ଭାରତଙ୍କ ମନରେ ଗଭୀର ଦୁଃଖ ଦେଖି ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁମାନେ, ସେମାନଙ୍କର ଦୁଃଖ କମେଇବା ପାଇଁ, ସଭାରେ ବିଭିନ୍ନ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। କେହି କେହି ସଙ୍ଗୀତ ବଜାଇ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କେହି ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଆଉ କେହି କେହି ବିଭିନ୍ନ ନାଟକ ଓ ହାସ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ। ଏତେ ସବୁ ଉପାୟ କରାଯିବା ସତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ମହାନ ଭାରତ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ବନ୍ଧୁମାନେ ମିଳି ମିଳି ସୁମଧୁର କଥା କହୁଥିଲେ, ହାସ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ସେଠି ମଧ୍ୟ ସେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିପାରୁନଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ, ଏକ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସି, ଭାରତଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, “ମୋ ବନ୍ଧୁ, ତୁମେ କାହିଁକି ଆନନ୍ଦ ନେଉନାହଁ?” ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ପରେ, ଭାରତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ମୋ ଉପରେ ଯେଉଁ ଦୁଃଖ ଆସିଛି, ତାହାର କାରଣ ଶୁଣ। ଏକ ସ୍ୱପ୍ନରେ ମୁଁ ମୋ ବାପାଙ୍କୁ ଦେଖିଲି, ତାଙ୍କର କେଶ ବିଖୁଲା, ଅସ୍ଥିର ଅବସ୍ଥାରେ, ଏକ ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରୁ ଖସି ପଡ଼ି ଏକ ଦୁଷ୍ଟ, ମଳିନ ଜଳରେ ପଡ଼ିଲେ। ଏହି ମଳିନ ଜଳରେ ସେ ଭାସୁଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ହାତରେ ତେଲ ପିଇଥିଲେ, ହସୁଥିଲେ ଏବଂ ବାରମ୍ବାର ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଘଟୁଥିଲା। ପରେ ସେ ତିଲର ଲଡ଼ୁ ଖାଇଲେ, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ରହିଲେ, ତେଲରେ ଲିପ୍ତ ଦେହରେ ପୁଣି ପୁଣି ତେଲରେ ବିଲୀନ ହେଉଥିଲେ। ମୁଁ ଏହି ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖିଲି ସମୁଦ୍ର ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯାଇଛି, ଚନ୍ଦ୍ରମା ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିଛି, ତୀବ୍ର ଅଗ୍ନି ହଠାତ୍ ନିଶ୍ଶିତ ହେଇଯାଇଛି। ରାଜା ହାତୀର ଦାନ୍ତ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି, ଅଗ୍ନି ଅପେକ୍ଷାରେ ହଠାତ୍ ନିଶ୍ଶିତ ହୋଇଯାଇଛି। ପୃଥିବୀ ଫାଟିଯାଇଛି, ଅନେକ ଗଛ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯାଇଛି, ପାହାଡ଼ ଛିଟିଯାଇ ଧୂଆଁ ଉଠୁଛି। ରାଜା ଏକ କାଠ ରଙ୍ଗର ରଜାସନରେ ବସିଛନ୍ତି, କଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ଏବଂ କଳା ଓ ଗୌର ବର୍ଣ୍ଣର ମହିଳାମାନେ ତାଙ୍କୁ ହସୁଛନ୍ତି। ସେ ତୀବ୍ର ଗତିରେ, ଧର୍ମିକ ସ୍ଵଭାବରେ, ଲାଲ ମାଳା ଓ ଲାଲ ଚନ୍ଦନରେ ଶୋଭିତ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଗଧା ଯୋଜିଥିବା ରଥରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ମୋତେ ଲାଗିଲା, ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଭୟଙ୍କର ଆକୃତିର ଏକ ରାକ୍ଷସୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଟାଣି ନେଉଛି। ଏହି ଭୟଙ୍କର ରାତି ମୁଁ ଦେଖିଲି; ଏଠାରୁ ଲାଗୁଛି, ମୁଁ, ରାମ, ରାଜା କିମ୍ବା ଲକ୍ଷ୍ମଣ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ କେହି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିପାରନ୍ତି। ଯେଉଁ ଲୋକ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଗଧା ଯୋଜିଥିବା ଯାନରେ ଯାଇଥାଏ, ସେ ଶୀଘ୍ର ଅଗ୍ନିଶିଖା ଦେଖିଥାଏ। ଏହି ଅପଶକୁନ ଦେଖି ମୋର ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ, ମୋ ଗଳା ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯାଇଛି, ମୁଁ ଶାନ୍ତି ଅନୁଭବ କରୁନାହିଁ। ମୁଁ କୌଣସି ଭୟର କାରଣ ଦେଖୁନାହିଁ, ତଥାପି ଭୟ ଅନୁଭବ କରୁଛି; ମୋର ଶବ୍ଦ ଶକ୍ତି ହାରାଇଛି, ଛାୟା ମନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି। ମୁଁ ନିଜ ପ୍ରତି ଘୃଣ୍ଣା ଅନୁଭବ କରୁଛି, ଯଦିଓ କୌଣସି କାରଣ ଦେଖୁନାହିଁ; ଏହି ଅନେକ ରୂପର, ଅପରିଚିତ ପଥର ଅପଶକୁନ ସ୍ୱପ୍ନ ଶୁଣି, ମୋ ହୃଦୟରୁ ଭୟ ଯାଉନାହିଁ, ରାଜାଙ୍କର ଅଜ୍ଞାତ ଦେଖା ଚିନ୍ତା କରୁଛି। ଏହିପରି ଭାବେ ଭାରତ ତାଙ୍କର ସ୍ୱପ୍ନ କଥା କହିଥିବା ବେଳେ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଦୂତମାନେ, ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ା ଅତି ଶ୍ରମିତ, ଅପରାଜେୟ ଖାଲି ଅଟିକାଟି ଆୟୋଧ୍ୟାର ରାଜମହଳ ଓ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେମାନେ ରାଜା ଓ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି ସମ୍ମାନ କରି, ରାଜାଙ୍କର ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଭାରତଙ୍କୁ କହିଲେ—"ପୁରୋହିତ ଓ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀ ତୁମକୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ପଠାଇଛନ୍ତି; ଶୀଘ୍ର ଚାଲ, ତୁମ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛି। ଏହି ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଗହଣା ଗ୍ରହଣ କର, ଏବଂ ଏହିଗୁଡ଼ିକୁ ତୁମ ମାମାଙ୍କୁ ଦିଅ। ରାଜାଙ୍କର ପକ୍ଷରୁ ତୁମ ମାମା ପାଇଁ ବୀଶି କୋଟି ଓ ତୁମ ପାଇଁ ଦଶ କୋଟି ଦିଆଯାଇଛି।" ଏସବୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ଭାରତ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁମାନୋ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ପ୍ରକାଶ କରି, ଦୂତମାନୋ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ସହିତ ପଚାରିଲେ—"ମୋ ବାପା ଦଶରଥ ରାଜା କୁଶଳେ ଅଛନ୍ତି କି? ରାମ କିମ୍ବା ମହାତ୍ମା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କିଛି ଅନିଷ୍ଟ ଘଟିଛି କି? ଧର୍ମନିଷ୍ଠା, ଧର୍ମ ପ୍ରତି ଜ୍ଞାନୀ, ଧର୍ମ ଦ୍ରଷ୍ଟା ଓ ଧର୍ମପତ୍ନୀ, ଜ୍ଞାନୀ ରାମଙ୍କ ମାତା କୌଶଲ୍ୟା କୁଶଳେ ଅଛନ୍ତି କି? ଧର୍ମଜ୍ଞାନୀ ସୁମିତ୍ରା, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ମାତା, ମଧ୍ୟମ, ସେ ମଧ୍ୟ କୁଶଳେ ଅଛନ୍ତି କି? ମୋ ମା କୈକେୟୀ, ସ୍ବେଚ୍ଛାଚାରିଣୀ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଶୀଘ୍ର କ୍ରୋଧିନୀ, ଜ୍ଞାନବତୀ, ଅଭିମାନିନୀ, ସେ ସ୍ୱସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି କି, ଏବଂ ସେ ମୋତେ କଣ କହିଛନ୍ତି?" ଏପରି ଭାବେ ଭାରତ ପଚାରିବା ପରେ, ସେଇ ଦୂତମାନେ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—"ମାନବ ସିଂହ, ଯାହା ପାଇଁ ତୁମେ କୁଶଳ ଚାହଁ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ କୁଶଳେ ଅଛନ୍ତି; ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତୁମକୁ ବର୍ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ, ତୁମର ରକ୍ଷା ହେଉ।" ଏପରି ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ଭାରତ କହିଲେ—"ମୁଁ ମହାରାଜଙ୍କୁ ବିଦାୟ ନେବି; ଦୂତମାନେ ମୋତେ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କରୁଛନ୍ତି।" ଏପରି କହି, ଭାରତ ତାଙ୍କର ମାମାଙ୍କୁ କହିଲେ—"ମହାରାଜ, ଦୂତମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆଗ୍ରହିତ ହୋଇ, ମୁଁ ମୋ ବାପାଙ୍କ ସମ୍ନିଧିକୁ ଯିବି; ଆପଣ ମୋତେ ମନେ କଲେ, ମୁଁ ପୁଣି ଆସିବି।" ଭାରତଙ୍କ ଏହି ନିବେଦନ ଶୁଣି, ତାଙ୍କର ମାମା, ରାଜା, ଶୁଭ ଶବ୍ଦ କହି, ଭାରତଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି କହିଲେ—"ଯାଅ, ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର, ମୁଁ ଅନୁମତି ଦେଉଛି; କୈକେୟୀ ଏମିତି ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଧନ୍ୟ। ତୁମ ମାତା ଓ ତୁମ ପିତା, ତାପସୀ ରାଜାଙ୍କୁ ମୋର ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଉ। ପୁରୋହିତ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନୋ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଉ, ଏବଂ, ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର, ତୁମ ଦୁଇ ଶୂରବୀର ଭାଇ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।" ଏପରି ଭାରତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରି, କୈକେୟ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀ, ଉତ୍ତମ କମ୍ବଳ ଓ ଚର୍ମ ଦାନ କଲେ। ଏହା ପରେ, କୈକେୟୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାରତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, କେକୟ ରାଜା ଦୁଇ ହଜାର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୁଦ୍ରା ଓ ଶୋଳ ଶତ ଘୋଡ଼ା ଦାନ କରିଲେ।