ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି—ଯେତେବେଳେ ଭରତ ତାଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନ ବିଷୟରେ କଥାହେଉଥିଲେ, ସେହି ସମୟରେ କେତେକ ଦୂତ, ଯେଉଁମାନେ ଦୀର୍ଘ ଯାତ୍ରାରୁ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇଥିଲେ, ଅତି ଶୋଭାମୟ ରାଜପ୍ରସାଦ ଓ ରାଜଧାନୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଦୁର୍ଗମ ଖାଲ୍ଲି ଦେଇ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ। ସେମାନେ ରାଜା ଓ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ସହିତ ମିଶି, ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ରାଜାଙ୍କ ଚରଣ ଧରି, ଭରତଙ୍କୁ କହିଲେ—“ପୁରୋହିତ ଓ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀ ଆପଣଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ କାମନା ପଠାଇଛନ୍ତି। ଏଉଁ ଆପଣ ଶୀଘ୍ର ଗମନ କରନ୍ତୁ, ଦ୍ରୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛି। ଏହି ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଭୂଷଣ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଏହା ମାମାଙ୍କୁ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏଉଁ, ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମ ମାମା ପାଇଁ କୋଟି କୋଟି ଧନ ଦିଆଯାଇଛି, ତୁମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏକ ଭାଗ ରଖାଯାଇଛି।” ଭରତ ଏହି ସମସ୍ତ ଉପହାର ଗ୍ରହଣ କରି, ନିଜ ମିତ୍ରମାନେ ପ୍ରତି ଆନୁରାଗ ପ୍ରକାଶ କରି, ଦୂତମାନୋଁ ପ୍ରତି ଶୁଭକାମନା ଜଣାଇଲେ। ସେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ମୋ ପିତା ଦଶରଥ ରାଜା କେମିତି ଅଛନ୍ତି? ରାମ ଓ ମହାତ୍ମା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କିଛି ଅପମଙ୍ଗଳ ଘଟିଛି କି? ଧର୍ମନିଷ୍ଠା, ଜ୍ଞାନବାନ୍, ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ମା ଔଁ କୌଶଲ୍ୟା କେମିତି ଅଛନ୍ତି? ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଶୂର ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ମା, ଧର୍ମଜ୍ଞା ସୁମିତ୍ରା କେମିତି ଅଛନ୍ତି? ମୋର ସ୍ୱଚ୍ଛାଚାରିଣୀ, କ୍ରୁର, ଶୀଘ୍ର କ୍ରୋଧିତ, ଜ୍ଞାନବାନ୍ ଓ ଗର୍ବିତ ମା କୈକେୟୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟବାନ୍ ତ? ସେ ମୋ ପାଇଁ କ’ଣ କହିଛନ୍ତି?” ଦୂତମାନେ ଭରତଙ୍କୁ ନମ୍ର ଭାବରେ କହିଲେ—“ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁମାନେ ପାଇଁ ଆପଣ ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି। ଶ୍ରୀ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଆପଣଙ୍କୁ ଚୟନ କରିଛନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ମିଳୁ।" ଏପରି ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ଭରତ କହିଲେ—“ମୁଁ ରାଜାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ନେବି, କାରଣ ଦୂତମାନେ ଦ୍ରୁତ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କରୁଛନ୍ତି।” ଏହିପରେ, ଭରତ ନିଜ ମାମାଘର ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମାମା, ଦୂତମାନଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ ମୁଁ ପିତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଯିବି। ଆପଣ ମୋତେ ସ୍ମରଣ କଲେ, ମୁଁ ପୁଣି ଆସିବି।” ଭରତଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ତାଙ୍କ ମାମାଘର ରାଜା ନିଜର ହାତରେ ରଘୁବଂଶୀ ଭରତଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଧରି ମଙ୍ଗଳ କଥା କହିଲେ—“ଯାଅ, ବେଟା, ମୁଁ ଅନୁମତି ଦେଉଛି। କୈକେୟୀ ତୁମ ପରି ପୁଅ ପାଇଁ ଧନ୍ୟ। ମୋର ଶୁଭେଚ୍ଛା ତୁମ ମା ଓ ତୁମ ତପସ୍ଵୀ ପିତାଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କର। ପୁରୋହିତ ଓ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦିଅ, ଏବଂ ତୁମ ଦୁଇ ଭାଇ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।” ଏହାପରେ, ମାମାଘର ରାଜା ଭରତଙ୍କୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ହାତୀ, ଉତ୍ତମ କମ୍ବଳ ଓ ଚର୍ମ ଉପହାର ଦେଲେ। ଦୁଇ ହଜାର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୁଦ୍ରା ଓ ଏକ ହଜାର ଛଉ ସହସ୍ର ଘୋଡ଼ା ଉପହାର ଦେଲେ। ଏହିପରି, ଭଲ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ, ଏବଂ ଏଇରାବତ ବଂଶର ହାତୀ, ଶୀଘ୍ର ଓ ଉତ୍ତମ ଯୁଗ୍ମ ଖଚର ଓ ଅନେକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୁକୁର ଉପହାର ଦେଲେ। ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅପରାଜିତ ଭରତ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ସହ ରଥାରୋହଣ କରି ବିଦାୟ ନେଲେ। ଦୂତମାନଙ୍କ ଦ୍ରୁତ ଚାପ ଓ ସ୍ଵପ୍ନର ଦୃଶ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭରତଙ୍କ ମନରେ ମହା ଚିନ୍ତା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ସେ ନିଜ ଗୃହ ଛାଡ଼ି, ମାନବ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଦଳ ସହ ଶୋଭାମୟ ରାଜପଥରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ଭିତର ନଗର ଦେଖି, ଅବିରୋଧ ଭାବରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ମା ଓ ମାମା ଯୁଧାଜିତଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ସହ ରଥାରୋହଣ କରି ବିଦାୟ ହେଲେ। ଏହିପରି, ଶତାଧିକ ଚକ୍ରଶୂନ୍ୟ ରଥ ବ୍ୟବହାର କରି, ଉଟ, ଗାଁ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଖଚର ଦ୍ୱାରା ଭରତଙ୍କ ସେବକମାନେ ସହଯାତ୍ରା କଲେ। ନିଜ ସେନା ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ, ଶତ୍ରୁହୀନ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କୁ ନେଇ, ଭରତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକରୁ ଯେପରି ଯାଉଛନ୍ତି, ସେପରି ଗୃହ ଛାଡ଼ି ଯାତ୍ରା କଲେ। ଏହିପରେ, ଭରତ ମୁହଁ ଆଗକୁ ରଖି ରାଜପ୍ରସାଦ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ। ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ସୁଦାମା ନଦୀ ଦେଖି, ଏହାକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ପରେ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶୀ ଭରତ ଶତଦ୍ରୁ ନଦୀ, ଯାହା ପଛକୁ ବହେ ଓ ତୀର ଦୂର, ତାହାକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ଏଲାଧାନ ନଦୀ ଚାଲି, ପାଥର ଭରା ପଥ ଓ ଅଗ୍ନିୟମ୍ ନାମକ ଅସ୍ତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ସତ୍ୟବାନ, ଶୁଚି, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଭରତ ପାହାଡ଼ ଓ ଚୈତ୍ରବନ ଦେଖି ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ସେ ସରସ୍ୱତୀ ଓ ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଉତ୍ସାହରେ ମତ୍ସ୍ୟବୀର ଭାରୁଣ୍ଡ ଉତ୍ତର ଅରଣ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ପରେ, କୁଳିଙ୍ଗ ନାମକ ଶୀଘ୍ରଗାମୀ ଯମୁନା, ଯାହା ପାହାଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ଏବଂ ଧ୍ୱନିମୟ, ତାହାକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ ଓ ନିଜ ସେନାକୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ। ସେଠି ଘୋଡ଼ା ଓ ସେନା ଜଳସ୍ନାନ କରି, ଶିତଳ ହୋଇ, ପାନୀୟ ନେଇ, ପୁନି ଯାତ୍ରା କଲେ। ଏହିପରି, ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ଅରଣ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ, ଭରତ ଉତ୍ତମ ରଥରେ ଜଣେ ବାୟୁ ପରି ଆଗକୁ ବଢ଼ି ଚାଲିଗଲେ।