ଭାରତଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ କେହି ସଙ୍ଗୀତ ବଜାଇଲେ, କେହି ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଆଉ କେହି ବିଭିନ୍ନ ନାଟକ ଓ ହାସ୍ୟରସ ଦେଖାଇଲେ। ତଥାପି, ମହାନ ଭାରତ ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗମାନେ ମିଳି ମିଠା କଥା କହିଲେ ବା ମଜା କଲେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଉପଲବ୍ଧି କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେଠାରେ ବସିଥିବା ଏକ ଅତି ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ଭାରତଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ମିତ୍ର, କାହିଁକି ତୁମେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁନାହଁ?" ତାହା ପରେ ଭାରତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ମୋ ମନରେ ଯେ ଦୁଃଖ ଆସିଛି, ସେଥିର କାରଣ ଶୁଣ। ଏକ ସ୍ୱପ୍ନରେ ମୁଁ ମୋ ବାପାଙ୍କୁ ଦେଖିଲି—ତାଙ୍କ ଚୁଲ ଖୁଲିଯାଇଛି, ଅସଜ୍ଜିତ ଦେଖାଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ଏକ ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରୁ ଗୋଟିଏ ଅପବିତ୍ର କିଚିରା ପୋଖରୀକୁ ପଡ଼ିଯାଉଛନ୍ତି। ସେହି କିଚିରା ଜଳରେ ପଡ଼ି ଥିବା ବେଳେ, ସେ ତାଙ୍କ ହାତରେ ତେଲ ଉଠାଇ ଖାଉଛନ୍ତି ଏବଂ ବାରମ୍ବାର ହସୁଛନ୍ତି। ପୁଣି, ସେ ସେହିଠି ତିଳର ପିଣ୍ଡ ଖାଇ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ରହିଛନ୍ତି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେହ ତେଲରେ ଲପେଟାଯାଇଛି, ଏବଂ ପୁଣିପୁଣି ତେଲରେ ବୁଡ଼ିଯାଉଛନ୍ତି। ମୋ ସ୍ୱପ୍ନରେ ମୁଁ ଦେଖିଲି—ସମୁଦ୍ର ଶୁଖିଯାଇଛି, ଚନ୍ଦ୍ରମା ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଯାଇଛି, ଏବଂ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ହଠାତ୍ ନିଭିଯାଇଛି। ରାଜା ହାତୀର ଦାନ୍ତ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି, ଅଗ୍ନି ଆଉ ଜ୍ୱଳିବା ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛି। ପୃଥିବୀ ଫାଟିଯାଇଛି, ଅନେକ ଗଛ ଶୁଖିଯାଇଛି, ପାହାଡ଼ମାନେ ଚିରିଯାଇ ଧୂଆଁ ଚଡ଼ିଛି। ଏକ ଲୋହାର ସିଂହାସନରେ ବସିଥିବା ରାଜା, କଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଥିଲେ, ଏବଂ କଳା ଓ ପିତଳ ଚର୍ମର ମହିଳାମାନେ ତାଙ୍କୁ ହସୁଥିଲେ। ସେ ତାର ଶରୀରରେ ଲାଲ ମାଳା ଓ ରଙ୍ଗ ଲଗାଇ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭାବରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଗଧା ଯୋଜିଥିବା ରଥରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଯାଉଥିଲେ। ମୁଁ ଦେଖିଲି, ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଏକ ବିକୃତ ଆକୃତିର ରାକ୍ଷସୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଟାଣି ନେଉଛି। ଏଭଳି ଭୟଙ୍କର ରାତି ମୁଁ ଦେଖିଲି; ଏହି ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖି ମୋର ମନ ଭୟରେ ଭରିଯାଇଛି—ମୁଁ, ରାମ, ରାଜା କିମ୍ବା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିପାରେ। ଏଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଯେଉଁଠି ସ୍ୱପ୍ନରେ ଗଧା ଯୋଜିଥିବା ଯାନରେ ଯାଉଛି, ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କୁ ଶ୍ମଶାନର ଧୂଆଁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଏହି ଅପଶକୁନ ଦେଖି ମୋର ମନ ଆତଙ୍କିତ, ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ଆଦର କରିପାରୁନାହିଁ; ମୋ କଣ୍ଠ ଶୁଖିଯାଇଛି, ମନ ଅଶାନ୍ତ। କୌଣସି ଭୟର କାରଣ ଦେଖୁନାହିଁ, ତଥାପି ଭୟ ଅନୁଭବ କରୁଛି; ମୋର କଥାର ଧ୍ୱନି ହ୍ରାସ ପାଇଛି, ମୋର ଛାୟା କ୍ଷୀଣ। ମୁଁ ନିଜ ପ୍ରତି ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଅନୁଭବ କରୁଛି, ଯଦିଓ ତାହାର କୌଣସି କାରଣ ଦେଖୁନାହିଁ; ଏ ଅପଶକୁନ ଦ୍ୱାରା ଘଟିଥିବା ଏହି ଅନେକ ରୂପ ଓ ଅପୂର୍ବ ଘଟଣା ସ୍ୱପ୍ନ ଶୁଣି, ରାଜାଙ୍କ ଅବୁଝା ରୂପ ଚିନ୍ତା କରି ମୋର ଭୟ ଚାଲିଯାଉନାହିଁ। ଏଇପରି ଭାବେ ଭାରତ ତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଓ ସ୍ୱପ୍ନର ବିବରଣୀ ଦେଉଥିବା ବେଳେ, ଅତିକ୍ଳାନ୍ତ ଘୋଡ଼ା ଚଢ଼ି ଦୂତମାନେ ସୁନ୍ଦର ରାଜପ୍ରାସାଦ ଏବଂ ନଗରକୁ ଅତିକଷ୍ଟ ସରୋବର ଅଟିକି