଶୂରବୀର ଭରତ ତାଙ୍କ ସମାନ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ, ଶତ୍ରୁମୁକ୍ତ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ସହିତ, ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକ ଭଳି ନିବାସ ଛାଡ଼ି ଯାତ୍ରା କଲେ। ଏହିପରି ଭରତ ରାଜପୁତ୍ର ରାଜପ୍ରସାଦ ଛାଡ଼ି, ସାମ୍ନାକୁ ମୁହଁ କରି ଯାତ୍ରା କଲେ। ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୁଦାମା ନଦୀକୁ ଦେଖି, ଏହାକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ପରେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଦୂରସ୍ଥ ଓ ଦୂର୍ଗମ ତୀର ଅବସ୍ଥିତ, ପଛକୁ ବହୁଥିବା ତରଙ୍ଗମୟ ଶତଦ୍ରୁ ନଦୀକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ଏଲାଧାନା ନଦୀ ଅତିକ୍ରମ କରି, ପାଥରର ରାସ୍ତା ଓ ଅଗ୍ନି ତୀର୍ଥ ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ସତ୍ୟବାନ, ପବିତ୍ର ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭରତ ପାଥର ବୋହୁଥିବା ପାହାଡ଼ ଦେଖି, ବଡ଼ ପର୍ବତ ଅତିକ୍ରମ କରି ଚୈତ୍ର ଅଟବୀ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେ ସରସ୍ୱତୀ ଓ ଗଙ୍ଗା ନଦୀକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରି, ଉତ୍ସାହ ସହିତ ମତ୍ସ୍ୟ ଶୂରବୀରଙ୍କ ଉତ୍ତର ଭାରୁଣ୍ଡ ଅଟବୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ଶବଦମୟ କୁଳିଙ୍ଗା ନାମକ ଯମୁନା ନଦୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ। ସେମାନେ ନଦୀରେ ନିଜେମାନେ ଓ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଅସ୍ନାନ କରି, ଶିତଳ ହୋଇ, ପାନୀୟ ନେଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ଏହି ବିରଳ ଅଟବୀ ମାର୍ଗରେ ରଥରେ ଅଗ୍ରସର ହେଉଥିବା ଭରତ ପବନର ଚଳନ ଭଳି ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେ। ସେ ଦୂର୍ଗମ ଭାଗୀରଥୀ ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ତୀରରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନଗର ପହଞ୍ଚିଗଲେ। ଏଠାରୁ ଗଙ୍ଗା ଅତିକ୍ରମ କରି, କୁଟିକୋଷ୍ଠିକା ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚି, ପୁଣି ଧର୍ମବର୍ଧନ ନାମକ ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ। ତାଳ ଦ୍ୱାରର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଜାମ୍ବୁପ୍ରସ୍ଥ ଏବଂ ତାପରେ ମନୋହର ବରୂଥ ଗ୍ରାମକୁ ଯାଇ, ଏଠାରେ ଥାଇ ଉଜ୍ଜିହାନ ଉଦ୍ୟାନ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରିୟ ଗଛ ଥିଲେ। ପ୍ରିୟ ଶାଳ ଗଛ ଛାୟାରେ ପହଞ୍ଚି, ଭରତ ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ା ଚଢ଼ି, ସେନାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇ ଦୃତ ଗତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘାଟିରେ ବିଶ୍ରାମ କରି, ଉତ୍ତାନକା ନଦୀ ଓ ଅନେକ ପର୍ବତ ନଦୀ ଅତିକ୍ରମ କରି, ହାତୀ ପଛ ନିକଟର ଏକ କୁଟିକୁ ପହଞ୍ଚି, କପିବଟ ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ଲୌହିତ୍ୟ ନଦୀ ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ଏକସାଳା, ବିନତା ଓ ଗୋମତୀ ନଦୀ ଅତିକ୍ରମ କରି, କଳିଙ୍ଗ ନଗର ପହଞ୍ଚି, ଶାଳବନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଭାରତଙ୍କ ରଥ ଏବେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଚଳିଥିଲା, ସେ ଅତି ଦୃତ ଗତିରେ ଅଟବୀ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଉଷାକାଳେ ଗନ୍ତବ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସପ୍ତ ରାତି ଯାତ୍ରା କରି, ମନୁ ରାଜାଙ୍କ ନିର୍ମିତ ଅୟୋଧ୍ୟା ନଗର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ଏହି ଅୟୋଧ୍ୟା ଦେଖି, ଭରତ ତାଙ୍କ ସାରଥିକୁ କହିଲେ, "ଏହି ନଗର ଏପରି ଅପରିଚିତ ଦେଖାଯାଉଛି। ଦୂରରୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିବା ଏହି ଅୟୋଧ୍ୟା ମୃଦୁ ମାଟି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଥିବା ସ୍ଥାନ।" "ଏହି ନଗର ପୂର୍ବେ ରାଜର୍ଷି ଓ ଋଷିମାନେ ରହି, ଚଞ୍ଚଳ ଧ୍ୱନିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଏଏଁ, ମୁଁ ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀମାନଙ୍କର କଣ୍ଠସ୍ୱର ଶୁଣିପାରୁନାହିଁ। ଉଦ୍ୟାନଗୁଡ଼ିକ ଏବେ ଶୂନ୍ୟ, ଲୋକମାନେ ଖେଳି ଘରକୁ ଫେରିଯାଇଛନ୍ତି।" "ପୂର୍ବେ ଏହି ଉଦ୍ୟାନଗୁଡ଼ିକ ଲୋକମାନେ ଦୌଡ଼ିବାରେ ଉତ୍ସବ ଭଳି ଲାଗୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏବେ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟମାନେ ଛାଡ଼ି ଦୁଃଖିତ ଭାବରେ ଅବସ୍ଥିତ।" ଏପରି ଭାବରେ, ଭରତଙ୍କ ଯାତ୍ରା ଏବଂ ତାଙ୍କ ମନର ଅନ୍ତଃକଳହ ଅୟୋଧ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭୂତି ହେଲା।