ଭାରତ ତାଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନ ବିବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଥିବା ବେଳେ, ଏକାଗ୍ର ଦୂତମାନେ ତାଙ୍କ ଶ୍ରାନ୍ତ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଅପରିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଖାଲି କଟି, ଆଲୋକିତ ରାଜପ୍ରାସାଦ ଓ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେମାନେ ରାଜା ଓ ତାଙ୍କ ପୁଅ ସହିତ ମିଳି, ସମ୍ମାନ ପାଇଲେ, ଏବଂ ରାଜାଙ୍କ ପାଦ ଧରି ଭାରତଙ୍କୁ କହିଲେ—ପୁରୋହିତ ଓ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ତୁମ ପ୍ରତି ଶୁଭକାମନା ପଠାଇଛନ୍ତି, ତୁମ ପାଇଁ ଏକ ଅତି ଜରୁରୀ କାର୍ଯ୍ୟ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛି, ଏହି ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ଭୂଷଣ ଗ୍ରହଣ କରି ତୁମ ମାମୁଁକୁ ଦିଅ। ରାଜାଙ୍କୁ ତୁମ ମାମୁଁ ପାଇଁ ବିଶ୍ କୋଟି ଓ ତୁମ ପାଇଁ ଦଶ କୋଟି ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି, ଭାରତ ତାଙ୍କ ସ୍ନେହୀ ମିତ୍ରମାନେ ପ୍ରତି ଆଦର ଜଣାଇ ଦୂତମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—ମୋ ପିତା ଦଶରଥ ରାଜା କୁଶଳେ ଅଛନ୍ତି କି? ରାମ କିମ୍ବା ମହାତ୍ମା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କିଛି ଅପରାଧ ଘଟିଛି କି? ଧର୍ମନିଷ୍ଠା, ଧର୍ମଜ୍ଞା, ଓ ଧର୍ମ ଦର୍ଶିନୀ ରାମଙ୍କ ମାତା କୌଶଲ୍ୟା କୁଶଳେ ଅଛନ୍ତି କି? ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ମାତା, ଧର୍ମପରାୟଣ ସୁମିତ୍ରା କୁ ତ କିଛି ଅସୁବିଧା ନାହିଁ ତ? ମୋ ମାତା କୈକେୟୀ, ସ୍ୱେଚ୍ଛାଚାରିଣୀ, କ୍ରୁର, ତୀବ୍ରକ୍ରୋଧା, ଧୀର, ଗର୍ବିତ, ସ୍ୱସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି, ସେ କଣ କହିଛନ୍ତି? ଭାରତଙ୍କ ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନରେ, ଦୂତମାନେ ଆଦର ସହ କହିଲେ—ଯାହାପାଇଁ ଆପଣ ଶୁଭକାମନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଭଲ ଅଛନ୍ତି; ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଶ୍ରୀଦେବୀ ଆପଣଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ହେଉ। ଏହିପରି ଶୁଣି, ଭାରତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—ମୁଁ ମହାରାଜଙ୍କୁ ବିଦାୟ ନେବି, ଦୂତମାନେ ମୋତେ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରୁଛନ୍ତି। ଏହିପରି କହି, ଭାରତ ତାଙ୍କ ମାମୁଁଙ୍କୁ କହିଲେ—ରାଜା, ଦୂତମାନଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ ମୁଁ ପିତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଉଛି, ଆପଣ ମୋତେ ଯେତେବେଳେ ମନେ ପକାଇବେ, ମୁଁ ପୁନି ଆସିବି। ଭାରତଙ୍କୁ ଏପରି କହି ମାମା ରାଜା ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଶୁଭାଶୀର୍ବାଦ କଲେ—ଯାଅ, ପ୍ରିୟ ପୁଅ, ମୁଁ ଅନୁମତି ଦେଉଛି; କୈକେୟୀ ଏମିତି ପୁଅ ପାଇଁ ଧନ୍ୟ। ମୋର ଶୁଭକାମନା ତୁମ ମାତା ଓ ତୁମ ପିତା, ତପୋଧନ ଦଶରଥଙ୍କୁ ଦେଖାଇବା। ପୁରୋହିତ ଓ ଅନ୍ୟ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏବଂ ତୁମ ଦୁଇ ଭାଇ ଶୂରବୀର ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୋର ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେବା। ଏହାପରେ, କୈକେୟୀ ରାଜା ଭାରତଙ୍କୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ହାତୀ, ଉତ୍ତମ କମ୍ବଳ ଓ ଚର୍ମ ଦାନ କଲେ। ଏହିପରି, ଦୁଇ ହଜାର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୁଦ୍ରା ଓ ଏକ ହଜାର ଛଉସେ ଘୋଡ଼ା ଭାରତଙ୍କୁ ଦେଲେ। ତେବେ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଆର୍ୟକ ସମାନ ମର୍ଯ୍ୟାଦାର, ସେମାନେ ଭାରତଙ୍କ ସହ ଯିବାକୁ ଦିଆଗଲେ। ମାମା ଏଇରାବତ ବଂଶର ହାତୀ, ଇନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ମୁଣ୍ଡ ଥିବା, ଦୃଶ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ଦ୍ରୁତ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁକ୍ତ ଖଚ୍ଛର ଦାନ କଲେ। ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ପାଳିତ, ବାଘ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦନ୍ତାଳି, ବିଶାଳ ଶରୀର ଥିବା କୁକୁର ମଧ୍ୟ ଉପହାର ଦେଲେ। ମାମା ଓ ମାମୁଁଙ୍କୁ ବିଦାୟ ନେଇ, ବିଜୟୀ ଭାରତ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ସହ ରଥାରୢଢେ ଚଢ଼ି ଯାତ୍ରା କଲେ। ଦୂତମାନଙ୍କ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଉନ୍ମାଦ ଓ ଦୁର୍ଦ୍ଦର୍ଶିତ ସ୍ୱପ୍ନ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଚିନ୍ତା ଜନ୍ମ ନେଲା। ନିଜ ଗୃହ ଛାଡ଼ି, ମଣିଷ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖରେ ଘିରି, ଭାରତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜପଥରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ମଧ୍ୟନଗର ଦେଖି, ଅବିରୋଧରେ ଭାରତ ସେଠାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ମାତା ଓ ମାମୁଁ ଯୁଧାଜିତଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଭାରତ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ରଥାରୢଢେ ଚଢ଼ି ଯାତ୍ରା କଲେ। ଶତାଧିକ ଚକ୍ରାକାର ରଥ ଯୋଗାଇ, ଦାସମାନେ କାମେଲ, ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା, ଖଚ୍ଛର ଦ୍ୱାରା ଭାରତଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ। ସେନା ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ, ଆର୍ୟକ ସମାନ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ, ଶତ୍ରୁହୀନ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ସହ ଭାରତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକ ଭଳି ଗୃହ ଛାଡ଼ି ଯାତ୍ରା କଲେ। ଏହିପରେ, ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଅୟୋଧ୍ୟା କାଣ୍ଡର ଏକତରିସ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଶୂରବୀର ଭାରତ ମୁହଁ ଆଗକୁ ରଖି, ରାଜପ୍ରାସାଦ ଛାଡ଼ି, ଉଜ୍ୱଳ ସୁଦାମା ନଦୀକୁ ଦେଖି, ଏହାକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶଧର ଭାରତ ଆନନ୍ଦ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଶତଦ୍ରୁ ନଦୀ, ଯାହା ପଛକୁ ବହୁଥିଲା, ତାହାକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ଏଲାଧାନ ନଦୀ ଚାଲି ଅନ୍ୟ ପାରକୁ ପହଞ୍ଚି, ପଥରରେ ଭରିଥିବା ମାର୍ଗ ଓ ଅଗ୍ନିମୟ, ବାଣକାଟିବା ଥାଏ ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ସତ୍ୟବାଦୀ, ଶୁଭ୍ର ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭାରତ ପଥର ଭରିଥିବା ପାହାଡ଼କୁ ଦେଖି, ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଅତିକ୍ରମ କରି ଚୈତ୍ର ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ। ସରସ୍ୱତୀ ଓ ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ପାର କରି, ଉତ୍ସାହରେ ଉତ୍ତର ଭାରୁଣ୍ଡ ଅରଣ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାହା ମତ୍ସ୍ୟ ଶୂରବୀରମାନେ ରହୁଥିଲେ। ତୀବ୍ର ବହୁଥିବା, ପାହାଡ଼ ଘିରିଥିବା, କୁଲିଙ୍ଗ ନାମକ ଯମୁନା ନଦୀ ପାର କରି, ନିଜ ସେନାକୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ। ସେଠାରେ ସମସ୍ତେ ଦେହ ଶିତଳ କଲେ, ଶ୍ରାନ୍ତ ଘୋଡ଼ାମାନେ ବିଶ୍ରାମ କଲେ, ସ୍ନାନ କଲେ, ପାଣି ଖାଇଲେ, ଏବଂ ଆଗକୁ ଯିବା ପାଇଁ ପାଣି ନେଇଲେ। ଭାରତ ଏହି ବିପୁଳ ଅରଣ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଉତ୍ତମ ରଥରେ ଏମିତି ଅଗ୍ରସର ହେଲେ, ଯେପରି ବାୟୁ ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଚାଲେ। ତେଜସ୍ୱୀ ଭାରତ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଭାଗୀରଥୀ ମହାନଦୀର ସମ୍ନିଧାନକୁ ଆସି, ପୂର୍ବତଟର ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।