ବିତି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେମାନେ ରାଜା ଓ ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ଆଦର ସହିତ ତାଙ୍କ ପାଦସ୍ପର୍ଶ କରି, ଭାରତଙ୍କୁ କହିଲେ— "ପୁରୋହିତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ତୁମ ପ୍ରତି ଶୁଭେଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ଥୁତ ହୁଅ, ଦ୍ରୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛି। ଏହି ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଗହନା ଗ୍ରହଣ କର, ଏବଂ ତୁମ ମାମୁଁଠାରେ ଦିଅ। ରାଜାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ତୁମ ମାମୁଁ ପାଇଁ ବିଶ୍ କୋଟି ଟଙ୍କା ଓ ତୁମ ପାଇଁ ଦଶ କୋଟି ଟଙ୍କା ଅଛି।" ଏହି ସବୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ଭାରତ ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗମାନେ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ପ୍ରକାଶ କରି ଦୂତମାନେଙ୍କୁ ଆଦର ଦେଲେ। ତାପରେ ପଚାରିଲେ—"ମୋ ବାପା ଦଶରଥ ରାଜା କୁଶଳେ ଅଛନ୍ତି କି? ରାମ କିମ୍ବା ମହାତ୍ମା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କିଛି ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଘଟିଛି କି? ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଧର୍ମଜ୍ଞା କୌଶଲ୍ୟା, ଯିଏ ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏବଂ ରାମଙ୍କ ମାଆ, ସେ ଅସୁସ୍ଥ କି? ସୁମିତ୍ରା, ଯିଏ ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଶତୃଘ୍ନଙ୍କ ମାଆ, ସେ ମଧ୍ୟ ଅସୁସ୍ଥ କି? ମୋର ମାଆ କୈକେୟୀ, ଯିଏ ସ୍ୱେଚ୍ଛାଚାରିଣୀ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ତ୍ୱରିତ କ୍ରୋଧୀନୀ, ଧର୍ମଜ୍ଞା ଓ ଗର୍ବିତ, ଏବଂ ସ୍ୱସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି—ସେ କଣ କହିଛନ୍ତି?" ଭାରତଙ୍କ ଏପରି ପଚାରିବା ପରେ, ଦୂତମାନେ ଆଦର ସହିତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ମହାନୁଭାବ, ଯାହା ପାଇଁ ଆପଣ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି ସେମାନେ ସମସ୍ତେ କୁଶଳେ ଅଛନ୍ତି। ଶ୍ରୀ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଆପଣଙ୍କୁ ଚୟନ କରନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କ ରକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ ହେଉ।" ଏପରି ଦୂତମାନେ କହିଲେ, ଭାରତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ମୁଁ ମହାରାଜଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବି, କାରଣ ଦୂତମାନେ ମୋତେ ଶୀଘ୍ର ଯିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଉଛନ୍ତି।" ଏହିପରି କହି, ଭାରତ ତାଙ୍କ ମାମୁଁଠାରେ କହିଲେ, "ମହାରାଜ, ଦୂତମାନେ ଆଗ୍ରହ କରୁଛନ୍ତି, ଏହିଠାରୁ ମୁଁ ବାପାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବି। ଆପଣଙ୍କ ମନେ ପଡ଼ିଲେ, ମୁଁ ଆଉ ଫେରିବି।" ଭାରତଙ୍କୁ ଏପରି କହିବା ପରେ, ତାଙ୍କ ମାମୁଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଅଙ୍ଗାଳିକାର କରି କହିଲେ, "ଜାଅ, ପୁତ୍ର, ମୁଁ ଅନୁମତି ଦେଉଛି। କୈକେୟୀ ଏମିତି ପୁଅ ପାଇଁ ଧନ୍ୟ। ମୋର ଶୁଭେଚ୍ଛା ତୁମ ମାଆ ଓ ତୁମ ବାପା, ତାପସ୍ବର୍ଗ୍ୟ ଦଶରଥଙ୍କୁ ଦେଉ। ପୁରୋହିତ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଉ। ଏବଂ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ—ତୁମ ଦୁଇ ଭାଇ, ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଧନୁର୍ଧର—ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର କର।" ଏପରି କହି, କୈକେୟୀ ରାଜା ଭାରତଙ୍କୁ ଦୁର୍ଲଭ ହାତୀ, ଉତ୍ତମ କମ୍ବଳ ଓ ଚର୍ମ ଦାନ କଲେ। ଏହାସହିତ, ଦୁଇ ହଜାର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୁଦ୍ରା ଓ ଏକ ହଜାର ଛଉସୋଟି ଘୋଡ଼ା ଉପହାର ଦେଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଭାରତଙ୍କ ସହ ଯିବା ପାଇଁ ଦିଆଗଲେ। ଏପରି ଭାବରେ ଭାରତ ତାଙ୍କ ଦୁଃଖ, ସ୍ୱପ୍ନ ଓ ଯାତ୍ରାର ବିବରଣୀ ସହ ମାମୁଁଠାରୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଇ ଆଉ ଆୟୋଧ୍ୟା ପ୍ରତି ଯାତ୍ରାରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।