ଏହି ଦିନରେ, ରାଜାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ବିଶ୍ ଶତ କୋଟି ମାମାଙ୍କ ପାଇଁ ଏବଂ ଦଶ କୋଟି ନିଜ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିଲା ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଛି । ଏ ସମସ୍ତ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରି, ବର୍ଣ୍ଣିତ ଭାରତ ନିଜ ସ୍ନେହିତ ମିତ୍ରମାନେ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ଦେଖାଇ, ଦୂତମାନଙ୍କୁ ଆଦର ସହିତ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ମୋ ପିତା ଦଶରଥ ରାଜା କେମିତି ଅଛନ୍ତି? ରାମ କିମ୍ବା ମହାତ୍ମା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଉପରେ କୌଣସି ଅପମଙ୍ଗଳ ଘଟିଛି କି?" ସେଉଁଠି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଓ ଧର୍ମଜ୍ଞା କୌଶଲ୍ୟା, ଯିଏ ବୁଦ୍ଧିମତୀ ଓ ଧର୍ମ ଦର୍ଶିନୀ ଏବଂ ରାମଙ୍କ ମାତା, ସେ ଅସୁସ୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି ତୋ? ଏପରି ଭାବେ ଭାରତ ପଛାରିଲେ । ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ମାତା, ଧର୍ମ ଜ୍ଞା ସୁମିତ୍ରା, ମଧ୍ୟମା, ସେଉଁଠି ଅସୁସ୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି ତୋ? ମୋ ମା କୈକେୟୀ, ସ୍ଵେଚ୍ଛାଚାରିଣୀ, କ୍ରୁର, ଶୀଘ୍ରକ୍ରୋଧିନୀ, ଯାହା ଧୀରା ଓ ଅଭିମାନିନୀ, ସେ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟବତୀ ଥିଲେ—ସେ କଣ କହିଛନ୍ତି ମୋତେ? ଏପରି ଭାବେ ଭାରତଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଦୂତମାନେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ହେ ପୁରୁଷଶାର୍ଦୂଳ, ଯାହାଙ୍କ ପ୍ରତି ଆପଣ ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି; ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଶ୍ରୀଦେବୀ ଆପଣଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କ ରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ ହେଉ ।" ଦୂତମାନଙ୍କ ଏହି ଉତ୍ତର ପରେ, ଭାରତ କହିଲେ, "ମୁଁ ମହାରାଜଙ୍କୁ ବିଦାୟ ନେଉଛି; ଦୂତମାନେ ମୋତେ ଶୀଘ୍ର ଫେରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରୁଛନ୍ତି ।" ଏଭଳି କହି, ଭାରତ ନିଜ ମାମାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ, "ହେ ରାଜା, ଦୂତମାନଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ ମୁଁ ମୋ ପିତାଙ୍କ ସମ୍ନିଧିକୁ ଯିବି; ଆପଣ ମୁଁକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ ମୁଁ ଆଉ ଥରେ ଫେରିଆସିବି ।" ଭାରତଙ୍କ ଏହି କଥାରେ, ତାଙ୍କ ମାମା ରାଜା ଶୁଭ କଥା କହି, ରାଘବଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି କହିଲେ, "ଯା, ପୁତ୍ର, ମୁଁ ଅନୁମତି ଦେଉଛି; କୈକେୟୀ ଏପରି ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଧନ୍ୟ । ମୋ ଶୁଭକାମନା ତୁମ ମା ଓ ତୁମ ପିତା, ତାପସୀ ଦଶରଥଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରିବା ।" "ପ୍ରାଚାର୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜ ଉତ୍ତମମାନେ, ଏବଂ ତୁମ ଦୁଇ ଭାଇ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୋ ପ୍ରଣାମ ଦେବା ।" ଏହିପରି ଭାବେ, କୈକେୟ ରାଜା ଭାରତଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀ, ଉତ୍ତମ କମ୍ବଳ ଓ ଚର୍ମ ଦାନ କଲେ । ତାପରେ, ଦୁଇ ହଜାର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୁଦ୍ରା ଓ ଶୋଳ ଶତ ଘୋଡ଼ା ଉପହାର ଦେଲେ । ଏହିପରି ଭାବେ, ଘୋଡ଼ାମାଳିକ ରାଜା ଭାରତଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱସ୍ୟ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଦେଲେ । ତାଙ୍କ ମାମା ଏଇରାବତ ବଂଶୀୟ ହାତୀମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଭଳି ମୁଣ୍ଡ ଥିବା, ଦୃଶ୍ୟମାନ ଓ ଦ୍ରୁତ ଚାଳିଥିବା ଖଚ୍ଚର ଦାନ କଲେ । ଅନ୍ତେ, ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ପାଳିଥିବା ବାଘଶକ୍ତି ଦନ୍ତବାନ୍ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୁକୁର ଉପହାର ଦେଲେ । ଏପରି ଭାବେ ମାମା ଓ ମାମାଘରକୁ ବିଦାୟ ନେଇ, ବିଜୟୀ ଭାରତ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ସହିତ ରଥାରୁଢ଼ ହେଲେ । ଦୂତମାନଙ୍କ ଆତୁରତା ଓ ସ୍ଵପ୍ନଦୃଶ୍ୟକୁ ଭାବି ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଭୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା । ସେ ନିଜ ଗୃହ ଛାଡ଼ି, ମଣିଷ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ହୋଇ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ରାଜପଥକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ଏପରି ଭାବେ ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥିବା ନଗର ଦେଖି, କୌଣସି ବାଧା ବିନା ଏହାକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ । ମା ଓ ମାମା ଯୁଧାଜିତଙ୍କୁ ବିଦାୟ ନେଇ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ସହିତ ରଥ ଚଢ଼ି ଯାତ୍ରା କଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଶତାଧିକ ଚକ୍ରବାନ୍ଧିତ ରଥ, ଉଟ, ଗାଁଁ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଖଚ୍ଚର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ସେବକମାନେ ଅନୁସରଣ କଲେ । ତାଙ୍କ ସେନା ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ, ଆର୍ୟକ ସମାନ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଭାରତ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କୁ ନେଇ ଦେବଲୋକ ଭଳି ଗୃହରୁ ବିଦାୟ ନେଲେ । ଏହିପରି ଗୌରବମୟ ଆୟୋଧ୍ୟାକାଣ୍ଡର ଏକାତ୍ତର ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣ । ଏହିପରି ଶୂରବୀର ଭାରତ ରାଜପ୍ରାସାଦରୁ ମୁହଁ ଆଗକୁ କରି ଯାତ୍ରା କଲେ । ପରେ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ସୁଦାମା ନଦୀ ଦେଖି ଏହି ନଦୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ । ଏହିକ୍ଷ୍ୱାକୁବଂଶୀ ପୁତ୍ର ମନୋହର, ଦୂରସ୍ଥ, ବିପରୀତ ତଟ ଓ ପଛକୁ ବହୁଥିବା, ତରଙ୍ଗମୟ ଶତଦ୍ରୁ ନଦୀ ଅତିକ୍ରମ କଲେ । ଏଲାଧାନ ନଦୀ ଅତିକ୍ରମ କରି, ପାହାଡ଼ ଓ ଅଗ୍ନେୟମ୍—ଯେଉଁଠାରେ ତୀର ଦ୍ୱାରା ପଥ କଟାଯାଇଛି—ସେଠାରେ ଯାତ୍ରା କଲେ । ସତ୍ୟବାନ୍, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଭାରତ ପାହାଡ଼ ଓ ପାଥର ବୋଝା ପାହାଡ଼ ଦେଖି, ଚୈତ୍ର ଅରଣ୍ୟ ଦିଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ । ସେ ସରସ୍ୱତୀ ଓ ଗଙ୍ଗା ନଦୀକୁ ଉତ୍ସାହରେ ଅତିକ୍ରମ କରି, ମତ୍ସ୍ୟ ନାମକ ବୀରମାନେ ଥିବା ଉତ୍ତର ଭାରୁଣ୍ଡ ଅରଣ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ତାପରେ, ଶୀଘ୍ର ବହୁଥିବା, କୁଳିଙ୍ଗା ନାମକ ଯମୁନା ନଦୀ ଦେଖି, ପାହାଡ଼ ଘେରିଥିବା ଏହି ନଦୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ ଓ ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ । ସେଠାରେ ସେମାନେ ନିଜ ଶରୀର ଶିତଳ କରି, ଘୋଡ଼ାମାନେ ଅବକ୍ଲାନ୍ତ ଥିଲେ, ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ପାନୀୟ ନେଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ । ଏଭଳି ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ଅରଣ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ରାଜପୁତ୍ର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥରେ ଉଚିତ ଭାବରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ, ଯେପରି ବାୟୁ ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଗତି କରେ । ଏଭଳି ରାଘବ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ଭାଗୀରଥୀ ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ପାଖକୁ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୂର୍ବତଟ ନଗର ପାଖରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ । ପୂର୍ବ ତଟରେ ଗଙ୍ଗା ଅତିକ୍ରମ କରି, କୁଟିକୋଷ୍ଠିକାକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେଠାରୁ ସେନା ସହିତ ଧର୍ମବର୍ଧନକୁ ଯାଇପହଞ୍ଚିଲେ । ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାର ପାଖରେ ଜାମ୍ବୂପ୍ରସ୍ଥ ଯାଇ, ଦଶରଥପୁତ୍ର ମନୋହର ଗ୍ରାମ ଵରୂଥକୁ ଯାଇପହଞ୍ଚିଲେ । ସେଠାରେ ମନୋହର ଅରଣ୍ୟରେ ବିଶ୍ରାମ କରି, ଉଜ୍ଜିହାନ ଉଦ୍ୟାନ ଦିଗକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରିୟ ବୃକ୍ଷ ଅଛି । ପ୍ରିୟ ସାଳ ଗଛ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚି, ଭାରତ ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ା ଉପରେ ଚଢ଼ି, ସେନାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇ, ଦ୍ରୁତ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ ।